Theo đại diện Cục Viễn thông, với việc hành lang pháp lý về hoạt động bán buôn viễn thông đã cơ bản hoàn thiện, thị trường Việt Nam hiện đã ghi nhận sự tham gia của 7 doanh nghiệp mạng di động ảo (MVNO), thiết lập mối quan hệ hợp tác bình đẳng, cùng có lợi giữa các bên.
Đại diện Cục Viễn thông cho biết theo bảng xếp hạng mới nhất gần đây, Việt Nam tiếp tục duy trì vị thế vững chắc khi cả mạng băng rộng di động và cố định đều nằm trong top 10 thế giới. Đáng chú ý, giá cước viễn thông trong nước hiện nay cũng thuộc hàng rẻ nhất ở top đầu thế giới.
Để đạt được kết quả ấn tượng này, một trong những nguyên nhân then chốt là cơ quan quản lý đã xây dựng thành công một môi trường thị trường cạnh tranh lành mạnh, công bằng và minh bạch giữa các doanh nghiệp trong ngành.
Trải qua một chặng đường phát triển, thị trường viễn thông Việt Nam đã định hình được những doanh nghiệp sở hữu hạ tầng mạng lưới quy mô. Tuy nhiên, mục tiêu tiếp theo của công tác quản lý nhà nước là hướng tới xây dựng một môi trường cạnh tranh năng động hơn nữa.
Định hướng này không chỉ giúp tối ưu hóa hệ thống hạ tầng sẵn có mà các doanh nghiệp đã đầu tư triển khai, mà còn kỳ vọng thu hút thêm nhiều doanh nghiệp mới tham gia thị trường. Các doanh nghiệp mới này với hệ sinh thái sẵn có cùng các giải pháp, dịch vụ sáng tạo sẽ kết hợp chặt chẽ với dịch vụ viễn thông truyền thống, từ đó tạo ra thêm nhiều giá trị thặng dư cho người sử dụng và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội.
Làm rõ giải pháp nhằm thu hút "người chơi mới" và bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh, đại diện Cục Viễn thông nhấn mạnh sự kiên quyết trong việc xây dựng cơ sở pháp lý và hành lang bán buôn dịch vụ viễn thông.
Đến nay, khung pháp lý này đã được cụ thể hóa đồng bộ qua Luật Viễn thông cùng các văn bản dưới luật. Cụ thể, Luật Viễn thông 2023 lần đầu tiên đã bổ sung quy định mang tính bước ngoặt, bắt buộc các doanh nghiệp viễn thông nắm vị trí thống lĩnh thị trường phải thực hiện bán buôn.
Quy định này đóng vai trò mở cửa hạ tầng mạng lưới của các nhà mạng lớn nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp mới tiếp cận, dựa trên nguyên tắc xuyên suốt là công bằng, minh bạch và không phân biệt đối xử.
Tiếp đó, trong năm 2024, Bộ đã ban hành Thông tư số 08 quy định chi tiết hoạt động bán buôn viễn thông, làm rõ các tiêu chí cụ thể về sự công bằng, minh bạch từ giá cước cho tới các tiêu chuẩn kỹ thuật kết nối. Nhờ đó, hành lang pháp lý tạo lập sân chơi bình đẳng giữa các bên đến nay đã tương đối hoàn thiện.
Sự hoàn thiện về mặt thể chế đã nhanh chóng mang lại kết quả thực tế trên thị trường. Đại diện Cục Viễn thông thông tin rằng hiện nay Việt Nam không phải chỉ có 6 mà đã có tới 7 doanh nghiệp MVNO chính thức tham gia hoạt động. Các nhà mạng ảo này đang vận hành theo nhiều mô hình đa dạng, bao gồm nhóm doanh nghiệp có giấy phép thiết lập hạ tầng được quyền đầu tư một phần hệ thống kỹ thuật (ngoại trừ phần mạng vô tuyến đắt đỏ nhất), và nhóm doanh nghiệp thuần túy mua buôn để bán lại dịch vụ mà không đầu tư hạ tầng mạng.
Tùy theo từng mô hình, năng lực vận hành và quy mô sản lượng, mỗi nhà mạng ảo sẽ nhận được những chính sách ưu đãi tương ứng về giá bán buôn cũng như giải pháp kỹ thuật từ phía mạng chủ.
Đáng chú ý, đại diện Cục Viễn thông khẳng định quan hệ giữa mạng chủ và nhà mạng ảo hoàn toàn không phải là mối quan hệ "cửa dưới". Đây thực chất là quan hệ hợp tác song phương bình đẳng, mang lại lợi ích kép: doanh nghiệp có hạ tầng vừa tối ưu hóa công suất mạng lưới vừa phát sinh thêm nguồn thu mới; trong khi đó, người tiêu dùng và toàn xã hội được thụ hưởng thêm nhiều dịch vụ tiện ích mới với chất lượng và mức giá ngày càng cạnh tranh.
