Chỉ vài tháng sau khi Anta Sports - tập đoàn thể thao lớn nhất Trung Quốc - chi 1,5 tỷ euro để mua 29% cổ phần của Puma, nền tảng thời trang siêu nhanh Shein tiếp tục gây chú ý khi đạt thỏa thuận mua thương hiệu thời trang bền vững Everlane của Mỹ với giá khoảng 100 triệu USD.
Everlane trước đó thuộc sở hữu của L Catterton, quỹ đầu tư được hậu thuẫn bởi tập đoàn hàng xa xỉ LVMH.
Trong một thương vụ đáng chú ý khác, Nestlé gần đây xác nhận đã bán phần lớn cổ phần tại chuỗi cà phê Mỹ Blue Bottle Coffee cho Centurium Capital - cổ đông kiểm soát chuỗi cà phê Luckin Coffee.
Theo dữ liệu từ Rhodium Group, trong quý I năm nay, các thương vụ đầu tư tiêu dùng ra nước ngoài của doanh nghiệp Trung Quốc đạt khoảng 2,4 tỷ USD, chủ yếu tập trung tại châu Âu và Bắc Mỹ. Tổng giá trị các thương vụ trong năm ngoái lên tới 6,8 tỷ USD - mức cao nhất kể từ năm 2018.
Áp lực cạnh tranh trong nước thúc đẩy làn sóng M&A toàn cầu
Giới phân tích cho rằng sự cạnh tranh gay gắt và tình trạng giảm phát kéo dài tại Trung Quốc đang buộc các doanh nghiệp phải tìm kiếm cơ hội ở nước ngoài.
Armand Meyer, chuyên gia của Rhodium Group, nhận định hàng tiêu dùng hiện là một trong số ít lĩnh vực vẫn tương đối “mở cửa” với dòng vốn Trung Quốc tại các nền kinh tế phát triển.
Theo ông, việc mua lại các thương hiệu quốc tế có tên tuổi giúp doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng nhanh hơn thay vì phải xây dựng thương hiệu toàn cầu từ đầu.
Anta Sports được xem là ví dụ tiêu biểu cho chiến lược này. Ngoài thương vụ với Puma, doanh nghiệp Trung Quốc trước đó đã mua lại Amer Sports - chủ sở hữu các thương hiệu nổi tiếng như Hoka, Salomon và Arc'teryx. Anta Sports cũng sở hữu thương hiệu Fila tại Trung Quốc đại lục và từng mua hãng thời trang ngoài trời Jack Wolfskin (Đức).
Josh Perlman, lãnh đạo khu vực Đại Trung Hoa của Authentic Brands Group, cho rằng Trung Quốc đang tạo ra những “gã khổng lồ” mới nhờ lợi thế chuỗi cung ứng, nền tảng công nghệ và khả năng mở rộng cực nhanh.
Ông nhận định không chỉ thời trang, mà cả ngành ô tô, đồ uống hay bán lẻ tiêu dùng của Trung Quốc đều có tiềm năng xây dựng các thương hiệu mang tầm toàn cầu trong tương lai.
Tham vọng toàn cầu đối mặt rào cản địa chính trị
Dù vậy, làn sóng thâu tóm thương hiệu nước ngoài của doanh nghiệp Trung Quốc vẫn đối mặt với nhiều rào cản chính trị và pháp lý.
Tổng đầu tư M&A ra nước ngoài của Trung Quốc năm ngoái đạt khoảng 27 tỷ USD, tăng mạnh so với các năm gần đây nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức hơn 200 tỷ USD của năm 2016 - giai đoạn trước khi căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang.
Các lĩnh vực tiêu dùng hiện ít nhạy cảm hơn công nghệ hay hạ tầng chiến lược, song vẫn chịu sự giám sát ngày càng lớn từ phương Tây.
Tại châu Âu, Shein đang bị điều tra liên quan tới các sản phẩm bị cho là vi phạm quy định trên nền tảng thương mại điện tử của mình. Trong khi đó, thương vụ JD.com mua nhà bán lẻ điện tử Đức Ceconomy cũng bị kéo dài do quá trình xem xét của cơ quan quản lý.
Bất chấp các rào cản, nhiều thương hiệu Trung Quốc vẫn tiếp tục đẩy mạnh mở rộng quốc tế. Từ hãng thời trang Urban Revivo đến chuỗi trà sữa Mixue Bingcheng, các doanh nghiệp Trung Quốc ngày càng tham vọng xây dựng chỗ đứng tại Mỹ và châu Âu.
Sau thương vụ với Shein, Giám đốc điều hành Everlane, Alfred Chang, cho biết thương hiệu này vẫn sẽ hoạt động độc lập và tiếp tục theo đuổi các cam kết về tính bền vững và chất lượng sản phẩm.
Giới quan sát cho rằng làn sóng doanh nghiệp Trung Quốc mua lại các thương hiệu phương Tây không chỉ phản ánh tham vọng toàn cầu hóa, mà còn cho thấy các tập đoàn nước này đang chuyển từ vai trò “công xưởng thế giới” sang xây dựng hệ sinh thái thương hiệu tiêu dùng toàn cầu.
