Theo Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam Nguyễn Văn Quyền, nhân lực lao động làm nghề điều khiển loại xe ô tô đầu kéo, kéo rơ-mooc, sơ mi rơ-mooc và điều khiển loại xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi, xe giường nằm những năm gần đây phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng.
Phản ánh của nhiều Hiệp hội vận tải, doanh nghiệp vận tải bằng ô tô đầu kéo, kéo sơ mi rơ-mooc cho thấy từ tháng 1/2025 đến nay, có khoảng 25 - 30% xe ô tô đầu kéo đỗ ở bãi, không hoạt động do không có lái xe.
Loại xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi, xe giường nằm cũng thiếu lái xe và rất khó tuyển dụng; Rất ít người có nhu cầu học, sát hạch để nâng từ hạng C lên hạng CE và từ hạng D1, D2 lên hạng D.
Bên cạnh đó, quy định mới về tăng diện tích sân bãi tập, sát hạch lái xe và kích thước hình của một số bài thi sát hạch khiến nhiều cơ sở đào tạo và sát hạch lái không đủ diện tích và cũng không có kinh phí đầu tư. Các cơ sở này đã chuyển xuống hạng thấp hơn, không đủ điều kiện đào tạo hạng CE.
Số cơ sở đào tạo lái xe có đào tạo lái xe nâng hạng CE và hạng D giảm hẳn. Tại TP.Hồ Chí Minh, từ 7 cơ sở đào tạo lái xe hạng CE, hiện chỉ còn 1 cơ sở; Hà Nội không còn cơ sở đào tạo lái xe hạng CE.
Một nguyên nhân khác là do giai đoạn chuyển đổi việc sát hạch, cấp giấy phép lái xe từ Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) sang Bộ Công an bị gián đoạn cả về sát hạch và cấp giấy phép lái xe trong khoảng thời gian từ 7 - 8 tháng.
Ngoài ra, theo Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, quy định về tuổi, học nâng hạng của người được cấp giấy phép lái xe hạng C, CE, D hiện không phù hợp thực tế với trình độ, mặt bằng dân trí, sức khoẻ, điều kiện cuộc sống và làm việc hiện nay, lãng phí nguồn nhân lực lái xe hạng cao.
Người đủ 18 tuổi được đào tạo mới lái xe hạng C1, muốn nâng lên hạng C phải đủ 21 tuổi (sau 3 năm lái xe hạng C1). Sau 3 năm lái xe (đủ 24 tuổi) mới được học nâng hạng để cấp giấy phép lái xe hạng CE.
Với cấp giấy phép lái xe hạng D, người đủ 24 tuổi trở lên mới được cấp giấy phép lái xe hạng D1, D2. Sau 3 năm lái xe (đủ 27 tuổi) mới được học nâng hạng để cấp giấy phép lái xe hạng D và chỉ được lái xe đến đủ 57 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ (giấy phép lái xe hạng D hết giá trị sử dụng), phải nghỉ nhưng chưa đủ tuổi về hưu.
Với mặt bằng chung về sức khoẻ, điều kiện cuộc sống, làm việc và chăm sóc sức khoẻ cộng đồng hiện nay, quy định này không phù hợp, gây lãng phí đội ngũ lái xe có kinh nghiệm, kỹ năng rất tốt.
Trước tình trạng trên, Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ, Quốc hội chỉ đạo điều chỉnh lại một số quy định pháp luật để tháo gỡ nguồn nhân lực lái xe hạng CE và hạng D.
Cùng với đó, kiểm tra, rà soát những bất cập về cách thức, tổ chức giao thông trên toàn bộ mạng lưới đường bộ để lược bỏ những biển báo đường bộ còn bất cập.
Hiệp hội này cũng kiến nghị Bộ Xây dựng bổ sung cơ chế chính sách phát triển nguồn nhân lực lái xe hạng CE và hạng D vào Đề án “Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050” mà Bộ này đang chủ trì xây dựng để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành.
