Hội thảo có sự tham gia của các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp trong nước, quốc tế.
Đây là diễn đàn để các bên trao đổi kinh nghiệm, đánh giá kết quả hợp tác, nhận diện yêu cầu mới và đề xuất giải pháp tăng cường liên kết giữa nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp, gắn đào tạo nhân lực văn hóa với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.
Phát biểu khai mạc và đề dẫn, PGS.TS Đinh Công Tuấn - Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo, nguồn nhân lực văn hóa đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng phải đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao.
Theo đó, tăng cường liên kết giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn xã hội là định hướng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nhà trường kỳ vọng hội thảo sẽ không chỉ dừng lại ở trao đổi học thuật mà còn mở ra những cơ hội hợp tác cụ thể trong xây dựng chương trình đào tạo, nghiên cứu ứng dụng, chuyển giao tri thức, tổ chức thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp và phát triển các dự án sáng tạo.
Đổi mới đào tạo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn
Trong tiến trình phát triển đất nước, văn hóa ngày càng khẳng định vai trò là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời là nguồn lực nội sinh và động lực thúc đẩy phát triển bền vững. Sự phát triển của công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và công nghệ số đang làm thay đổi phương thức sản xuất, phân phối, tiếp nhận các sản phẩm văn hóa, kéo theo những biến chuyển về cơ cấu nghề nghiệp, chuẩn năng lực và phương thức tổ chức lao động.
Bối cảnh đó đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy phát triển nhân lực văn hóa, chuyển từ đào tạo chủ yếu dựa trên năng lực cung ứng của cơ sở giáo dục sang phát triển năng lực gắn với nhu cầu xã hội, đặc thù nghề nghiệp và yêu cầu bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa.
Trong báo cáo đề dẫn, PGS.TS Đinh Công Tuấn cho biết, nguồn nhân lực văn hóa có tính liên ngành, đa dạng, bao gồm các lĩnh vực quản lý văn hóa, nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản, thư viện - thông tin, nghệ thuật biểu diễn, truyền thông, du lịch văn hóa, tổ chức sự kiện và các ngành nghề sáng tạo.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, người lao động cần được trang bị năng lực số, kỹ năng sáng tạo, tư duy liên ngành, ngoại ngữ và khả năng thích ứng với môi trường nghề nghiệp. Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ mới đòi hỏi người làm văn hóa phải có khả năng sử dụng công nghệ có trách nhiệm, tôn trọng bản quyền, bảo đảm tính xác thực của di sản và lợi ích của cộng đồng.
Những yêu cầu này cho thấy không một chủ thể nào có thể tự mình đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển nguồn nhân lực văn hóa. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, hoạch định chính sách, tạo điều kiện phát triển và bảo đảm lợi ích công. Nhà trường đảm nhiệm đào tạo, nghiên cứu, phát triển tri thức và bồi dưỡng năng lực nghề nghiệp. Trong khi đó, doanh nghiệp và các đơn vị sử dụng lao động cung cấp thông tin về nhu cầu nhân lực, môi trường thực hành, nguồn lực và cơ hội đưa tri thức vào thực tiễn.
Vì vậy, hiệu quả hợp tác phụ thuộc vào khả năng chia sẻ mục tiêu, trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế đánh giá giữa ba bên. Liên kết không nên chỉ dừng ở các thỏa thuận mang tính hình thức hoặc những đợt thực tập ngắn hạn, mà cần được triển khai xuyên suốt từ xác định nhu cầu, thiết kế chương trình, tổ chức đào tạo đến nghiên cứu ứng dụng, tuyển dụng và đánh giá hiệu quả.
Đối với lĩnh vực văn hóa, hiệu quả hợp tác cần được xem xét trên cả ba phương diện: nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo ra giá trị kinh tế - xã hội và gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa.
Tăng cường liên kết ba bên, mở rộng cơ hội nghề nghiệp
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung thảo luận 3 nhóm vấn đề chính: mô hình và cơ chế phối hợp giữa nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp; đổi mới chương trình, phương thức đào tạo gắn với thực tiễn nghề nghiệp; xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nghiên cứu ứng dụng và khởi nghiệp trong lĩnh vực văn hóa.
Trên cơ sở các tham luận, hội thảo hướng tới đề xuất những khuyến nghị có tính khả thi, trong đó có tăng cường cơ chế phối hợp, đặt hàng đào tạo theo nhu cầu; xây dựng chương trình với sự tham gia của đơn vị sử dụng lao động; mở rộng các dự án nghiên cứu, thực hành và đổi mới sáng tạo; đồng thời thiết lập cơ chế theo dõi, đánh giá và chia sẻ kết quả hợp tác.
Trong khuôn khổ sự kiện, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội đã ký thỏa thuận hợp tác với bốn doanh nghiệp, đơn vị gồm: Tổng Công ty Truyền thông đa phương tiện VTC, Tập đoàn Thịnh Phát - Adamo Hotel, Công ty Cổ phần Du lịch Văn hóa Ngọa Vân Yên Tử và Viện Lãnh đạo ABG.
Thông qua các thỏa thuận, sinh viên có thêm cơ hội tiếp cận môi trường doanh nghiệp, tìm hiểu yêu cầu thực tế của công việc và nhận diện những kiến thức, kỹ năng cần thiết để phát triển nghề nghiệp. Đây cũng là cơ sở để nhà trường tăng cường kết nối với đơn vị sử dụng lao động, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn.
Trong bối cảnh lĩnh vực văn hóa ngày càng gắn với công nghệ, sáng tạo và hội nhập quốc tế, việc xây dựng cơ chế hợp tác thực chất giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng nhân lực, đáp ứng nhu cầu của thị trường, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và gìn giữ các giá trị văn hóa dân tộc.
