Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Không thể ‘mở cửa’ mà thiếu ‘hàng rào an toàn’

(CLO) Chuyển đổi số đang mở ra cơ hội lớn cho khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã (HTX) nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường. Tuy nhiên, nếu thiếu đi “lá chắn” an toàn thông tin, quá trình này có thể trở thành rủi ro tiềm ẩn, thậm chí gây thiệt hại nghiêm trọng. Thực tiễn đặt ra yêu cầu cấp thiết: chuyển đổi số phải đi liền với an toàn, bền vững.

Cơ hội bứt phá từ chuyển đổi số

Những năm gần đây, khu vực kinh tế tập thể, HTX tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Theo tham luận của đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và KTTT (Bộ Tài chính) tại tọa đàm khoa học "Giải pháp thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đảm bảo an toàn thông tin trên không gian mạng cho khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã" do Liên minh Hợp tác xã Việt Nam phối hợp cùng Quỹ Châu Á tại Việt Nam (TAF) tổ chức ngày 9/4, đến năm 2025, cả nước có gần 34.900 HTX, với doanh thu bình quân đạt khoảng 4,56 tỷ đồng/HTX/năm, thu nhập lao động đạt 63,5 triệu đồng/người/năm .

quang cảnh hội nghị
Quang cảnh buổi tọa đàm

Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Phần lớn HTX có quy mô nhỏ, năng lực quản trị hạn chế, mức độ liên kết và ứng dụng công nghệ còn thấp. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số được xem là “chìa khóa” để khu vực này vượt qua điểm nghẽn.

Mức độ chuyển đổi số:

Điểm trung bình đạt 29,5% – mới ở giai đoạn “bắt đầu”

Tiếp thị số: 1,18/5 điểm

Thương mại điện tử: 1,2/5 điểm

Giao dịch trực tuyến: 1,26/5 điểm

Điểm nghẽn lớn:

Thiếu nhân lực số, tỷ lệ đào tạo CNTT rất thấp (1,08/5 điểm)

Hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ

Chưa có hệ thống dữ liệu và nền tảng quản trị số

Thực tế cho thấy, việc ứng dụng công nghệ số đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất và tiêu thụ nông sản. Theo TS.Phùng Giang Hải của Viện Chiến lược Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, các công nghệ như IoT, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo hay blockchain có thể giúp tối ưu hóa chuỗi cung ứng, nâng cao tính minh bạch và gia tăng giá trị sản phẩm .

Phung giang hai
TS.Phùng Giang Hải của Viện Chiến lược Chính sách Nông nghiệp và Môi trường

Đặc biệt, thương mại điện tử đang mở ra kênh phân phối mới, giúp HTX kết nối trực tiếp với người tiêu dùng, giảm phụ thuộc vào trung gian. Đây là bước chuyển quan trọng từ sản xuất truyền thống sang kinh tế số, tạo tiền đề để HTX tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chuyển đổi số còn mang tính “hình thức”

Dù được xác định là xu hướng tất yếu, nhưng chuyển đổi số trong khu vực HTX hiện nay vẫn đang ở giai đoạn khởi đầu.

Kết quả khảo sát của Viện Khoa học Kinh tế Hợp tác cho thấy mức độ chuyển đổi số của HTX mới đạt khoảng 29,5% theo bộ chỉ số đánh giá, tương đương giai đoạn “bắt đầu” . Các hoạt động tiếp thị số, thương mại điện tử hay giao dịch trực tuyến đều ở mức rất thấp, chỉ dao động từ 1,18 đến 1,45 điểm trên thang 5 .

Điều này phản ánh một thực tế: nhiều HTX mới chỉ dừng ở việc “có dùng công nghệ”, nhưng chưa thực sự “chuyển đổi số”. Việc ứng dụng còn rời rạc, thiếu chiến lược tổng thể, chưa hình thành mô hình quản trị dựa trên dữ liệu.

Đáng chú ý, sự mất cân đối giữa nhận thức và năng lực triển khai đang là điểm nghẽn lớn. Trong khi yếu tố “văn hóa số” đã bắt đầu hình thành, thì các trụ cột cốt lõi như dữ liệu, vận hành và trải nghiệm khách hàng vẫn ở mức thấp .

Nguyên nhân chủ yếu đến từ hạn chế về hạ tầng công nghệ, thiếu nguồn nhân lực có kỹ năng số và đặc biệt là chưa có các nền tảng phù hợp với quy mô, điều kiện của HTX.

“Chuyển đổi số trong HTX hiện nay mới dừng ở mức ứng dụng rời rạc, thiếu chiến lược tổng thể và chưa hình thành hệ thống quản trị dựa trên dữ liệu. Khoảng cách để đạt mức chuyển đổi số có hệ thống vẫn còn rất lớn.”

Ths Trịnh Anh Tuấn - Viện Khoa học Kinh tế Hợp tác

Ths Trịnh Anh Tuấn
Ths Trịnh Anh Tuấn - Viện Khoa học Kinh tế Hợp tác

“Khoảng trống” an toàn thông tin và những rủi ro hiện hữu

Một vấn đề đáng lo ngại là trong khi HTX đang từng bước tham gia môi trường số, thì yếu tố an toàn thông tin lại gần như bị bỏ ngỏ.

Theo khảo sát, phần lớn HTX chưa xây dựng quy chế bảo mật thông tin, chưa có quy trình sao lưu dữ liệu, cũng như thiếu các giải pháp bảo mật cơ bản như phân quyền truy cập hay xác thực đa yếu tố.

Trong khi đó, các rủi ro trên môi trường số ngày càng gia tăng, từ lừa đảo trực tuyến, giả mạo đối tác đến chiếm đoạt tài khoản và rò rỉ dữ liệu. Việc thiếu các biện pháp bảo vệ khiến HTX dễ trở thành đối tượng bị tấn công.

Thực tế cho thấy, một số HTX đã gặp phải tình trạng bị giả mạo sản phẩm, mất quyền kiểm soát tài khoản trên nền tảng số hoặc bị đánh cắp thông tin khách hàng. Những sự cố này không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu.

Có thể nói, HTX đang “mở cửa” bước vào không gian số nhưng lại thiếu “hàng rào an ninh”, tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường.

“Phát triển HTX trong giai đoạn mới cần gắn với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và tham gia chuỗi giá trị, đồng thời hướng tới kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn để nâng cao năng lực cạnh tranh.”

Đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và KTTT (Bộ Tài chính)

Chuyển đổi số an toàn – yêu cầu bắt buộc, không thể trì hoãn

Từ thực tiễn trên, yêu cầu đặt ra không chỉ là thúc đẩy chuyển đổi số, mà phải chuyển sang cách tiếp cận “chuyển đổi số an toàn, bền vững”.

Trước hết, cần hoàn thiện thể chế, xây dựng chương trình chuyển đổi số riêng cho khu vực HTX, trong đó tích hợp các tiêu chuẩn về an toàn thông tin phù hợp với đặc thù. Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ tài chính để HTX có điều kiện đầu tư công nghệ và bảo mật.

Cùng với đó, việc phát triển các nền tảng số dùng chung là giải pháp quan trọng. Các nền tảng này cần được thiết kế theo nguyên tắc “an toàn theo mặc định”, giúp giảm chi phí đầu tư và nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro.

Một trong những yếu tố then chốt là nâng cao năng lực nguồn nhân lực. Việc đào tạo không chỉ dừng ở kỹ năng sử dụng công nghệ mà cần chú trọng kỹ năng bảo vệ dữ liệu, nhận diện rủi ro và ứng phó với các sự cố an ninh mạng.

Bên cạnh đó, cần thúc đẩy hình thành hệ sinh thái chuyển đổi số HTX với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức hỗ trợ, tạo nền tảng phát triển đồng bộ và bền vững.

Bảo đảm an toàn – nền tảng cho phát triển bền vững

Chuyển đổi số là cơ hội lớn để khu vực kinh tế tập thể, HTX nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trong nền kinh tế số. Tuy nhiên, cơ hội chỉ thực sự trở thành lợi thế khi đi kèm với an toàn.

Trong kỷ nguyên số, dữ liệu chính là tài sản, còn an toàn thông tin là “lá chắn” bảo vệ tài sản đó. Đối với HTX – khu vực còn hạn chế về nguồn lực – việc xây dựng một mô hình chuyển đổi số an toàn không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là điều kiện sống còn để phát triển bền vững.

Xem thêm

Sôi nổi phong trào thi đua “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ” tại một doanh nghiệp Kinh doanh Than

Sôi nổi phong trào thi đua “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ” tại một doanh nghiệp Kinh doanh Than

Đó là Công ty Cổ phần Kinh doanh than Cẩm Phả - Vinacomin, gần đây, phong trào xây dựng hình ảnh “Người Thợ mỏ - Người Chiến sĩ” đã được phát động mạnh mẽ, trở thành động lực nội sinh lớn, khơi dậy tinh thần vượt khó và ý thức trách nhiệm vượt trội của đội ngũ cán bộ, công nhân lao động ngay từ những tháng đầu năm 2026.

