Kinh tế tuần hoàn mang lại nhiều lợi ích
Tại Hội thảo “Phát triển bền vững 2025: Động lực cho Kỷ nguyên bền vững” được tổ chức vào ngày 27/11, ông Vũ Thái Trường, Trưởng phòng Biến đổi khí hậu và Môi trường, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) Việt Nam khẳng định: Kinh tế tuần hoàn đang trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển bền vững của nhiều quốc gia.
Bởi vì, kinh tế tuần hoàn không chỉ là giải pháp môi trường mà còn là chiến lược kinh tế thông minh, có thể mang lại lợi ích kinh tế 4.500 tỷ USD đến năm 2030, tạo việc làm và mở rộng thị trường xanh.
Tại Việt Nam, ông Trường đánh giá cao việc Việt Nam đã ban hành Luật Bảo vệ Môi trường 2020, Đề án Kinh tế tuần hoàn và Kế hoạch hành động quốc gia về kinh tế tuần hoàn, phù hợp với cam kết COP26 và SDGs.
Theo ông, gần đây, Quyết định 21/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục Phân loại xanh tạo tác động thực chất, hình thành thị trường đánh giá xanh chuyên nghiệp, thúc đẩy doanh nghiệp coi “xanh” là lợi thế cạnh tranh.
Về tác động của 4 Nghị quyết 57, 59, 66, 68 và Quyết định 21/2025, từ góc nhìn của UNDP, các nghị quyết này tạo nên một nền tảng thể chế rất quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của Việt Nam.
“Đây không chỉ là các định hướng của Chính phủ, mà còn là tín hiệu mạnh mẽ cho thị trường rằng khu vực tư nhân sẽ đóng vai trò trung tâm trong định hình tăng trưởng xanh và đổi mới mô hình kinh tế”, ông Trường nói.
Dù vậy, Trưởng phòng Biến đổi khí hậu, UNDP Việt Nam cho rằng, thách thức lớn nhất của kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam đó là khoảng cách giữa chính sách và thực thi.
“Chính sách đã rất tiến bộ, nhưng doanh nghiệp và địa phương cần thêm công cụ, dữ liệu và hướng dẫn cụ thể để triển khai”, ông nói.
Do đó, đại diện UNDP cho rằng Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện và đồng bộ hóa khung pháp lý từ trung ương tới địa phương, đặc biệt trong bối cảnh tinh giản bộ máy và áp dụng mô hình chính quyền hai cấp.
Về cơ chế khuyến khích và tài chính xanh, ông Trường cho rằng Việt Nam cần ưu tiên hàng đầu là thúc đẩy thực thi Quyết định 21/2025/QĐ-TTg để hình thành một thị trường đánh giá xanh chuyên nghiệp, qua đó mở rộng dòng vốn xanh và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn tài chính với chi phí hợp lý hơn.
Đi cùng với đó là việc hoàn thiện các cơ chế khuyến khích mô hình biến chất thải thành tài nguyên, bao gồm đồng xử lý và đốt rác phát điện dựa trên quy hoạch phù hợp nhằm bảo đảm hiệu quả môi trường và kinh tế.
Theo ông Trường, bên cạnh nỗ lực về chính sách và tài chính, hợp tác công - tư và hợp tác quốc tế cũng đóng vai trò then chốt.
“Việc huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, các đối tác phát triển và cộng đồng sẽ giúp triển khai hiệu quả những mô hình kinh tế tuần hoàn thực tiễn, đặc biệt trong thiết kế sản phẩm, tái chế – tái sử dụng và ứng dụng công nghệ xử lý tiên tiến”, ông nói.
ESG hướng đi mới cho doanh nghiệp
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng như các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã chủ động chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh, đồng thời tích cực áp dụng các tiêu chuẩn ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị).
Việc chuyển đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường toàn cầu, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh, cải thiện hình ảnh thương hiệu và xây dựng mô hình tăng trưởng bền vững hơn trong dài hạn.
Ông Chung Diệu Tuấn, CEO Công ty CP Đầu tư CME Solar cho biết, ESG với 3 nội dung chính: Môi trường, xã hội và quản trị đang trở thành một phương thức tiếp cận toàn diện để giải quyết các vấn đề liên quan đến chất lượng môi trường, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp.
Đây là xu hướng mới, thể hiện sự chủ động của khu vực tư nhân trong việc chung tay xử lý những thách thức vốn trước đây được xem là nhiệm vụ của khu vực công.
Việc áp dụng ESG mang lại nhiều kết quả rõ rệt, tích cực và bền vững cho doanh nghiệp trên các phương diện.
Thứ nhất, ESG giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các rủi ro liên quan đến môi trường, từ đó đóng góp vào công tác bảo vệ môi trường và giảm thiểu tác động tiêu cực từ hoạt động sản xuất – kinh doanh.
Thứ hai, ESG giúp tối ưu hóa chi phí thông qua sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm lãng phí tài nguyên và tăng hiệu suất vận hành.
Thứ ba, ESG mở ra cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư bền vững, khi ngày càng nhiều nhà đầu tư ưu tiên các doanh nghiệp có chiến lược phát triển xanh.
Thứ tư, doanh nghiệp áp dụng ESG dễ dàng tiếp cận hơn với các nguồn vốn vay xanh hoặc vay ưu đãi từ các tổ chức tài chính quốc tế và trong nước.
Thứ năm, ESG giúp tăng khả năng tiếp cận thị trường, đặc biệt là các thị trường xuất khẩu lớn như EU, Mỹ và Nhật Bản, nơi các tiêu chuẩn về môi trường và trách nhiệm xã hội đang ngày càng nghiêm ngặt.
“Khi ESG được tích hợp vào vận hành, doanh nghiệp sẽ chuyển mình từ mô hình hướng tới lợi nhuận thuần túy sang mô hình theo đuổi lợi nhuận song hành cùng trách nhiệm môi trường, sử dụng tài nguyên hiệu quả, xử lý thỏa đáng các vấn đề xã hội như quan hệ lao động hay bình đẳng giới, đồng thời tuân thủ các tiêu chuẩn quản trị minh bạch và hiện đại”, ông Tuấn nói.
