Thông tin được đưa ra trong Kế hoạch hành động thực hiện Quyết định 631 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030, vừa được Bộ Y tế công bố.
Điểm đáng chú ý nhất là cơ chế “luồng xanh” trong cấp số đăng ký lưu hành thuốc và trang thiết bị y tế đối với các doanh nghiệp tiên phong. Theo đó, nhiều thủ tục hành chính sẽ được ưu tiên xử lý nhanh nhằm rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.
Đây được xem là động thái mạnh tay của Bộ Y tế nhằm tháo gỡ các nút thắt về thủ tục và tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp công nghệ y tế trong nước.
Không chỉ được ưu tiên cấp phép, doanh nghiệp tiên phong còn được hỗ trợ xử lý nhanh các dự án đầu tư nhà máy sản xuất thuốc, thiết bị y tế tại khu công nghệ cao và khu công nghiệp chuyên biệt.
Đáng chú ý, Bộ Y tế sẽ xây dựng danh mục sản phẩm của doanh nghiệp tiên phong để các cơ sở y tế công lập ưu tiên mua sắm, đặt hàng hoặc đấu thầu theo quy định.
Đây là cơ chế được cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng từ lâu, bởi một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là sản phẩm nội địa khó tiếp cận hệ thống bệnh viện công.
Doanh nghiệp muốn vào “luồng xanh” phải có sáng chế
Theo kế hoạch, Bộ Y tế không lựa chọn doanh nghiệp tiên phong dựa đơn thuần vào quy mô hay doanh thu, mà đặt trọng tâm vào năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Các doanh nghiệp tham gia chương trình phải dành tối thiểu 3% doanh thu cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời phấn đấu sở hữu ít nhất một bằng sáng chế, quyền sở hữu công nghiệp hoặc giải pháp hữu ích.
Định hướng này cho thấy ngành y tế đang muốn thúc đẩy doanh nghiệp Việt chuyển từ mô hình gia công sang tự chủ công nghệ, phát triển sản phẩm có giá trị cạnh tranh quốc tế.
Bộ Y tế cũng yêu cầu các doanh nghiệp nâng cấp hệ thống quản trị theo các tiêu chuẩn cao như GMP, ISO 13485, ISO 22000, HACCP, ESG, ISO 14001 hay ISO 45001.
Trong đó, ưu tiên đặc biệt dành cho doanh nghiệp phát triển công nghệ lõi, chuyển đổi số y tế và dược liệu chất lượng cao.
Hình thành “đầu tàu” công nghệ y tế Việt Nam
Bên cạnh các cơ chế ưu tiên, Bộ Y tế đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực y tế.
Các diễn đàn doanh nghiệp sẽ được tổ chức để kết nối, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy hợp tác phát triển.
Những mô hình tiêu biểu sẽ được truyền thông rộng rãi trên báo chí, truyền hình và nền tảng số nhằm lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo.
Một mạng lưới doanh nghiệp tiên phong cũng sẽ được hình thành để tạo liên kết giữa các đơn vị đầu ngành trong lĩnh vực dược phẩm, thiết bị y tế và công nghệ y tế.
Theo giới chuyên gia, với hàng loạt cơ chế ưu tiên từ cấp phép, đầu tư đến mua sắm công, đây được xem là bước đi chưa từng có nhằm tạo ra các “đầu tàu” công nghệ y tế Việt Nam, đủ sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.