Than Uông Bí lan tỏa khí thế “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”

Than Uông Bí lan tỏa khí thế “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”

Những tháng đầu năm 2026, Công ty Than Uông Bí - TKV đã ghi nhận bước đột phá mạnh mẽ qua phong trào “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”, tạo dấu ấn mới về năng suất lao động khi 28 cá nhân tiêu biểu được tuyên dương đạt mức thu nhập cao gấp hơn hai lần so với kế hoạch.

Đấu giá tài sản kéo dài gần 20 tiếng: Người tham gia và đơn vị tổ chức đều kiệt sức

Đấu giá tài sản kéo dài gần 20 tiếng: Người tham gia và đơn vị tổ chức đều kiệt sức

(CLO) Cùng với quá trình chuyển đổi số, hoạt động đấu giá tài sản tại Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và khả năng tiếp cận của người dân. Trong khi các phiên đấu giá truyền thống vẫn bộc lộ nhiều hạn chế về thời gian, nhân lực và chi phí tổ chức, mô hình đấu giá trực tuyến đang được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới cho thị trường.

Hành trình "từ 0 đến 1": Từ những người mở đường đến VinaPhone hôm nay

Hành trình "từ 0 đến 1": Từ những người mở đường đến VinaPhone hôm nay

Ba mươi năm trước, để dựng nên mạng di động VinaPhone, những kỹ sư Việt Nam gần như bắt đầu từ con số 0. Không công nghệ, không kinh nghiệm triển khai mạng GSM, không đội ngũ được đào tạo bài bản. Từ những chuyến đi học ở nước ngoài, những ngày tự mày mò tài liệu đến 13 trạm BTS đầu tiên được dựng lên bằng chính sức người, họ đã tạo nên cuộc gọi đầu tiên và mở ra hành trình “từ 0 đến 1” của người Việt trong lĩnh vực viễn thông.

MB đồng hành cùng doanh nghiệp quân đội thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững

MB đồng hành cùng doanh nghiệp quân đội thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững

Tại Hội nghị Doanh nghiệp Quân đội năm 2026 do Bộ Quốc phòng tổ chức, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) tiếp tục khẳng định vai trò là đối tác tài chính tin cậy của khối doanh nghiệp quốc phòng, đồng hành cùng các đơn vị trong chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị và phát triển sản xuất kinh doanh phục vụ nhu cầu quốc phòng.

Giới siêu giàu thế giới đang sống ở đâu?

Giới siêu giàu thế giới đang sống ở đâu?

(CLO) Bản đồ phân bố giới siêu giàu toàn cầu đang cho thấy một thực tế quen thuộc: phần lớn của cải vẫn tập trung ở một số ít nền kinh tế lớn. Tuy nhiên, phía sau sự thống trị của Mỹ và Trung Quốc là sự nổi lên của các thị trường mới nổi, nơi tốc độ tạo ra tài sản đang tăng nhanh hơn đáng kể so với các trung tâm tài chính truyền thống.

Ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Hoa Kỳ cam kết bảo lãnh hơn 2,9 tỷ USD cho dự án tàu bay của Vietnam Airlines

Ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Hoa Kỳ cam kết bảo lãnh hơn 2,9 tỷ USD cho dự án tàu bay của Vietnam Airlines

Vietnam Airlines đã nhận Cam kết bảo lãnh sơ bộ (Preliminary Commitment) từ Ngân hàng Xuất – Nhập khẩu Hoa Kỳ (EXIM) với hạn mức bảo lãnh tối đa hơn 2,9 tỷ USD cho khoản vay của dự án đầu tư 50 tàu bay thân hẹp Boeing 737 MAX 8. Đây là bước tiến quan trọng trong quá trình thu xếp nguồn vốn cho dự án, tạo nền tảng thuận lợi để Hãng tiếp tục làm việc với các tổ chức tín dụng quốc tế và triển khai chiến lược phát triển đội bay trong dài hạn.

