Diễn đàn với chủ đề “Tương lai bền vững từ nguồn lực văn hóa và sáng tạo” tổ chức để trao đổi kinh nghiệm quốc tế, thúc đẩy đối thoại đa bên và tìm kiếm các mô hình hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực. Sự kiện cũng là cơ hội để giới thiệu những nỗ lực của Việt Nam, đặc biệt từ các Thành phố Sáng tạo UNESCO, trong việc phát triển không gian sáng tạo, bảo tồn di sản văn hóa và nâng cao vị thế trên bản đồ sáng tạo châu Á.
Phát biểu khai mạc sự kiện, bà Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTT&DL) cho biết: "Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, bên cạnh các thách thức truyền thống như: chiến tranh, xung đột,… các quốc gia cũng đứng trước các thách thức chung như: đô thị hóa, biến đổi khí hậu, già hóa dân số, dịch bệnh. Từ đó, đặt ra những câu hỏi mới với các quốc gia, trong đó có cả việc tái định hình tư duy về hoạch định chính sách và định vị vai trò văn hóa.
Việt Nam với nhận thức sâu sắc rằng văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội đã từng bước phát huy mô hình phát triển lấy văn hóa làm sức mạnh nội sinh, kết hợp với sức mạnh thời đại để phát triển nhanh và bền vững".
Bà Hòa cho biết thêm, chưa bao giờ văn hóa và sáng tạo được đặt ở vị trí trung tâm của phát triển như hiện nay. Quốc hội Việt Nam đã thông qua Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035. Trong tháng 11, Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành Chiến lược công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn 2045.
Bên cạnh đó, Bộ Chính trị đang xây dựng Nghị quyết về chấn hưng và phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới, với mục tiêu biến văn hóa thành nguồn lực, động lực và sức mạnh mềm của quốc gia, đóng góp vào dòng chảy văn minh nhân loại.
“Việt Nam mong muốn Diễn đàn trở thành nền tảng thường niên, quy tụ các diễn giả uy tín trong khu vực và quốc tế để trao đổi kinh nghiệm, mở rộng tầm nhìn, khuyến nghị chính sách và truyền cảm hứng cho hành động mới. Chúng tôi kỳ vọng cùng hình thành mạng lưới sáng tạo châu Á, triển khai các sáng kiến và đề xuất chính sách tại địa phương, trước hết ở các thành phố sáng tạo, nơi văn hóa và sáng tạo được đặt ở trung tâm phát triển, để kiến tạo tương lai thịnh vượng và bền vững", bà Hoà chia sẻ.
Tại Diễn đàn, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam nhấn mạnh: Văn hóa không chỉ là một lĩnh vực mà là nền tảng của bản sắc, sự gắn kết và sáng tạo con người. Văn hóa là động lực thúc đẩy đổi mới, sáng tạo các ngành công nghiệp văn hóa, tăng trưởng kinh tế dựa trên tri thức và giá trị bản địa. Văn hóa là mục tiêu gìn giữ đa dạng văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần, giáo dục chất lượng xã hội. Qua đó, văn hóa cần trở thành trụ cột độc lập trong chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa và toàn cầu.
Tại Hội nghị Thế giới về Chính sách Văn hóa và Phát triển Bền vững (MONDIACULT) là diễn đàn chính sách văn hóa lớn nhất do UNESCO tổ chức, Hội nghị MONDIACULT 2022 và 2025 đã khẳng định một cách rõ ràng rằng: "Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà đã trở thành nguồn lực chiến lược, một trụ cột của phát triển bền vững và sức mạnh mềm của quốc gia".
Đặc biệt, Việt Nam đã góp một dấu ấn quan trọng tại UNESCO khi đề xuất sáng kiến "Thập kỷ quốc tế về văn hóa vì phát triển bền vững" được toàn thể các quốc gia thành viên đồng thuận cao. Qua đó, khẳng định vai trò tích cực và trách nhiệm quốc tế ngày càng lớn của Việt Nam trong lĩnh vực văn hóa.
Việt Nam đang bước vào thời kỳ bùng nổ sáng tạo, với các đô thị, vùng di sản, cộng đồng bản địa, đảo du lịch sinh thái, làng nghề và không gian sáng tạo mới cùng định hình “bản đồ sáng tạo” của tương lai. Bốn thành phố Hà Nội, Hội An, Đà Lạt và TP. Hồ Chí Minh thuộc Mạng lưới Thành phố Sáng tạo UNESCO, mỗi nơi mang bản sắc và mô hình phát triển riêng nhưng cùng hướng tới mục tiêu phát triển bền vững dựa trên văn hóa và sáng tạo.
Cũng theo PGS. TS Nguyễn Thị Thu Phương, Diễn đàn Sáng tạo Châu Á 2025 với chủ đề "Tương lai bền vững từ nguồn lực văn hóa và sáng tạo" được tổ chức nhằm tạo ra nền tảng đối thoại thường niên trong khu vực; kết nối các đô thị, cộng đồng sáng tạo và nhà hoạch định chính sách; Chia sẻ mô hình phát triển dựa trên bản sắc và sáng tạo; Thúc đẩy hình thành mạng lưới các điểm đến sáng tạo châu Á.
Diễn đàn diễn ra gồm 02 phiên với sự tham gia của các diễn giả tới từ Anh, Pháp, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản, Malaysia, Philippines, Indonesia, Thái Lan và Việt Nam: Phiên 1: Kiến tạo địa điểm từ nguồn lực văn hóa và sáng tạo, tập trung phân tích mô hình kiến tạo địa điểm, phát triển hệ sinh thái sáng tạo và vai trò của cộng đồng, nghệ thuật và chính sách đô thị. Phiên 2: Hợp tác vì tương lai bền vững của khu vực châu Á, nhấn mạnh xu hướng liên kết khu vực, các mô hình thành phố sáng tạo, vai trò kiến trúc, thiết kế, di sản và những cơ hội hợp tác mới giữa các đô thị châu Á.
Tại Diễn đàn, ban tổ chức cũng giới thiệu video về các không gian, thành phố sáng tạo Việt Nam; Chương trình nghệ thuật "Cánh đồng di sản" và Chương trình nghệ thuật múa rối truyền thống.
