Chuyên gia an ninh mạng chỉ ra 2 kịch bản tội phạm mạng thao túng tâm lý ‘bắt cóc online’ sinh viên
Văn Hiền
Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ “bắt cóc online” nhằm vào học sinh, sinh viên ở TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và nhiều địa phương, khiến dư luận lo lắng.
Không có người lạ, không sợi dây trói nhưng nạn nhân vẫn bị điều khiển qua điện thoại, tự cô lập, quay video cầu cứu, còn gia đình trong hoảng loạn chuyển hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.
Dù chiêu trò không mới, nhiều bạn trẻ vẫn sập bẫy. Chỉ bằng vài cuộc gọi, tin nhắn giả danh công an, một nữ sinh đã mất tiền tỷ. Trên mạng xã hội, nhiều người bức xúc: “Sinh viên rồi mà vẫn bị lừa?”, “Không đọc báo hay sao?”. Một số ý kiến cho rằng, học giỏi thôi chưa đủ; trên 18 tuổi, đã là người trưởng thành thì phải tự trang bị kiến thức xã hội, kỹ năng sống để tự bảo vệ mình.
“
Nếu đã lỡ là nạn nhân, hãy dừng giao dịch, lưu giữ toàn bộ tin nhắn, số tài khoản, bằng chứng và báo ngay cho cơ quan chức năng. Càng tố giác sớm, cơ hội giảm thiệt hại và ngăn chặn kẻ xấu tái diễn càng cao"
Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) chia sẻ.
Để lý giải chiêu trò “bắt cóc online” đang khiến nhiều học sinh, sinh viên hoang mang và đưa ra giải pháp bảo vệ giới trẻ trước những thủ đoạn tinh vi này, phóng viên BáoNhà báo & Công luận đã có cuộc trao đổi với chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu.
+ Trong bối cảnh mạng xã hội bùng nổ, vì sao ngay cả những bạn trẻ am hiểu công nghệ vẫn dễ dàng trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo trực tuyến, thưa chuyên gia?
- Thực tế cho thấy, học sinh, sinh viên thường thiếu kinh nghiệm sống, kỹ năng tự vệ trên môi trường số và chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về an toàn thông tin. Trong khi đó, tội phạm mạng lại nắm trong tay kho dữ liệu khổng lồ, có thể từ việc mua bán thông tin cá nhân hoặc xâm nhập vào cơ sở dữ liệu của trường học.
Nhờ đó, chúng biết rõ tên tuổi, trường lớp, địa chỉ, các mối quan hệ, thậm chí cả khả năng tài chính của từng người để dựng kịch bản tấn công sát với hoàn cảnh.
Tâm lý hiếu kỳ, mong muốn thành tích hay nỗi sợ bị cơ quan chức năng “sờ gáy” khiến nhiều bạn trẻ dễ bị dẫn dắt, mất khả năng suy xét và nhanh chóng nghe theo yêu cầu của kẻ xấu.
+Chuyên gia có thể chỉ ra những thủ đoạn mà tội phạm mạng đang khai thác để thao túng tâm lý nạn nhân, biến họ thành ‘con mồi’ dễ dàng?
- Hiện có 2 kịch bản phổ biến mà tội phạm mạng sử dụng để thao túng tâm lý nạn nhân.
Thứ nhất là giả danh cơ quan chức năng: Các đối tượng gọi điện, gửi giấy tờ giả mạo, thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án rửa tiền, buôn ma túy… và yêu cầu rời khỏi nơi ở để “làm việc kín đáo”. Đồng thời, chúng đe dọa sẽ bắt giữ nếu không hợp tác.
Thứ hai, giả mạo học bổng, cơ hội du học: Nạn nhân được thông báo trúng suất học bổng toàn phần, được yêu cầu nộp hồ sơ khẩn hoặc phí xác minh. Sau khi tạo lòng tin, kẻ xấu tiếp tục khai thác tiền bạc, thông tin cá nhân hoặc ép cung cấp hình ảnh nhạy cảm để khống chế.
Cả hai kịch bản đều dựa trên tâm lý sợ hãi và mong muốn đạt thành tích. Đây là ‘cái bẫy kép’ khiến người trẻ rất khó thoát ra nếu không đủ tỉnh táo.
Theo Hiếu PC, nhóm đối tượng tội phạm mạng nắm trong tay kho dữ liệu khổng lồ về người dùng.
+ Chuyên gia có cho rằng, sự phát triển của AI, DeepFake, Chatbot… khiến những chiêu lừa càng khó lường?
- Chỉ với vài dữ liệu cơ bản, kẻ xấu có thể tạo ra hình ảnh, video giả đến mức gia đình và chính nạn nhân cũng khó nhận ra.
Đối tượng có thể giả giọng nói, khuôn mặt, thậm chí dựng cảnh nạn nhân bị bắt giữ hay thương tích. Điều này gây áp lực tâm lý cực lớn, buộc nạn nhân và gia đình tin ngay lập tức và làm theo yêu cầu.
Cán bộ Công an TP Hà Nội giải thích cho các nạn nhân về thủ đoạn phạm tội của các đối tượng.
+ Ở góc độ chuyên gia, ông có thể chia sẻ những biện pháp thiết thực mà sinh viên, phụ huynh và nhà trường nên áp dụng để phòng ngừa, cũng như cách ứng phó khi không may trở thành nạn nhân?
- Mỗi người, đặc biệt là sinh viên, cần rèn thói quen kiểm chứng chậm lại trước mọi yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mã xác thực hoặc gửi ảnh nhạy cảm.
Cơ quan chức năng không bao giờ xử lý vụ việc chỉ qua điện thoại. Nếu bị gọi yêu cầu nộp phạt, cần đến trực tiếp công an hoặc chính quyền địa phương để xác minh.
Siết chặt bảo mật tài khoản: đặt mật khẩu mạnh, bật xác thực hai lớp, ẩn danh sách bạn bè, hạn chế công khai thông tin cá nhân trên mạng xã hội.
Nhà trường nên tổ chức tập huấn định kỳ về an toàn thông tin; phụ huynh cần khuyến khích con cái chia sẻ ngay khi gặp tình huống bất thường.
Nếu đã lỡ là nạn nhân, hãy dừng giao dịch, lưu giữ toàn bộ tin nhắn, số tài khoản, bằng chứng và báo ngay cho cơ quan chức năng. Càng tố giác sớm, cơ hội giảm thiệt hại và ngăn chặn kẻ xấu tái diễn càng cao.
(CLO) Tối 31/10, UBND tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản Taseco tổ chức lễ khánh thành Phố đi bộ trung tâm tỉnh Thái Nguyên (Central Square Thái Nguyên), công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn cảnh quan, văn hóa và thương mại, dịch vụ tại khu vực trung tâm tỉnh.
(CLO) Hơn 2.500 người cùng 147 phương tiện được huy động tham gia diễn tập chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và ứng phó sự cố hóa chất tại Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn, TPHCM.
(CLO) Công an xã Ia Hrung (tỉnh Gia Lai) vừa xử phạt hành chính 12,5 triệu đồng một công dân do có hành vi Cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức và danh dự, nhân phẩm của cá nhân trên mạng xã hội.
(CLO) Sáng 31/10, tại Hà Nội, chương trình tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi Thủ đô được tổ chức với sự tham gia hướng dẫn của các chuyên gia Nhật Bản, nhằm trang bị kiến thức sinh tồn, kỹ năng tự bảo vệ và ứng phó an toàn với các tình huống nguy hiểm dưới nước.
(CLO) Trong tháng 10/2026, Trung tâm Công tác xã hội và Quỹ Bảo trợ trẻ em tỉnh Tuyên Quang tổ chức trao tặng thiết bị vui chơi ngoài trời và thiết bị học tập cho các trường học tại 5 xã: Minh Quang, Bình Xa, Quang Bình, Nấm Dẩn và Hồ Thầu, góp phần cải thiện điều kiện chăm sóc, giáo dục trẻ em tại các địa bàn khó khăn.
(CLO) Không tiếc đất sản xuất, sẵn sàng chặt bỏ cây trồng để bộ đội tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, già làng Siu Pích (xã Ia Dom, Gia Lai) đã góp sức đưa 16 hài cốt liệt sĩ trở về với đất Mẹ. Nghĩa cử ấy không chỉ thể hiện lòng tri ân sâu sắc mà còn tiếp thêm động lực cho hành trình tìm kiếm những người lính đã nằm lại nơi chiến trường xưa.
(CLO) Ngày 30/10, các tổ khảo sát của Hội đồng Tư vấn về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành phố Đồng Nai đã tiến hành khảo sát thực tế tại khu vực Sân bay Long Thành và Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai nhằm nhận diện tiềm năng, lợi thế, nguồn lực, khó khăn, vướng mắc để đề xuất các “bài toán lớn” có thể giải quyết hoặc tạo chuyển biến thông qua hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
(CLO) Trước thềm Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, công tác chuẩn bị tại khu vực Quảng trường Võ Nguyên Giáp và Phố đi bộ Trung tâm đang được gấp rút triển khai với nhiều hạng mục phục vụ chương trình khai mạc vào tối nay 30/10 và các hoạt động trong khuôn khổ Festival. Từ hệ thống sân khấu, thiết bị kỹ thuật đến việc bố trí chỗ ngồi và chỉnh trang cảnh quan xung quanh, không gian tổ chức sự kiện đang dần được định hình.
(CLO) Thành phố Hải Phòng đang đẩy nhanh tiến độ bàn giao các công viên, vườn hoa, cây xanh cho chính quyền cấp phường trực tiếp quản lý, vận hành nhằm chuẩn hóa công tác hạ tầng đô thị
(CLO) Dựa trên hệ thống văn bản pháp luật về quản lý tài sản công, các nghị định của Chính phủ và chủ trương nhất quán qua các thời kỳ, Hải Phòng xác định rõ bản chất và căn cứ pháp lý vững chắc để triển khai thu hồi quỹ nhà, đất không sử dụng vào mục đích để ở nhằm lập lại kỷ cương, triệt để chống thất thoát và lãng phí tài sản nhà nước.
(CLO) Với chủ đề “THE NEW TIDE – CON NƯỚC MỚI”, CamaUP’26 kỳ vọng kết nối công nghệ, thị trường và nguồn lực đầu tư, góp phần đánh thức tiềm năng bản địa, tạo động lực mới cho hệ sinh thái khởi nghiệp của tỉnh Cà Mau.
(CLO) Tháng 11 tới đây, TP. Hải Phòng sẽ tổ chức chuỗi hoạt động quy mô lớn, tâm điểm là chương trình duyệt đội ngũ và diễu hành quần chúng nhằm kỷ niệm 80 năm truyền thống Lực lượng vũ trang thành phố. Sự kiện không chỉ tri ân chặng đường lịch sử vẻ vang mà còn đánh dấu mốc vinh dự đón nhận danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
(CLO) Không chỉ hỗ trợ con giống, mô hình nuôi bò cái sinh sản tại xã Ngọk Bay, tỉnh Quảng Ngãi, còn hướng đến tạo sinh kế ổn định, nâng cao thu nhập và giúp người dân chủ động vươn lên thoát nghèo. Với 53 hộ tham gia, 60 con bò cái sinh sản được hỗ trợ, địa phương kỳ vọng mô hình sẽ phát huy hiệu quả, từng bước nhân rộng và góp phần giảm nghèo bền vững.
(CLO) Huy động hơn 3.917 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm, Lạng Sơn đã tạo nên cú hích lịch sử khi 100% xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số chính thức thoát khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn. Động lực cốt lõi làm nên kỳ tích này chính là quá trình số hóa mạnh mẽ, giúp bà con vùng cao tự tin livestream bán đặc sản và làm du lịch chuyên nghiệp.
(CLO) Từ những thửa ruộng sản xuất theo mô hình “4 cùng”, nông dân xã Ia Hiao (tỉnh Gia Lai) đang từng bước tiếp cận phương thức canh tác hiện đại thông qua ứng dụng thiết bị bay không người lái phun thuốc bảo vệ thực vật. Không chỉ giảm sức lao động, tiết kiệm chi phí, công nghệ này còn mở ra hướng sản xuất an toàn, hiệu quả, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp tại địa phương.
(CLO) Nhờ chủ động đổi mới sáng tạo, tỉnh Tuyên Quang đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Những giải pháp đồng bộ và quyết liệt này đã tạo bệ phóng vững chắc giúp doanh nghiệp, hợp tác xã tối ưu hóa nguồn lực, gia tăng giá trị nông sản và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.
(CLO) Sau khi các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ, cầu Thăng Long được tổ chức thông xe từ sáng 29/10. Các phương tiện lưu thông bình thường, trong khi công nhân tiếp tục hoàn thiện hệ thống thiết bị cân tải trọng.
(CLO) Rời phố thị lên vùng cao Gia Lai lập nghiệp, những nông dân dám nghĩ, dám làm đã biến lợi thế nguồn nước đầu nguồn, khí hậu mát lành thành cơ hội phát triển nghề nuôi cá tầm nước lạnh. Mô hình mang lại nguồn thu tiền tỷ mỗi năm và mở ra hướng làm giàu mới giữa đại ngàn.
CLO) Hướng tới mốc son lịch sử đánh dấu hành trình 195 năm hình thành và phát triển (04/11/1831 - 04/11/2026), tỉnh Tuyên Quang tổ chức chuỗi các hoạt động kỷ niệm phong phú và ý nghĩa nhằm ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng, tôn vinh những thành tựu toàn diện trên các lĩnh vực, đồng thời khơi dậy niềm tự hào và khát vọng vươn lên mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới.
(CLO) Trong hai ngày 27 và 28/10, Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang phối hợp với cấp ủy, chính quyền, Ban Chỉ huy Quân sự và lực lượng dân quân xã Thanh Thủy tổ chức tìm kiếm, cất bốc, quy tập 14 hài cốt liệt sĩ hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc tại khu vực Bình độ 300, thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy.
