Chuyên gia an ninh mạng chỉ ra 2 kịch bản tội phạm mạng thao túng tâm lý ‘bắt cóc online’ sinh viên

(CLO) Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), Giám đốc dự án "Chống lừa đảo" nhấn mạnh, cả 2 kịch bản đều dựa trên tâm lý sợ hãi và mong muốn đạt thành tích, đây là ‘cái bẫy kép’ khiến người trẻ rất khó thoát ra nếu không đủ tỉnh táo.

Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ “bắt cóc online” nhằm vào học sinh, sinh viên ở TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và nhiều địa phương, khiến dư luận lo lắng.

Không có người lạ, không sợi dây trói nhưng nạn nhân vẫn bị điều khiển qua điện thoại, tự cô lập, quay video cầu cứu, còn gia đình trong hoảng loạn chuyển hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Dù chiêu trò không mới, nhiều bạn trẻ vẫn sập bẫy. Chỉ bằng vài cuộc gọi, tin nhắn giả danh công an, một nữ sinh đã mất tiền tỷ. Trên mạng xã hội, nhiều người bức xúc: “Sinh viên rồi mà vẫn bị lừa?”, “Không đọc báo hay sao?”. Một số ý kiến cho rằng, học giỏi thôi chưa đủ; trên 18 tuổi, đã là người trưởng thành thì phải tự trang bị kiến thức xã hội, kỹ năng sống để tự bảo vệ mình.

z7053776304995_6068d80f49559bd36287ec10e7ee8524.jpg

Nếu đã lỡ là nạn nhân, hãy dừng giao dịch, lưu giữ toàn bộ tin nhắn, số tài khoản, bằng chứng và báo ngay cho cơ quan chức năng. Càng tố giác sớm, cơ hội giảm thiệt hại và ngăn chặn kẻ xấu tái diễn càng cao"

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) chia sẻ.

Để lý giải chiêu trò “bắt cóc online” đang khiến nhiều học sinh, sinh viên hoang mang và đưa ra giải pháp bảo vệ giới trẻ trước những thủ đoạn tinh vi này, phóng viên Báo Nhà báo & Công luận đã có cuộc trao đổi với chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu.

+ Trong bối cảnh mạng xã hội bùng nổ, vì sao ngay cả những bạn trẻ am hiểu công nghệ vẫn dễ dàng trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo trực tuyến, thưa chuyên gia?

- Thực tế cho thấy, học sinh, sinh viên thường thiếu kinh nghiệm sống, kỹ năng tự vệ trên môi trường số và chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về an toàn thông tin. Trong khi đó, tội phạm mạng lại nắm trong tay kho dữ liệu khổng lồ, có thể từ việc mua bán thông tin cá nhân hoặc xâm nhập vào cơ sở dữ liệu của trường học.

Nhờ đó, chúng biết rõ tên tuổi, trường lớp, địa chỉ, các mối quan hệ, thậm chí cả khả năng tài chính của từng người để dựng kịch bản tấn công sát với hoàn cảnh.

Tâm lý hiếu kỳ, mong muốn thành tích hay nỗi sợ bị cơ quan chức năng “sờ gáy” khiến nhiều bạn trẻ dễ bị dẫn dắt, mất khả năng suy xét và nhanh chóng nghe theo yêu cầu của kẻ xấu.

+Chuyên gia có thể chỉ ra những thủ đoạn mà tội phạm mạng đang khai thác để thao túng tâm lý nạn nhân, biến họ thành ‘con mồi’ dễ dàng?

- Hiện có 2 kịch bản phổ biến mà tội phạm mạng sử dụng để thao túng tâm lý nạn nhân.

Thứ nhất là giả danh cơ quan chức năng: Các đối tượng gọi điện, gửi giấy tờ giả mạo, thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án rửa tiền, buôn ma túy… và yêu cầu rời khỏi nơi ở để “làm việc kín đáo”. Đồng thời, chúng đe dọa sẽ bắt giữ nếu không hợp tác.

Thứ hai, giả mạo học bổng, cơ hội du học: Nạn nhân được thông báo trúng suất học bổng toàn phần, được yêu cầu nộp hồ sơ khẩn hoặc phí xác minh. Sau khi tạo lòng tin, kẻ xấu tiếp tục khai thác tiền bạc, thông tin cá nhân hoặc ép cung cấp hình ảnh nhạy cảm để khống chế.

Cả hai kịch bản đều dựa trên tâm lý sợ hãi và mong muốn đạt thành tích. Đây là ‘cái bẫy kép’ khiến người trẻ rất khó thoát ra nếu không đủ tỉnh táo.

z7053776283971_8e42dfbfd4d6225805f7887f19d52956.jpg
Theo Hiếu PC, nhóm đối tượng tội phạm mạng nắm trong tay kho dữ liệu khổng lồ về người dùng.

+ Chuyên gia có cho rằng, sự phát triển của AI, DeepFake, Chatbot… khiến những chiêu lừa càng khó lường?

- Chỉ với vài dữ liệu cơ bản, kẻ xấu có thể tạo ra hình ảnh, video giả đến mức gia đình và chính nạn nhân cũng khó nhận ra.

Đối tượng có thể giả giọng nói, khuôn mặt, thậm chí dựng cảnh nạn nhân bị bắt giữ hay thương tích. Điều này gây áp lực tâm lý cực lớn, buộc nạn nhân và gia đình tin ngay lập tức và làm theo yêu cầu.

gen_h_5-1758886447839.jpg
Cán bộ Công an TP Hà Nội giải thích cho các nạn nhân về thủ đoạn phạm tội của các đối tượng.

+ Ở góc độ chuyên gia, ông có thể chia sẻ những biện pháp thiết thực mà sinh viên, phụ huynh và nhà trường nên áp dụng để phòng ngừa, cũng như cách ứng phó khi không may trở thành nạn nhân?

- Mỗi người, đặc biệt là sinh viên, cần rèn thói quen kiểm chứng chậm lại trước mọi yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mã xác thực hoặc gửi ảnh nhạy cảm.

Cơ quan chức năng không bao giờ xử lý vụ việc chỉ qua điện thoại. Nếu bị gọi yêu cầu nộp phạt, cần đến trực tiếp công an hoặc chính quyền địa phương để xác minh.

Siết chặt bảo mật tài khoản: đặt mật khẩu mạnh, bật xác thực hai lớp, ẩn danh sách bạn bè, hạn chế công khai thông tin cá nhân trên mạng xã hội.

Nhà trường nên tổ chức tập huấn định kỳ về an toàn thông tin; phụ huynh cần khuyến khích con cái chia sẻ ngay khi gặp tình huống bất thường.

Nếu đã lỡ là nạn nhân, hãy dừng giao dịch, lưu giữ toàn bộ tin nhắn, số tài khoản, bằng chứng và báo ngay cho cơ quan chức năng. Càng tố giác sớm, cơ hội giảm thiệt hại và ngăn chặn kẻ xấu tái diễn càng cao.

+ Trân trọng cảm ơn những chia sẻ từ chuyên gia!

Xem thêm

Yên Dũng - Cực tăng trưởng mới phía Tây Bắc Ninh sau sáp nhập

Yên Dũng - Cực tăng trưởng mới phía Tây Bắc Ninh sau sáp nhập

(NB&CL) Sau gần một năm thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh đang cho thấy những chuyển động tích cực trên nhiều lĩnh vực. Từ việc nhanh chóng ổn định bộ máy, đẩy mạnh cải cách hành chính đến phát huy lợi thế công nghiệp, đô thị và dịch vụ, địa phương đang từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng mới ở khu vực phía Tây của tỉnh Bắc Ninh.

Từ đối thoại đến đồng thuận: Xã Thiên Lộc (Hà Nội) tạo chuyển biến trong công tác giải phóng mặt bằng

Từ đối thoại đến đồng thuận: Xã Thiên Lộc (Hà Nội) tạo chuyển biến trong công tác giải phóng mặt bằng

(NB&CL) Xã Thiên Lộc, thành phố Hà Nội được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của xã Võng La, phần lớn diện tích tự nhiên, toàn bộ quy mô dân số của các xã Kim Chung, Đại Mạch, Kim Nỗ (huyện Đông Anh), một phần diện tích tự nhiên của xã Tiền Phong (huyện Mê Linh) và xã Hải Bối theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá XV, có diện tích khoảng 28,17 km², quy mô dân số trên 91.800 người.

Kiến Hưng quyết liệt xử lý điểm nghẽn ô nhiễm môi trường

Kiến Hưng quyết liệt xử lý điểm nghẽn ô nhiễm môi trường

(CLO) Xác định ô nhiễm môi trường là một trong những điểm nghẽn cần tập trung giải quyết, phường Kiến Hưng (Hà Nội) đang đồng loạt kiểm soát nguồn thải, chấn chỉnh vệ sinh đô thị, xử lý vi phạm và huy động người dân tham gia giữ gìn môi trường sống.

Quảng Ngãi: Phát hiện dấu vết mới, mở rộng hy vọng tìm thấy mộ tập thể liệt sĩ sau gần 60 năm

Quảng Ngãi: Phát hiện dấu vết mới, mở rộng hy vọng tìm thấy mộ tập thể liệt sĩ sau gần 60 năm

(CLO) Sau gần nửa tháng thăm dò dưới cái nắng gay gắt và những cơn mưa bất ngờ, lực lượng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ đã phát hiện thêm nhiều dấu vết và di vật nghi có liên quan đến thời chiến tại đường Trường Chinh (Quảng Ngãi). Hành trình tìm lại đồng đội sau gần 60 năm vẫn đang tiếp diễn, mang theo trách nhiệm, lòng biết ơn và khát vọng đưa các anh trở về với đất mẹ.

Xã Tiến Thắng: Đẩy mạnh hạ tầng xanh, cải tạo môi trường nâng cao đời sống nhân dân

Xã Tiến Thắng: Đẩy mạnh hạ tầng xanh, cải tạo môi trường nâng cao đời sống nhân dân

(NB&CL) Xác định việc phát triển không gian công cộng, cải tạo cảnh quan và môi trường sống là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thay đổi diện mạo nông thôn mới, thời gian qua xã Tiến Thắng (Hà Nội) đã tập trung triển khai nhiều công trình công viên cây xanh, vườn hoa, ao hồ sinh thái và sân thể thao phục vụ đời sống nhân dân.

Gia Lai: Mở cửa ngõ mới ra “viên ngọc xanh” Cù Lao Xanh

Gia Lai: Mở cửa ngõ mới ra “viên ngọc xanh” Cù Lao Xanh

(CLO) Việc đưa Bến Mũi Tấn (Gia Lai) đi vào hoạt động thay thế điểm đón khách tại Cảng cá Quy Nhơn không chỉ góp phần giảm tải hạ tầng nghề cá mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo hình ảnh văn minh, hiện đại và thân thiện hơn cho hành trình đến hòn đảo tiền tiêu giữa biển khơi.

Hưng Yên: Phát động Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật lần thứ II

Hưng Yên: Phát động Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật lần thứ II

(CLO) Nhằm khơi dậy tinh thần lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật của đội ngũ trí thức cùng người lao động trong mọi lĩnh vực, đồng thời thúc đẩy việc áp dụng hiệu quả các đề tài, dự án vào sản xuất và đời sống, Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên vừa chính thức ban hành Thể lệ Hội thi Sáng tạo Khoa học Công nghệ và Kỹ thuật tỉnh lần thứ II, năm 2026 - 2027.

Tri ân người có công từ những việc làm giản dị

Tri ân người có công từ những việc làm giản dị

(CLO) Nhằm lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, thanh niên Nghệ An tích cực chung sức sửa chữa nhà ở cho các gia đình chính sách, người có công và các hộ có hoàn cảnh khó khăn. Những việc làm dù giản dị nhưng thiết thực ấy đang góp phần cùng chính quyền thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, lan tỏa tinh thần tương thân tương ái trong cộng đồng.

Ảnh minh hoạ

Thanh Hóa yêu cầu kiểm điểm 8 địa phương chậm báo cáo dự án đất đai

(CLO) UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu UBND các xã, phường: Hạc Thành, Nguyệt Viên, Đông Tiến, Sầm Sơn, Tiên Trang, Ngọc Lặc, Hoằng Hóa và Hoằng Thanh tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân do chậm trễ, không báo cáo tình hình thực hiện các dự án đầu tư có sử dụng đất trên địa bàn; hoàn thành báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh trước ngày 25/6/2026.

Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển

Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển

Chưa đầy nửa năm 2026, tổng thu ngân sách Nhà nước tại phường Dương Nội ước đạt hơn 2.327 tỷ đồng, đạt 93% dự toán năm được thành phố và HĐND phường giao năm 2026. Kết quả đột phá này đang tạo tiền đề vững chắc để Dương Nội quyết tâm giữ vững đà phát triển, nâng cao chất lượng sống cho người dân ngay trong năm đầu thực hiện mục tiêu chiến lược giai đoạn 2026-2030.

Phát động Giải thưởng Quảng cáo sáng tạo Việt Nam - Vạn Xuân Awards 2026

Phát động Giải thưởng Quảng cáo sáng tạo Việt Nam - Vạn Xuân Awards 2026

(CLO) Sau 3 mùa tổ chức, Vạn Xuân Awards đã thu hút hơn 3.700 tác phẩm dự thi, khoảng 400 thương hiệu và hơn 200 chuyên gia sáng tạo tham gia đồng hành. Năm 2026, giải thưởng tiếp tục được phát động với 52 hạng mục, hướng tới tôn vinh những chiến dịch quảng cáo sáng tạo mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

Người dân vùng cao Quảng Ngãi giao nộp rùa núi vàng quý hiếm cho lực lượng chức năng

Người dân vùng cao Quảng Ngãi giao nộp rùa núi vàng quý hiếm cho lực lượng chức năng

(CLO) Phát hiện một cá thể rùa núi vàng quý hiếm trong lúc đi làm rẫy, một người dân ở xã Măng Ri (Quảng Ngãi) đã chủ động giao nộp cho chính quyền địa phương để cứu hộ, bảo tồn. Hành động đẹp này được chính quyền biểu dương, góp phần lan tỏa ý thức bảo vệ động vật hoang dã trong cộng đồng.

Siết chặt sát hạch lái xe từ 1/7/2026: Tăng câu hỏi, bổ sung kỹ năng xử lý tình huống giao thông

Siết chặt sát hạch lái xe từ 1/7/2026: Tăng câu hỏi, bổ sung kỹ năng xử lý tình huống giao thông

(CLO) Từ ngày 1/7/2026, nhiều quy định mới về sát hạch và cấp giấy phép lái xe sẽ được áp dụng theo hướng chặt chẽ hơn. Bài thi lý thuyết tăng số lượng câu hỏi, bổ sung kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng ngừa tai nạn, trong khi phần thực hành được thiết kế sát với các tình huống giao thông thực tế.

Lớp học đặc biệt ngoài đồng ruộng dành cho 'khối nghỉ hè'

Lớp học đặc biệt ngoài đồng ruộng dành cho 'khối nghỉ hè'

(CLO) Không có bảng đen, phấn trắng hay giáo án cố định, mỗi buổi học là một hoạt động trải nghiệm khác nhau gắn với đời sống nông thôn như gặt lúa, cấy lúa, mò cua, bắt ốc, bắt cá… mà anh Phan Văn Phương hướng dẫn cho những đứa trẻ ở Nghệ An. Những công việc vốn quen thuộc với thế hệ cha ông nay lại trở thành trải nghiệm mới mẻ, hấp dẫn đối với trẻ em dịp nghỉ hè.

Người lính già dành gần hai thập kỷ tìm dấu tích đồng đội hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968

Người lính già dành gần hai thập kỷ tìm dấu tích đồng đội hy sinh trong chiến dịch Mậu Thân 1968

(CLO) Chiến tranh đã lùi xa gần sáu thập kỷ, nhưng lời hẹn với những đồng đội nằm lại chiến trường Kon Tum (nay là tỉnh Quảng Ngãi) vẫn chưa khép lại trong lòng Đại tá Trần Thanh Hòa. Ở tuổi xế chiều, ông dành gần hai thập kỷ lần tìm từng dấu vết, từng ký ức còn sót lại với mong muốn đưa những người lính năm xưa trở về với đất mẹ.

Hà Nội: Cháy nhà trong Khu đô thị Văn Phú

Hà Nội: Cháy nhà trong Khu đô thị Văn Phú

(CLO) Một vụ hỏa hoạn xảy ra tại Khu đô thị Văn Phú (phường Kiến Hưng, Hà Nội) vào tối 15/6. Đám cháy xuất phát từ tầng 4 của căn biệt thự liền kề, không ghi nhận thiệt hại về người.

Cỡ chữ bài viết: