Ngày 14/8, Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Hiệp hội các Nhà xuất bản tin tức thế giới (WAN-IFRA) tổ chức Diễn đàn Trí tuệ nhân tạo (AI) quốc tế WAN-IFRA năm 2026 tại Hà Nội.
Đây là lần đầu tiên Diễn đàn Trí tuệ nhân tạo quốc tế WAN-IFRA được tổ chức tại Việt Nam với sự tham dự dự kiến của hơn 200 đại biểu gồm lãnh đạo các cơ quan quản lý Nhà nước, lãnh đạo cơ quan báo chí, nhà nghiên cứu, chuyên gia cùng các diễn giả về AI đến từ Mỹ, châu Âu, ASEAN và Việt Nam.
Theo chương trình, diễn đàn sẽ diễn ra trong ngày 14/8 với một loạt phiên thảo luận từ góc nhìn chiến lược đến những mô hình ứng dụng AI cụ thể trong các tòa soạn.
Mở đầu chương trình lúc 9h là phiên phát biểu chào mừng và khai mạc do Hội Nhà báo Việt Nam và WAN-IFRA chủ trì. Ngay sau đó, lúc 9h15, diễn đàn bước vào phiên đầu tiên với chủ đề “Tầm nhìn chiến lược về trí tuệ nhân tạo”.
Phiên này sẽ tập trung vào tác động của AI đối với ngành truyền thông, báo chí trên thế giới và tại Việt Nam, đồng thời đề cập cả cơ hội, thách thức cũng như một số mô hình và sáng kiến đang được triển khai trong thực tế.
Ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, sẽ là diễn giả chính của phiên. Người điều phối là ông Ezra Eeman, chuyên gia AI, Giám đốc Chiến lược và Đổi mới sáng tạo của NPO (Hà Lan).
Kinh nghiệm xây dựng tòa soạn định hướng AI
Một trong những nội dung đáng chú ý tiếp theo là phiên “Tổng quan mô hình tòa soạn hiện đại định hướng AI”, bắt đầu lúc 10h.
Tại đây, ông Jun Zhang, Giám đốc Công nghệ của báo South China Morning Post (SCMP), sẽ chia sẻ kinh nghiệm chuyển đổi số dựa trên AI tại một trong những thương hiệu báo chí lớn của châu Á.
Nội dung dự kiến tập trung vào cách AI đang được sử dụng để tái thiết lập quy trình làm việc của nhà báo, phương thức sản xuất tin bài và cách thức phục vụ độc giả. Chiến lược AI của SCMP cũng được đề cập từ việc tự động hóa quy trình đến thử nghiệm các công cụ AI tạo sinh nhằm nâng cao chất lượng báo chí và thúc đẩy tăng trưởng doanh thu.
Sau phiên này, đại biểu sẽ có thời gian nghỉ giải lao trước khi chương trình tiếp tục với một trong những chủ đề quan trọng nhất của diễn đàn: tòa soạn AI và quy trình vận hành trong tòa soạn ứng dụng AI.
AI sẽ thay đổi quy trình làm báo như thế nào?
Bắt đầu lúc 11h, phiên “Tòa soạn AI: Quy trình vận hành trong tòa soạn ứng dụng AI” sẽ đi sâu vào cách các cơ quan báo chí có thể tích hợp AI vào toàn bộ quy trình tác nghiệp.
Theo chương trình, phiên thảo luận sẽ xem xét quá trình tái thiết kế hoạt động của tòa soạn, từ phát hiện và xác minh nguồn tin đến sản xuất, phân phối nội dung và tương tác với độc giả.
Các diễn giả cũng sẽ chia sẻ những trường hợp sử dụng thực tế, khung quản trị và những thay đổi về văn hóa cần thiết để tích hợp AI một cách có trách nhiệm. Qua đó, đại biểu có thể hình dung rõ hơn về mô hình tòa soạn chuẩn AI cũng như cách xây dựng hệ thống nhằm nâng cao tốc độ, khả năng sáng tạo và bản lĩnh biên tập.
Phiên được điều phối bởi bà Ngô Bích Ngọc, Trưởng khoa Truyền thông và Đa phương tiện, Swinburne Việt Nam, với sự tham gia của bà Claudia Báez, chuyên gia Đổi mới sáng tạo Báo chí số và AI, cố vấn đối tác tại Fathm (Colombia), cùng bà E-von Yeung, Biên tập viên Chiến lược Tòa soạn về AI và Đổi mới sáng tạo của The Straits Times, SPH Media (Singapore).
Khi tòa soạn phải quản trị AI ở quy mô lớn
Đến 12h, diễn đàn sẽ chuyển sang vấn đề “Quản trị trí tuệ nhân tạo ở quy mô lớn”.
Nếu những năm đầu ứng dụng AI chủ yếu xoay quanh thử nghiệm từng công cụ, việc triển khai trên quy mô lớn đặt ra những bài toán phức tạp hơn đối với lãnh đạo tòa soạn. Phiên thảo luận sẽ tập trung vào cách chuẩn hóa việc sử dụng AI, đồng thời xử lý các vấn đề về vận hành, đạo đức và văn hóa trong quá trình triển khai công nghệ với tốc độ cao.
Một trọng tâm khác là xây dựng các bộ quy tắc quản trị AI nhằm bảo vệ niềm tin của công chúng, thúc đẩy đổi mới nhưng vẫn bảo đảm tòa soạn duy trì quyền kiểm soát đối với quá trình phát triển và sử dụng AI.
Phiên có sự tham gia của ông Christophe Israël, nhà sáng lập OK Lab, Cố vấn Chiến lược Số và AI (Thụy Sĩ); bà E-von Yeung của The Straits Times và ông Derrick Ho, chuyên gia AI và Chiến lược Biên tập của Hearst Newspapers (Mỹ).
Báo chí Việt Nam giới thiệu những mô hình ứng dụng AI thực tế
Sau giờ nghỉ trưa, chương trình tiếp tục lúc 14h với phiên “Báo cáo các mô hình thực tiễn tiêu biểu về AI (Case Studies)”.
Đây sẽ là phần tập trung vào những kinh nghiệm ứng dụng AI trong các cơ quan báo chí Việt Nam, trong đó có những dự án thuộc Chương trình Đẩy mạnh Ứng dụng AI của WAN-IFRA (WAN-IFRA AI Catalyst).
Một tham luận đáng chú ý sẽ do ông Đặng Tiến Ngọc, Giám đốc Sản phẩm Báo điện tử VnExpress, trình bày về việc ứng dụng phương thức “vibe coding” trong tòa soạn.
Theo chương trình, phương thức này hỗ trợ các nhóm như quản lý sản phẩm, thiết kế UX/UI, nhân sự SEO và biên tập viên tự tạo những công cụ AI nhỏ phục vụ công việc mà không cần kỹ năng lập trình chuyên sâu.
Trong khi đó, ông Nguyễn Quốc Huy, Trưởng phòng Công nghệ và Kỹ thuật của Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (HTV), sẽ trình bày về cách AI có thể tăng tốc quy trình sản xuất tin bài và tự động hóa việc phân tích dữ liệu độc giả để đề xuất nội dung phù hợp với nhu cầu.
Tham luận cũng dự kiến đề cập đến chi phí vận hành, những thách thức trong lưu trữ dữ liệu phục vụ AI cá nhân hóa và hướng xây dựng nền tảng AI dùng chung kết hợp với xử lý dữ liệu lớn (Big Data).
Từ AI hỗ trợ đến AI tự chủ
Một trong những chủ đề hướng tới tương lai của diễn đàn sẽ diễn ra lúc 15h30, với phiên “Tương lai của AI tự chủ (Agentic AI): Cách các tác thể AI tăng tốc quy trình báo chí và nâng cao chất lượng truyền tải tác phẩm”.
Theo chương trình, Agentic AI đang trở thành một xu hướng mới trong ngành với khả năng xử lý các nhiệm vụ nhiều bước, qua đó giúp nhà báo tập trung hơn vào những công việc đòi hỏi chuyên môn sâu của con người.
Ông Derrick Ho của Hearst Newspapers sẽ chia sẻ cách tập đoàn xuất bản này xây dựng những mô hình ứng dụng thực tế, từ hệ thống cảnh báo tin tức tự động, giám sát các cuộc họp công cộng đến các công cụ hỗ trợ sản xuất tin bài tích hợp AI.
Đáng chú ý, phiên cũng sẽ đề cập đến cách các tòa soạn có thể bắt đầu xây dựng những mô hình như vậy với các công cụ AI phổ biến như Claude và ChatGPT.
AI sẽ định hình tòa soạn tương lai ra sao?
Khép lại chuỗi thảo luận lúc 16h15 là phiên “Thực trạng AI trong truyền thông: Hiện tại và tương lai”.
Ông Ezra Eeman sẽ tổng hợp những nội dung chính của diễn đàn và phân tích cách các xu hướng AI đang tác động đến hoạt động của các tổ chức tin tức.
Đáng chú ý, phiên tổng kết sẽ nhìn vào sự chuyển dịch từ những công cụ AI đơn thuần hỗ trợ năng suất sang các tác thể AI tự chủ có khả năng tự động hóa những quy trình nhiều bước. AI cũng được xem xét ở góc độ có thể làm thay đổi cách độc giả tiếp cận thông tin và tạo ra những thách thức mới đối với các mô hình kinh doanh truyền thống của ngành tin tức.
Toàn bộ chương trình được xây dựng nhằm tạo cơ hội để các nhà quản lý, chuyên gia và người làm báo chia sẻ tầm nhìn chiến lược, kinh nghiệm thực tiễn, công nghệ và những mô hình tiên phong về ứng dụng AI trong báo chí, đồng thời góp phần nâng cao kỹ năng số cho người làm báo Việt Nam.
Việc tổ chức diễn đàn tại Việt Nam cũng được xem là một dấu mốc trong tiến trình chuyển đổi số của báo chí Việt Nam. Theo ban tổ chức, sự kiện hướng tới việc xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, lấy công nghệ làm động lực và con người làm trung tâm của đổi mới sáng tạo.
Sau phiên tổng kết, diễn đàn dự kiến bế mạc lúc 17h, khép lại một ngày thảo luận xoay quanh một trong những thay đổi công nghệ có ảnh hưởng sâu rộng nhất tới hoạt động báo chí hiện nay.
