Lễ hội Cổ Loa, còn gọi là Lễ hội Bát xã Loa thành, là một trong những lễ hội lớn của Thủ đô, nhằm tưởng nhớ công lao của An Dương Vương - vị vua đã xây dựng quốc gia Âu Lạc và cho dựng thành Cổ Loa, tòa thành cổ xưa nhất nước ta, gắn với thời kỳ phát triển rực rỡ của văn hóa Đông Sơn. Theo sử sách, mồng 6 tháng Giêng là ngày nhà vua lên ngôi, vì vậy được chọn là ngày chính hội hằng năm.
Trong ngày khai hội, nghi thức dâng hương, dâng lễ diễn ra trang trọng, thể hiện lòng thành kính của cộng đồng đối với bậc tiền nhân có công dựng nước.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND xã Đông Anh Nguyễn Văn Thiềng đã ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng của vùng đất Cổ Loa. Sau thời kỳ Âu Lạc, đến thời Ngô Quyền, khi đánh bại quân Nam Hán, giành lại độc lập dân tộc, Cổ Loa một lần nữa được chọn làm kinh đô.
Qua hàng nghìn năm thăng trầm, quần thể di tích với những công trình kiến trúc - nghệ thuật đặc sắc cùng hệ thống di chỉ khảo cổ quan trọng vẫn sừng sững, trở thành biểu tượng tiêu biểu của nền văn minh Việt Nam.
Năm 2021, Lễ hội Cổ Loa được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử và văn hóa đặc sắc của lễ hội trong đời sống tinh thần cộng đồng. Đặc biệt, năm 2025, Khu Di tích quốc gia đặc biệt Cổ Loa được đầu tư gần 1.000 tỷ đồng để tôn tạo, nâng cấp nhiều hạng mục như đền thờ, đình Ngự Triều Di Quy, am Bà Chúa Mỵ Châu, chùa Bảo Sơn; đồng thời xây dựng đền thờ Đức vua Ngô Quyền và quảng trường - công viên di sản, góp phần hoàn thiện diện mạo không gian văn hóa và lịch sử của khu di tích.
Sau phần nghi lễ, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao truyền thống diễn ra sôi nổi tại các không gian khác nhau trong quần thể di tích như hát quan họ, đấu vật, thi đấu cờ người, biểu diễn tuồng, rối nước Đào Thục… thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương.
Điểm nhấn nổi bật của lễ hội năm nay là Không gian Di tích - Lễ hội truyền thống số. Tại đây, du khách được trải nghiệm thực tế ảo tìm hiểu di tích, khám phá hiện vật qua hiệu ứng hình ảnh 3D, tham gia các cuộc thi tìm hiểu lịch sử và chụp ảnh lưu niệm theo chủ đề lễ hội.
Sự kết hợp giữa truyền thống và công nghệ hiện đại đã tạo nên diện mạo mới cho lễ hội, vừa gìn giữ giá trị xưa, vừa đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của công chúng hôm nay.
Lễ hội Cổ Loa (xã Đông Anh, Hà Nội) diễn ra từ ngày mùng 5 đến mùng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm, trong đó ngày chính hội là mùng 6 tháng Giêng.
