Đất đai: Rào cản lớn trong thoái vốn tại doanh nghiệp nhà nước

(CLO) Nhiều doanh nghiệp nhà nước thuộc lĩnh vực sản xuất kinh doanh nhưng thực tế lại sống nhờ vào nguồn thu từ cho thuê đất. Nếu sắp xếp lại và tách bạch phần này, sẽ chuyển từ làm ăn kinh doanh có hiệu quả sang thua lỗ. Đây được coi là một trong những nguyên nhân chính để dẫn đến những rào cản và làm chậm lại tiến trình cổ phần hóa.

Vướng mắc về đất đai

Đất đai và việc quản lý được cho là một trong những nguyên nhân làm chậm tiến độ CPH DNNN (Ảnh TL)

Cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp được xem là chủ trương chính của Chính phủ trong tái cơ cấu nền kinh tế. Trong 20 năm qua, số lượng doanh nghiệp nhà nước (DNNN) từ 12.000 doanh nghiệp (DN) vào đầu những năm 90 đã giảm xuống còn khoảng 500 DN 100% vốn nhà nước ở 11 ngành, lĩnh vực của nền kinh tế. Dự kiến năm 2020, cả nước còn khoảng 100 DNNN.

Chia sẻ tại Diễn đàn về hoạt động của khối doanh nghiệp nhà nước, các chuyên gia cho rằng, công tác cổ phần hóa còn chậm dù khuôn khổ pháp lý cơ bản đã thông thoáng. Tuy nhiên, sắp xếp đất đai là một trong những trở ngại lớn nhất với cổ phần hóa DNNN hiện nay.

Theo ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính), một trong những vướng mắc lớn nhất nằm ở khâu sắp xếp lại danh mục đất đai. Theo ông, hành lang pháp lý đã có từ Luật Đất đai 2013, tức là các DNNN phải rà soát và sắp xếp, nếu thừa thì trả lại và công việc này phải hoàn thành trước cổ phần hóa. Tuy nhiên, việc sắp xếp này lại bộc lộ nhiều vấn đề. Hoạt động của DN có còn hiệu quả sau khi đã tách bạch đất đai là một câu chuyện lớn.

“Nhiều doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, nhưng thực tế là sống nhờ vào nguồn thu từ cho thuê đất. Nếu sắp xếp lại và tách bạch phần này, sẽ chuyển từ làm ăn kinh doanh có hiệu quả sang thua lỗ và cho rằng trở ngại này khiến công tác cổ phần hóa bị chậm lại” - ông Tiến nói.

Tuy nhiên, việc xử lý câu chuyện tách đất đai khỏi hoạt động kinh doanh của khối DNNN lại không đơn giản. Lấy ví dụ về Hãng phim truyện Việt Nam, ông Đặng Quyết Tiến cho rằng, câu hỏi cần đặt ra trước cổ phần hóa là hãng phim sống bằng làm phim hay bằng thuê đất. Việc quản lý đất đai dẫn tới nợ đọng tiền thuê đất nhiều năm, đất thuê hết thời hạn từ năm 2012 nhưng không bị thu hồi và sau đó được đánh giá bằng 0 đã khiến nảy sinh nhiều vấn đề sau cổ phần hóa.

Quá trình cổ phần hóa DNNN cần có nhiều thời gian để xử lý vướng mắc về tài chính, đất đai, lao động trong giai đoạn trước cổ phần hóa làm kéo dài thời gian thực hiện cổ phần hóa. Đặc biệt là vấn đề xác lập hồ sơ pháp lý đất đai do ủy ban nhân dân các địa phương thực hiện chậm, kéo dài thời gian hơn so với quy định dẫn đến các DN phải điều chỉnh tiến độ cổ phần hóa.

Cơ chế thu hồi vốn

Việc lùm xùm vừa qua tại Hãng phim truyện Việt Nam có nguyên nhân rất lớn bắt đầu từ đất (Ảnh TL) 

Khuôn khổ pháp lý trong cổ phần hóa DNNN đã thông thoáng, tuy nhiên từ nguồn đất, mặt bằng kinh doanh, tài sản công do chưa tính, hoặc không tính đúng, tính đủ giá trị quyền sử dụng đất, quyền thuê đất và các giá trị, lợi thế kinh doanh vô hình khác lại trở thành rào cản làm chậm tiến độ cổ phần hóa DNNN gây thất thoát lớn.

Theo ông Đặng Quyết Tiến, để giải quyết dứt điểm vướng mắc về đất đai, các DNNN thuộc diện cổ phần hóa cần khẩn trương rà soát toàn bộ quỹ đất đang quản lý, sử dụng để lập phương án sử dụng đất đai theo quy định của pháp luật đất đai trình Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có ý kiến về phương án và giá đất để cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi tổ chức xác định giá trị DN cổ phần hóa theo đúng quy định.

Ngoài ra, chậm thoái vốn nhà nước dưới góc nhìn của SCIC, ông Lê Song Lai - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước cho rằng cần thiết lập cơ chế hợp tác mua bán nợ giữa SCIC và các tổ chức mua bán nợ trên thị trường (như DATC hay VAMC).

 Nếu cơ chế này được xây dựng và thực thi, những khoản nợ xấu, nợ khó đòi tại các DN theo lộ trình thoái vốn của SCIC sẽ được xem xét, đàm phán để bán lại cho DATC/VAMC. Điều này sẽ đem lại những lợi ích đáng kể cho các bên;  Một mặt giúp SCIC đẩy nhanh quá trình bán vốn, kịp thời thu hồi vốn cho Nhà nước, hoàn tất quá trình cổ phần hóa toàn bộ vốn nhà nước tại DN.

Mặt khác với việc tái cơ cấu, chuyển khoản nợ thành vốn góp, DATC/VAMC trong vai trò cổ đông sẽ hỗ trợ HĐQT và Ban điều hành DN cải tiến công tác quản trị và tình hình tài chính, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, góp phần gia tăng giá trị cho DN và cổ đông.

Minh Phượng

Xem thêm

Từ cuộc đua tăng vốn đến cuộc đua chất lượng tăng trưởng của tổ chức tín dụng

Từ cuộc đua tăng vốn đến cuộc đua chất lượng tăng trưởng của tổ chức tín dụng

Nhiều ngân hàng đang hướng tới những cột mốc vốn điều lệ mới, trong khi các công ty tài chính cũng tăng cường năng lực vốn và huy động nguồn lực trung, dài hạn. Khi dư địa tăng trưởng mở rộng, câu hỏi lớn hơn đặt ra là nguồn vốn mới sẽ được chuyển hóa thành tăng trưởng và lợi nhuận như thế nào.

Bóc quy trình tạo hơn 500.000 mã dự thưởng “Xé ngay trúng liền”: Vì sao không ai biết trước mã nào sẽ trúng?

Bóc quy trình tạo hơn 500.000 mã dự thưởng “Xé ngay trúng liền”: Vì sao không ai biết trước mã nào sẽ trúng?

Từ khâu tạo mã, in trên dây chuyền đến xác nhận kết quả, chương trình “Xé ngay trúng liền” được vận hành theo quy trình tự động, trong đó mỗi mã dự thưởng được tạo ngẫu nhiên, duy nhất và có trạng thái xác định ngay từ khi phát hành. Quy trình này nhằm bảo đảm tính công bằng, minh bạch và hạn chế tối đa sự can thiệp của con người vào kết quả.

SeABank được vinh danh trong 2 bảng xếp hạng uy tín nhờ năng lực tài chính và quản trị vững mạnh

SeABank được vinh danh trong 2 bảng xếp hạng uy tín nhờ năng lực tài chính và quản trị vững mạnh

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HOSE: SSB) vừa được vinh danh tại Top 50 Công ty Đại chúng uy tín và hiệu quả năm 2026 (VIX50) và Top 10 Ngân hàng TMCP tư nhân uy tín năm 2026. Đây là năm thứ 4 liên tiếp SeABank được ghi nhận ở cả 2 bảng xếp hạng, tiếp tục khẳng định hiệu quả hoạt động, năng lực quản trị và uy tín thương hiệu trên thị trường.

Đắk Lắk muốn tăng trưởng hai con số, không thể mãi dừng ở sơ chế

Đắk Lắk muốn tăng trưởng hai con số, không thể mãi dừng ở sơ chế

(CLO) Công nghiệp Đắk Lắk đang tăng trưởng khá cao nhưng phía sau những con số tích cực vẫn là một điểm nghẽn lớn: công nghiệp chế biến chủ yếu mới dừng ở khâu sơ chế. Muốn duy trì mục tiêu tăng trưởng hai con số, tỉnh cần chuyển mạnh từ khai thác lợi thế nguyên liệu sang chế biến sâu, logistics, công nghệ và tổ chức các chuỗi giá trị.

TH ra mắt TH true WATER bình vòi 18,5 L tiện lợi từ nguồn nước ngầm núi lửa triệu năm

TH ra mắt TH true WATER bình vòi 18,5 L tiện lợi từ nguồn nước ngầm núi lửa triệu năm

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng nước uống đóng bình ngày càng hướng đến sự tiện lợi, linh hoạt và phù hợp với nhịp sống hiện đại, Tập đoàn TH chính thức ra mắt sản phẩm mới Nước tinh khiết TH true WATER 18,5 L với thiết kế vòi tiện lợi – mở rộng lựa chọn cho dòng sản phẩm nước tinh khiết từ nguồn nước ngầm núi lửa triệu năm.

Hoàn thiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Hoàn thiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

(CLO) Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển từ việc xây dựng khung pháp lý về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) sang tổ chức thực thi hiệu quả trên thực tế. Theo các chuyên gia, EPR cần trở thành động lực thúc đẩy thiết kế sản phẩm xanh, phát triển công nghiệp tái chế và hình thành nền kinh tế tuần hoàn.

Agribank tiên phong triển khai chương trình tín dụng ưu đãi 70.000 tỷ đồng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế

Agribank tiên phong triển khai chương trình tín dụng ưu đãi 70.000 tỷ đồng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế

Thực hiện nghiêm túc, kịp thời chỉ đạo của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế, tiếp tục khẳng định vai trò Ngân hàng thương mại Nhà nước trụ cột, tiên phong đồng hành thúc đẩy phát triển nền kinh tế đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Đất hiếm Trung Quốc vẫn sinh lời giữa căng thẳng địa chính trị

Đất hiếm Trung Quốc vẫn sinh lời giữa căng thẳng địa chính trị

(CLO) Các nhà sản xuất đất hiếm Trung Quốc ghi nhận dự báo lợi nhuận tăng mạnh trong nửa đầu năm, cho thấy căng thẳng địa chính trị và nỗ lực giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc chưa ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp này.

Tự sản xuất điện mặt trời tăng 24,8%, Viettel chú trọng phát triển bền vững

Tự sản xuất điện mặt trời tăng 24,8%, Viettel chú trọng phát triển bền vững

Tái khẳng định cam kết phát triển dài hạn và có trách nhiệm, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) công bố Báo cáo Phát triển bền vững 2025. Báo cáo cho thấy Viettel đang chú trọng đo lường chặt chẽ các tác động môi trường trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời tăng sử dụng năng lượng tái tạo và triển khai các giải pháp nhằm đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam.

EVNNPC đóng điện dự án lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) tại Trạm biến áp 110kV Song Khê, Bắc Ninh

EVNNPC đóng điện dự án lắp đặt hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) tại Trạm biến áp 110kV Song Khê, Bắc Ninh

Ngày 02/8/2026, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã nghiệm thu và đóng điện thành công hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) tại Trạm biến áp 110kV Song Khê (E7.12), Bắc Ninh. Đây là lần đầu tiên công nghệ BESS tiên tiến được tích hợp trực tiếp vào lưới điện 110kV do EVNNPC quản lý. Bước đi tiên phong này không chỉ đánh dấu cột mốc mới trong lộ trình hiện đại hóa lưới điện, mà còn góp phần nâng cao tính linh hoạt, bảo đảm vận hành an toàn và tối ưu cho toàn hệ thống.

Cỡ chữ bài viết: