Đề Lịch sử thi lại ở chuyên Tuyên Quang không thể 'học tủ', đo năng lực phân tích sử liệu

(CLO) Đề Lịch sử trong kỳ thi tốt nghiệp THPT lần 2 tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang được đánh giá bám sát Chương trình GDPT 2018, giữ tương đương về cấu trúc và độ khó với đề thi tháng 6. Thí sinh không thể chỉ dựa vào học thuộc sự kiện, mà phải biết đọc hiểu tư liệu, kết nối và phân tích các vấn đề lịch sử.

Sáng 15/8, gần 40 thí sinh tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang hoàn thành bài thi Lịch sử, một trong những môn tự chọn của kỳ thi tốt nghiệp THPT lần 2.

Đây cũng là buổi thi cuối cùng, khép lại 1,5 ngày thi lại dành cho học sinh của trường sau sự cố xảy ra tại kỳ thi tháng 6.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, toàn bộ 326 thí sinh tham dự kỳ thi lần 2 đều có mặt đầy đủ, sau khi hai thí sinh tự do xác nhận không có nhu cầu thi lại. Không có thí sinh hoặc cán bộ coi thi vi phạm quy chế. Kỳ thi được đánh giá diễn ra an toàn, nghiêm túc, đúng quy định.

clo_br_6r4a7700.jpg
326 thí sinh làm bài thi hai môn tự chọn sáng 15/8, khép lại kỳ thi tốt nghiệp lần 2, không ai vi phạm quy chế. Ảnh: Quang Hùng

Đánh giá đề Lịch sử, PGS.TS Nguyễn Mạnh Hưởng, Trưởng ngành Đào tạo hệ Cử nhân Sư phạm, Thạc sĩ và Tiến sĩ, Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, đề được xây dựng đúng định dạng Bộ Giáo dục và Đào tạo áp dụng từ năm 2025.

Đề gồm hai phần. Phần I là trắc nghiệm nhiều lựa chọn với 24 câu, kiểm tra diện rộng kiến thức nền tảng về Lịch sử Việt Nam và Lịch sử thế giới. Phần II gồm 4 câu hỏi dạng Đúng/Sai, mỗi câu có 4 ý, tập trung đánh giá khả năng tư duy logic và xử lý thông tin từ các đoạn tư liệu lịch sử.

Không còn là cuộc thi của trí nhớ

Theo PGS Hưởng, điểm đáng chú ý nhất của đề là không chạy theo việc kiểm tra khả năng “thuộc lòng” các mốc thời gian, sự kiện hay nhân vật riêng lẻ.

Thay vào đó, thí sinh phải đọc hiểu câu hỏi, lệnh hỏi và nguồn sử liệu, từ đó huy động nhiều thao tác tư duy như phân loại, kết nối, phân tích, hệ thống, tổng hợp, suy luận, nhận xét và đánh giá.

Các tư liệu được lựa chọn từ nhiều nguồn, trong đó có văn kiện của Đảng và các công trình nghiên cứu, sách chuyên khảo lịch sử.

“Thí sinh sẽ khó đoán mò hay trúng tủ nếu phương pháp học Lịch sử chỉ dừng ở việc thuộc lòng các sự kiện đơn lẻ”, PGS Hưởng nhận định.

1786777336338-6665672685381878030-6665672685381878030-4524861e489198d80e6a7fd8ea55dd95.jpg
PGS.TS Nguyễn Mạnh Hưởng, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Theo chuyên gia, để làm tốt đề, học sinh phải có nền tảng kiến thức cơ bản, đồng thời biết hệ thống hóa, tổng hợp và mở rộng kiến thức để nhìn thấy mối quan hệ giữa các sự kiện.

Phạm vi đề tập trung vào chương trình lớp 11 và 12, đặc biệt là lớp 12, với những nội dung trọng tâm như Cách mạng Tháng Tám năm 1945, các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, công cuộc Đổi mới ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay và quan hệ quốc tế trong, sau Chiến tranh lạnh.

Đề cũng khai thác các nội dung xuyên suốt giữa lịch sử Việt Nam và lịch sử thế giới, giữa các giai đoạn khác nhau của lịch sử dân tộc.

Muốn điểm cao phải biết kết nối các sự kiện

Thầy Nguyễn Nghĩa Tiến, Trường THPT Quế Võ 2, tỉnh Bắc Ninh cho rằng, đề thi lần 2 cơ bản giữ ổn định so với đề năm 2025 và đề thi tháng 6/2026, bám sát Chương trình GDPT 2018 và yêu cầu cần đạt của môn học.

Tuy nhiên, cách đặt câu hỏi tiếp tục chuyển mạnh từ kiểm tra trí nhớ sang đánh giá năng lực nhận thức lịch sử.

“Thí sinh không chỉ cần nhớ đúng kiến thức mà còn phải đặt các kiến thức trong mối quan hệ để lựa chọn đáp án chính xác”, thầy Tiến nói.

1786772815781-6665672685381878030-6665672685381878030-c45a7d61ebca0b7a0acf22624580ee56.jpg
Thầy Nguyễn Nghĩa Tiến, Trường THPT Quế Võ 2 cùng học sinh. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Chẳng hạn, ở câu 4, mã đề 0801, thí sinh phải nắm được nội dung của Hội nghị lần thứ 8 và Đại hội II, Đại hội III của Đảng để nhận diện điểm tương đồng và rút ra nhận định đúng.

Theo thầy Tiến, đây là dạng câu hỏi không thể giải quyết bằng cách nhớ máy móc một sự kiện. Học sinh phải biết đặt các sự kiện cạnh nhau, so sánh, khái quát và nhận diện mối liên hệ.

Đề cũng yêu cầu học sinh rút ra bài học lịch sử, xác định quan hệ nhân - quả, ý nghĩa của sự kiện và khai thác thông tin từ tư liệu.

Đáng chú ý, một số câu hỏi tạo sự kết nối giữa lịch sử Việt Nam với lịch sử thế giới, cũng như giữa các giai đoạn khác nhau của lịch sử dân tộc. Điều này buộc học sinh phải huy động kiến thức trên phạm vi rộng thay vì chỉ học riêng từng bài, từng chương.

Đề lần 2 tương đương đề tháng 6

Một trong những yêu cầu quan trọng nhất của kỳ thi lại tại Tuyên Quang là bảo đảm công bằng cho thí sinh. Vì vậy, mức độ tương đương giữa hai đề thi là vấn đề được các chuyên gia đặc biệt quan tâm.

Theo PGS Hưởng, đề thi lần 2 không có sự xáo trộn hay thay đổi bất ngờ về cấu trúc, định dạng câu hỏi và phạm vi chương trình, đồng thời vẫn bám định hướng của đề tham khảo Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố tháng 10/2024.

Các câu hỏi ở mức nhận biết và thông hiểu vẫn đáp ứng những yêu cầu tối thiểu mà học sinh trên toàn quốc cần đạt. Trong khi đó, các câu hỏi ở mức độ cao hơn tạo dư địa phân hóa nhóm học sinh khá, giỏi.

“Đề thi đợt 1 và đợt 2 năm 2026 có mức độ yêu cầu tương đương nhau, bảo đảm tính chuẩn hóa của kỳ thi tốt nghiệp THPT”, ông Hưởng đánh giá.

Theo thầy Tiến, đề lần 2 có một số câu tăng yêu cầu tư duy thông qua cách đặt vấn đề, đòi hỏi thí sinh so sánh, khái quát và đánh giá. Tuy nhiên, xét trên tổng thể, độ khó của hai đề không có sự chênh lệch lớn.

Điểm phân hóa vẫn tập trung chủ yếu ở khả năng khai thác và phân tích sử liệu. Đây cũng là phần đòi hỏi học sinh phải đọc kỹ, hiểu đúng ngữ cảnh và vận dụng kiến thức thay vì tìm kiếm những “từ khóa” quen thuộc.

Như vậy, sau 1,5 ngày thi, kỳ thi tốt nghiệp THPT lần 2 tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang đã khép lại trong điều kiện 326 thí sinh dự thi, không có thí sinh hay cán bộ coi thi vi phạm quy chế.

Kết quả thi dự kiến được công bố ngày 19/8. Thí sinh có thể sử dụng kết quả để xét công nhận tốt nghiệp THPT và phục vụ xét tuyển đại học theo quy định.

Xem thêm

Giữ vững biên cương từ lòng dân trong kỷ nguyên số

Giữ vững biên cương từ lòng dân trong kỷ nguyên số

(CLO) Trên tuyến biên giới dài hơn 80km giáp Campuchia, những già làng, người có uy tín và thanh niên địa phương đang trở thành những “cột mốc sống”, sát cánh cùng Bộ đội Biên phòng Gia Lai giữ gìn từng tấc đất biên cương. Trong kỷ nguyên số, khi công nghệ trở thành nhịp cầu kết nối quân - dân, sức mạnh lòng dân tiếp tục được bồi đắp, góp phần giữ vững bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.

Dấu hiệu viêm phổi dễ bị bỏ qua ở người cao tuổi

Dấu hiệu viêm phổi dễ bị bỏ qua ở người cao tuổi

(CLO) Một cụ ông 81 tuổi nhập viện vì sốt cao, đau khớp dữ dội; cụ bà 72 tuổi lại không sốt, chỉ đau mỏi toàn thân, tức ngực và khó thở. Cả hai được xác định mắc viêm phổi, cho thấy bệnh ở người cao tuổi có thể biểu hiện không điển hình, dễ bị bỏ sót.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng: Thầy cô cần được thấu hiểu, sẻ chia hơn bao giờ hết

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng: Thầy cô cần được thấu hiểu, sẻ chia hơn bao giờ hết

(CLO) Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, trong kỷ nguyên số, khi học sinh có thể tiếp cận tri thức nhanh và rộng hơn, vai trò của người thầy không những không giảm đi mà càng trở nên quan trọng trong việc định hướng tư duy, bồi đắp nhân cách và giúp người học lựa chọn những giá trị đúng đắn.

Bị nghi ngại đàn ông chăm trẻ gái, thầy giáo có màn 'lội ngược dòng'

Bị nghi ngại đàn ông chăm trẻ gái, thầy giáo có màn 'lội ngược dòng'

(CLO) Thầy Nguyễn Thanh Bách, giáo viên Trường Mầm non Na Sầm (xã Na Sầm, tỉnh Lạng Sơn) đã có 8 năm gắn bó với nghề giáo. Là nam giới theo đuổi công việc vốn được mặc định phù hợp với phụ nữ, thầy từng đối diện không ít ánh nhìn hoài nghi, thậm chí có phụ huynh đề nghị chuyển lớp cho con vì lo ngại những vấn đề nhạy cảm trong quá trình chăm sóc trẻ.

Quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số vì sự phát triển bền vững

Quản trị thông minh và đổi mới sáng tạo trong kỷ nguyên số vì sự phát triển bền vững

(CLO) Chuyển đổi số hay chuyển đổi xanh sẽ chỉ là những khẩu hiệu rỗng nếu quản trị không đổi mới thực chất và con người không đứng ở vị trí trung tâm. Đó là lời cảnh tỉnh thẳng thắn nổi lên từ Hội thảo khoa học quốc tế ICFBA-2026 do Trường Đại học Công đoàn tổ chức ngày 19/11/2026 tại Hà Nội.

Một kiểu cô đơn có thể dẫn người già đến đột quỵ

Một kiểu cô đơn có thể dẫn người già đến đột quỵ

(CLO) Ngại làm phiền con cái, nhiều người cao tuổi âm thầm chịu đựng bệnh tật, tự ý bỏ thuốc hoặc giấu tình trạng sức khỏe. Một cụ bà 80 tuổi có tiền sử tăng huyết áp, rung nhĩ đã nhập viện trong tình trạng yếu liệt nửa người, nhồi máu não sau khi ngừng thuốc điều trị.

Khi người dân vùng cao làm chủ công nghệ, thu nhập từ nông nghiệp từng bước được nâng lên

Khi người dân vùng cao làm chủ công nghệ, thu nhập từ nông nghiệp từng bước được nâng lên

(CLO) Từ những khu nhà màng trồng cà chua, hoa chất lượng cao ở Lào Cai đến vườn chanh leo của đồng bào Dao tại Lai Châu, việc ứng dụng khoa học, công nghệ đang từng bước thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Không chỉ giúp nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí, những mô hình này còn cho thấy khi người dân được tiếp cận kỹ thuật mới và có sự liên kết trong tiêu thụ sản phẩm, lợi thế đất đai, khí hậu địa phương có thể chuyển hóa thành nguồn thu nhập ổn định hơn.

Thầy giỏi, trò tài nhưng trường tư vẫn cần cơ chế mở đường

Thầy giỏi, trò tài nhưng trường tư vẫn cần cơ chế mở đường

(CLO) Đổi mới giáo dục, hội nhập quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang đặt ra những yêu cầu mới đối với các nhà trường. Từ thực tiễn xây dựng mô hình song ngữ, song bằng, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội) Nguyễn Thị Minh Thúy chỉ ra những nút thắt về đội ngũ giáo viên, năng lực số và cơ chế phát triển giáo dục ngoài công lập cần sớm được tháo gỡ.

El Nino gây nguy cơ thiếu nước diện rộng trong mùa khô 2026-2027

El Nino gây nguy cơ thiếu nước diện rộng trong mùa khô 2026-2027

(CLO) Mùa khô 2026-2027 được dự báo đối mặt nguy cơ khô hạn, thiếu nước do ảnh hưởng của El Nino. Lượng mưa trên cả nước có thể thiếu hụt 20-40%, dòng chảy trên nhiều lưu vực sông thấp hơn trung bình nhiều năm, một số nơi thiếu hụt tới 70%.

Quảng Trị: Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật cho xây dựng nông thôn mới

Quảng Trị: Khơi thông nguồn lực, tạo sức bật cho xây dựng nông thôn mới

Để hoàn thành mục tiêu xây dựng nông thôn mới năm 2026, 14 xã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn tại Quảng Trị đang đứng trước yêu cầu vừa hoàn thiện các tiêu chí, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn, đẩy nhanh tiến độ công trình và tạo động lực phát triển sản xuất. Trong đó, khơi thông nguồn lực, đầu tư đúng trọng tâm và cải thiện thu nhập cho người dân được xem là những yếu tố quyết định tính bền vững của chương trình.

Dự báo thời tiết ngày 19/11: Đón không khí lạnh, Hà Nội giảm nhiệt sâu

Dự báo thời tiết ngày 19/11: Đón không khí lạnh, Hà Nội giảm nhiệt sâu

(CLO) Ngày 19/11, chịu ảnh hưởng trực tiếp của đợt không khí lạnh tăng cường, thời tiết khu vực Hà Nội chuyển rét với nhiệt độ thấp nhất giảm sâu xuống ngưỡng 15–18 độ C. Trong ngày, thời tiết Thủ đô và toàn vùng Bắc Bộ nhiều mây, có mưa rào rải rác, vùng núi cao Bắc Bộ có nơi rét đậm dưới 10 độ C.

Cỡ chữ bài viết: