Đám cưới truyền thống của người Mường được ghi danh Di sản văn hóa quốc gia

(CLO) Đám cưới truyền thống là một thực hành văn hóa tiêu biểu, chứa đựng những giá trị về gia đình, dòng họ, đạo lý, tình nghĩa và quan hệ cộng đồng của người Mường ở phường Yên Sơn.

Tối 23/9, tại phường Yên Sơn, tỉnh Ninh Bình đã diễn ra lễ công bố quyết định đưa “Đám cưới truyền thống của người Mường, phường Yên Sơn” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tại buổi lễ, lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình đã công bố Quyết định của Bộ trưởng Bộ VHTT&DL về việc đưa Đám cưới truyền thống của người Mường, phường Yên Sơn, tỉnh Ninh Bình vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

1dc1.jpg
Lãnh đạo tỉnh Ninh Bình trao Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho Đảng ủy, chính quyền, nhân dân và đồng bào dân tộc Mường, phường Yên Sơn. Ảnh: Anh Tú

Theo lãnh đạo phường Yên Sơn, địa phương được hình thành trên cơ sở sáp nhập phường Tân Bình, xã Yên Sơn (thành phố Tam Điệp cũ) và xã Quảng Lạc (huyện Nho Quan cũ), có diện tích tự nhiên 35,86 km², với 5.711 hộ và 21.397 nhân khẩu. Đồng bào dân tộc thiểu số có 5.883 người, chiếm 27,5% dân số, chủ yếu là đồng bào Mường.

Trong quá trình hình thành và bồi đắp qua nhiều thế hệ, cộng đồng người Mường ở Yên Sơn vẫn gìn giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc như tiếng nói, dân ca, cồng chiêng, trang phục, ẩm thực, phong tục, tập quán và các nghi lễ. Trong đó, đám cưới truyền thống là một thực hành văn hóa tiêu biểu, chứa đựng những giá trị về gia đình, dòng họ, đạo lý, tình nghĩa và quan hệ cộng đồng.

Đám cưới truyền thống của người Mường thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, với cộng đồng người Mường là chủ thể thực hành và trao truyền. Đám cưới đánh dấu sự hình thành một gia đình mới, đồng thời là chuỗi nghi lễ mang tính giáo dục sâu sắc về đạo lý, lòng hiếu thảo và trách nhiệm với gia đình, dòng họ và cộng đồng.

Các nghi thức được tiến hành theo trình tự gồm Lóng xiếng - dạm ngõ, đánh tiếng; dạm hỏi; vấn danh, ăn hỏi, nạp tài; lễ cưới; lễ đưa dâu và lễ lại mặt.

Một nét đặc sắc trong phong tục cưới hỏi của người Mường là vai trò của người mai mối, gọi là “ô a”. Đây thường là người có uy tín, gia đình hạnh phúc, am hiểu phong tục và có khả năng sử dụng ca dao, tục ngữ, thơ ca trong giao tiếp. Người mai mối không chỉ kết nối hai gia đình mà còn góp phần duy trì sự hòa thuận, tình nghĩa giữa hai bên.

Không gian đám cưới còn được tạo nên bởi các hình thức diễn xướng dân gian và tiếng cồng chiêng. Trong đoàn đón dâu, tiếng chiêng được sử dụng làm hiệu lệnh; nam nữ hát đúm, hát giao duyên, đối đáp. Các nghi thức xin dâu, nhận rể, thắp hương tổ tiên, trao gửi cô dâu cùng những lời hát mời nước, mời trầu, mời cơm, mời rượu và chúc mừng tạo nên một không gian văn hóa vừa trang trọng, vừa gần gũi, gắn kết cộng đồng.

Những món ăn truyền thống như cỗ lá nem thính, canh xương nấu củ chuối, rau rừng đồ xôi nếp, thịt gà... cũng góp phần làm nên diện mạo của đám cưới người Mường. Đây không chỉ là nét riêng của văn hóa ẩm thực mà còn chứa đựng những tri thức về cách chế biến, tổ chức bữa ăn và cách thức tiếp đãi trong đám cưới truyền thống.

1dc2.jpg
Nghi thức lễ Nạp tài - nhà trai thưa chuyện với nhà gái, trong đám cưới truyền thống của người Mường được phục dựng tại phường Yên Sơn. Ảnh: Phường Yên Sơn

Đám cưới truyền thống của người Mường ở Yên Sơn vì thế không chỉ lưu giữ phong tục cưới hỏi mà còn là không gian văn hóa tổng hợp, nơi tiếng nói, lời hát, cồng chiêng, trang phục, ẩm thực và tri thức dân gian được thực hành, trao truyền giữa các thế hệ.

Cũng trong dịp này, Bộ VHTT&DL đã ký quyết định công nhận Lễ hội Cơm mới của người Mường là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ công bố quyết định ghi danh di sản này dự kiến được tổ chức trong khuôn khổ Lễ hội Cơm mới của đồng bào Mường tỉnh Ninh Bình vào tháng 11/2026.

Với việc Đám cưới truyền thống của người Mường và Lễ hội Cơm mới của người Mường được ghi danh, Ninh Bình hiện có 3 Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia gắn với cộng đồng người Mường, gồm Mo Mường, Đám cưới truyền thống của người Mường và Lễ hội Cơm mới của người Mường.

Xem thêm

Lần đầu đưa trình diễn thơ vào không gian Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

Lần đầu đưa trình diễn thơ vào không gian Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội

(CLO) Trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, Tọa đàm trao đổi chuyên môn “Trình diễn thơ - Vượt qua đường biên chữ” do Nhóm Dự án văn hóa Hà Nội FM tổ chức, mở ra góc nhìn mới về sự tiếp nối các hình thức diễn xướng thơ truyền thống trong thực hành nghệ thuật đương đại.

Hà Nội tổ chức pháo hoa hỏa thuật, ra mắt 72 tour du lịch dịp 10/10

Hà Nội bắn pháo hoa tại sân vận động Mỹ Đình tối nay

(CLO) Tối 22/11, người dân Hà Nội có thể thưởng thức màn trình diễn pháo hoa kết hợp hỏa thuật kéo dài khoảng 1 phút 20 giây tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình. Đây là hoạt động nằm trong chương trình tổng duyệt concert quốc gia “Muôn sắc Việt Nam”, trước đêm diễn chính thức vào ngày 24/11.

Phục dựng lễ cúng nhà rông, nối dài mạch nguồn văn hóa giữa đại ngàn Tây Nguyên

Phục dựng lễ cúng nhà rông, nối dài mạch nguồn văn hóa giữa đại ngàn Tây Nguyên

(CLO) Sáng 22/11, UBND xã Ia Pnôn (tỉnh Gia Lai) tổ chức phục dựng lễ cúng nhà rông truyền thống của người Jrai tại làng Bua, nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Hoạt động không chỉ tái hiện nét sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời mà còn khơi dậy niềm tự hào về cội nguồn, kết nối các thế hệ trong nỗ lực gìn giữ di sản của cộng đồng.

Hơn 2.000 người diễu hành áo dài, cổ phục quanh hồ Hoàn Kiếm

Hơn 2.000 người diễu hành áo dài, cổ phục quanh hồ Hoàn Kiếm

(CLO) Sáng 22/11, hơn 2.000 người trong trang phục áo dài và cổ phục truyền thống tham gia chương trình Diễu hành Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản”, đi qua các tuyến phố quanh hồ Hoàn Kiếm và Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, tạo nên không gian văn hóa đặc sắc giữa trung tâm Thủ đô.

Cao Bằng tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Cao Bằng tổ chức chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

(CLO) Với chủ đề “Cao Bằng mở cửa di sản”, chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 được tổ chức từ ngày 13-24/11, chú trọng đưa các giá trị văn hóa truyền thống vào đời sống cộng đồng, kết hợp quảng bá di sản với phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng.

Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026: Kết nối di sản với hơi thở đương đại

Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026: Kết nối di sản với hơi thở đương đại

(CLO) Tối 21/11, tại Bảo tàng Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội tổ chức khai mạc Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội 2026 với đêm nghệ thuật đặc biệt mang chủ đề “Hà Nội bốn mùa”. Sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm diễn ra từ ngày 21 đến 23/11.

TP HCM ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa, kết nối văn hóa với kinh tế

TP HCM ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa, kết nối văn hóa với kinh tế

(CLO) Ngày 21/11, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Công nghiệp Văn hóa (CIIC) chính thức ra mắt tại TP HCM, hướng đến kết nối công nghệ, nghệ thuật và doanh nghiệp, đưa các ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm văn hóa có khả năng tiếp cận thị trường. Cùng với đó, mô hình Không gian Văn hóa Làng Phố tại phường Tân Sơn Nhất được kỳ vọng tạo thêm không gian trải nghiệm, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống đô thị.

Hậu trường loạt bài đoạt giải 'Đi tìm giá trị nếp nhà Việt'

Hậu trường loạt bài đoạt giải 'Đi tìm giá trị nếp nhà Việt'

(CLO) Không chỉ kể những câu chuyện về truyền thống gia đình, loạt bài “Nếp nhà trong thời đại số: Đi tìm hệ giá trị gia đình Việt Nam hôm nay” của Báo Nhà báo và Công luận còn đặt ra câu hỏi về cách gìn giữ, tiếp nối những giá trị ấy trước biến đổi của đời sống hiện đại. Phía sau tác phẩm đoạt giải Ba báo chí toàn quốc về văn hóa là những trăn trở của người làm báo khi tiếp cận đề tài tưởng quen mà không dễ viết sâu.

Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong cổ quý hiếm

Hà Tĩnh phát hiện 2 đạo sắc phong cổ quý hiếm

(CLO) Hai đạo sắc phong cổ ghi nhận việc triều Nguyễn phong thần cho Thiền sư Giác Hải, góp phần làm sáng tỏ thêm dấu ấn Phật giáo trong đời sống tín ngưỡng của cư dân vùng đất Hà Tĩnh.

Cỡ chữ bài viết: