Các bác sĩ Khoa Mắt, Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo, những triệu chứng này có thể liên quan đến hội chứng thị giác màn hình (Computer Vision Syndrome - CVS), còn gọi là mỏi mắt kỹ thuật số.
Theo bác sĩ, khi tập trung nhìn màn hình, mắt phải liên tục điều tiết để duy trì hình ảnh rõ nét. Đồng thời, tần suất chớp mắt thường giảm, khiến lớp phim nước mắt trên bề mặt nhãn cầu dễ bay hơi, gây khô rát và khó chịu.
Đáng chú ý, khô mắt không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng cảm giác khô. Một số người lại thường xuyên chảy nước mắt do phản xạ tăng tiết khi bề mặt nhãn cầu bị kích thích.
Hội chứng thị giác màn hình có thể gây nhiều biểu hiện như nóng rát, khô mắt, chảy nước mắt, nhìn mờ, nhìn đôi, nhạy cảm với ánh sáng hoặc khó tập trung khi nhìn. Một số người còn đau đầu, căng cứng vùng cổ, vai gáy sau nhiều giờ làm việc trước máy tính.
Các triệu chứng thường rõ hơn vào cuối ngày và có thể thuyên giảm khi mắt được nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu tiếp tục sử dụng thiết bị điện tử kéo dài mà không điều chỉnh thói quen, tình trạng khó chịu dễ tái diễn, ảnh hưởng đến khả năng tập trung và hiệu suất công việc.
Dù hội chứng này thường không trực tiếp gây mất thị lực vĩnh viễn, khô mắt kéo dài có thể làm tổn thương bề mặt giác mạc. Đặc biệt, nhìn mờ và đau nhức mắt cũng có thể là biểu hiện của những bệnh lý khác, cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Theo khuyến cáo của bác sĩ Khoa Mắt, Bệnh viện Bạch Mai, một số thay đổi đơn giản trong thói quen hằng ngày có thể giúp giảm áp lực lên đôi mắt.
Thứ nhất, áp dụng quy tắc 20-20-20. Sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy dành ít nhất 20 giây nhìn vào một vật ở khoảng cách khoảng 6 m. Đây là cách giúp mắt tạm nghỉ sau thời gian tập trung nhìn gần liên tục.
Thứ hai, chủ động chớp mắt. Chớp mắt giúp phân bố đều lớp phim nước mắt, duy trì độ ẩm và bảo vệ bề mặt nhãn cầu. Người có biểu hiện khô mắt có thể sử dụng nước mắt nhân tạo theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Thứ ba, điều chỉnh vị trí màn hình. Nên đặt máy tính cách mắt khoảng 50-60 cm, tùy kích thước màn hình và khả năng nhìn. Màn hình nên thấp hơn tầm mắt một chút để tạo tư thế quan sát thoải mái, hạn chế căng thẳng cho mắt và vùng cổ vai gáy.
Thứ tư, hạn chế ánh sáng chói. Cần điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp với môi trường, tránh đặt máy tính đối diện nguồn sáng mạnh hoặc cửa sổ gây lóa. Có thể sử dụng màn hình chống chói khi cần thiết.
Thứ năm, khám mắt định kỳ. Người mắc cận thị, viễn thị hoặc loạn thị cần sử dụng kính đúng độ. Những người thường xuyên làm việc với máy tính có thể được tư vấn loại kính phù hợp với khoảng cách nhìn. Không nên mặc định kính lọc ánh sáng xanh là biện pháp bắt buộc hoặc có thể thay thế việc nghỉ mắt hợp lý.
Trong cuộc sống hiện đại, việc hạn chế hoàn toàn thời gian sử dụng thiết bị điện tử gần như không khả thi. Tuy nhiên, mỗi người có thể chủ động bảo vệ thị giác bằng cách bố trí thời gian nghỉ hợp lý, duy trì tư thế làm việc khoa học và chú ý đến những thay đổi bất thường của đôi mắt.
Khi xuất hiện tình trạng nhìn mờ kéo dài, đau nhức, khô rát thường xuyên hoặc triệu chứng không cải thiện dù đã nghỉ ngơi, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám.
Đặc biệt, trường hợp đột ngột giảm thị lực hoặc đau mắt dữ dội cần được đánh giá y tế khẩn cấp, không nên tự ý điều trị tại nhà.
