Ngày 25/10, tại khu dân cư Bằng La, thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, Bảo tàng Đà Nẵng phối hợp với UBND xã Trà Leng tổ chức phục dựng Lễ hội Cúng máng nước của đồng bào dân tộc M’Nông, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Hoạt động nhằm tạo điều kiện để cộng đồng M’Nông trực tiếp thực hành, trao truyền và quảng bá những giá trị văn hóa đặc sắc, đồng thời nâng cao ý thức bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể trong đời sống hiện nay.
Phát biểu tại chương trình, ông Huỳnh Đình Quốc Thiện - Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng nhấn mạnh, văn hóa cộng đồng không chỉ được lưu giữ qua sách vở mà còn hiện diện trong ký ức, phong tục và các nghi lễ được trao truyền qua nhiều thế hệ. Việc phục dựng lễ hội góp phần phát huy vai trò của già làng, nghệ nhân và người có uy tín trong bảo tồn, truyền dạy bản sắc văn hóa cho thế hệ trẻ.
Theo ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, bảo tồn di sản cần gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, đặc biệt là rừng đầu nguồn và nguồn nước, đồng thời tạo sinh kế cho người dân. Qua đó, những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào M’Nông có thể đến gần hơn với công chúng, tạo nền tảng phát triển du lịch cộng đồng bền vững tại địa phương.
Lễ hội Cúng máng nước là nghi lễ tín ngưỡng dân gian lâu đời, có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tâm linh và sinh hoạt cộng đồng của người M’Nông. Nghi lễ thể hiện lòng biết ơn đối với nguồn nước, cầu mong sự trong lành, bình an, no đủ và gắn kết cộng đồng.
Điểm nhấn của chương trình là việc tái hiện các nghi thức trong không gian văn hóa liên hoàn gồm 4 phần: Thượng nguồn với nghi lễ tạ ơn, cầu nguồn nước trong lành; dòng chảy và máng nước kết nối đầu nguồn với đời sống dân làng; hạ nguồn - nhà làng với nghi lễ cầu bình an, no đủ; và không gian cộng đồng với hoạt động bàn giao máng nước, giao lưu văn hóa, ẩm thực.
Trước ngày diễn ra lễ hội, đại diện Bảo tàng Đà Nẵng, chính quyền xã Trà Leng, các nghệ nhân, già làng và người dân đã đến khu vực sạt lở nóc Ông Đề, nơi xảy ra thảm họa năm 2020, dâng hương, hoa và lễ vật tưởng nhớ các nạn nhân. Hoạt động thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, sự tri ân đối với những người đã khuất và tình cảm của cộng đồng trên mảnh đất Trà Leng.
Chương trình phục dựng góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số, đồng thời gắn gìn giữ bản sắc truyền thống với bảo vệ môi trường và phát triển du lịch cộng đồng bền vững.