Agribank đẩy mạnh triển khai hoạt động cho vay thông qua Tổ vay vốn: Khơi thông nguồn vốn, trợ lực vững chắc cho “tam nông”

Agribank đẩy mạnh triển khai hoạt động cho vay thông qua Tổ vay vốn: Khơi thông nguồn vốn, trợ lực vững chắc cho “tam nông”

Sau hơn 25 năm triển khai rộng rãi, mô hình cho vay thông qua Tổ vay vốn của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) đã khẳng định hiệu quả kép trong dòng chảy kinh tế nông thôn. Agribank hiện đang triển khai hình thức cấp tín dụng này tại 105 Chi nhánh thuộc 34 tỉnh, thành phố trên cả nước với mạng lưới gần 60.000 Tổ vay vốn, gần 1 triệu thành viên tham gia và dư nợ lên tới hơn 215.000 tỷ đồng.

Công ty Điện lực Quảng Ninh đồng hành cùng khách hàng phát triển điện mặt trời

Công ty Điện lực Quảng Ninh đồng hành cùng khách hàng phát triển điện mặt trời

Trước dự báo sản lượng điện thương phẩm năm 2026 sẽ chạm mốc kỷ lục 7,35 tỷ kWh, Công ty Điện lực Quảng Ninh đã chủ động đẩy mạnh và đồng hành cùng khách hàng phát triển các nguồn điện tại chỗ nhằm đảm bảo cung ứng năng lượng an toàn, phục vụ tốt nhu cầu sản xuất và đời sống nhân dân.

Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình cùng dân tộc

Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình cùng dân tộc

Hành trình hơn 36 năm xây dựng và phát triển của Công ty Kho vận và Cảng Cẩm Phả - TKV (13/4/1990 - 13/4/2026) chính là kho tàng kinh nghiệm và những bài học quý báu để đơn vị đón nhận những thời cơ mới trong kỷ nguyên vươn mình, tiếp tục khẳng định vai trò mạch máu logistics chiến lược của ngành Than Việt Nam.

3 cú sốc có thể làm nóng giá lương thực ở Đông Nam Á

3 cú sốc có thể làm nóng giá lương thực ở Đông Nam Á

(CLO) Đông Nam Á đang đối mặt với nguy cơ lạm phát lương thực gia tăng trong những năm tới khi 3 yếu tố bất lợi cùng xuất hiện: giá dầu tăng do căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, giá phân bón leo thang và khả năng xuất hiện một đợt El Niño mạnh vào cuối năm 2026.

Vàng lấy lại sức hút khi nỗi lo đình lạm gia tăng

Vàng lấy lại sức hút khi nỗi lo đình lạm gia tăng

(CLO) Khảo sát mới nhất của Bank of America cho thấy, giới quản lý quỹ đang nhìn nhận tích cực hơn về vàng, khi lo ngại kim loại quý bị định giá quá cao giảm mạnh. Trong bối cảnh nỗi lo đình lạm trở thành kịch bản kinh tế được dự báo nhiều nhất, vàng tiếp tục được xem là công cụ phòng ngừa rủi ro hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Công ty Than Mông Dương: Tự hào truyền thống 44 năm đổi mới, phát triển

Công ty Than Mông Dương: Tự hào truyền thống 44 năm đổi mới, phát triển

Trải qua 44 năm xây dựng và phát triển, Công ty Cổ phần Than Mông Dương – Vinacomin đã đạt được nhiều thành tích to lớn trong lao động sản xuất. Lớp lớp các thế hệ thợ mỏ Mông Dương đã vượt qua mọi khó khăn, tiên phong đổi mới, không ngừng áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, giảm sức lao động, đảm bảo việc làm và thu nhập ổn định cho toàn thể người lao động.

CEO Techcombank Jens Lottner: Việt Nam vẫn duy trì nền tảng tăng trưởng trước những biến động toàn cầu

CEO Techcombank Jens Lottner: Việt Nam vẫn duy trì nền tảng tăng trưởng trước những biến động toàn cầu

(CLO) Trả lời phỏng vấn trên kênh truyền hình tài chính danh tiếng CNBC, Tổng Giám đốc Techcombank Jens Lottner nhận định, dù chịu áp lực lạm phát và biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu, kinh tế Việt Nam vẫn giữ vững đà tăng trưởng. Lãnh đạo Techcombank nhấn mạnh, các đầu tàu kinh tế và khối doanh nghiệp lớn tại Việt Nam hiện chưa ghi nhận ảnh hưởng rõ rệt, đồng thời vẫn kiên định với các kế hoạch đầu tư dài hạn.

Cỡ chữ bài viết: