Đưa chuyển đổi số vào truyền thông giảm nghèo
Từ năm 2021, các địa phương trong tỉnh mỗi năm được phân bổ hàng trăm triệu đồng để triển khai tiểu dự án giảm nghèo về thông tin thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Nguồn lực này được sử dụng nhằm nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ truyền thông cơ sở, hỗ trợ sản xuất tin – bài báo chí, cung cấp thông tin thiết yếu và đầu tư, nâng cấp hệ thống truyền thanh.
Tại khu vực nông thôn, loa truyền thanh vẫn giữ vai trò chủ lực. Đây là kênh thông tin quen thuộc, nhanh và phù hợp với điều kiện thực tế ở cơ sở. Ở xã An Thạnh Thủy, nhiều hộ dân vẫn duy trì thói quen nghe thời sự ba lần mỗi ngày. Bà Nguyễn Thị Năm chia sẻ: “Vừa dọn vườn vừa nghe loa truyền thanh đã thành thói quen. Nhờ vậy, tôi cập nhật được nhiều thông tin bổ ích cho sinh hoạt và sản xuất.”
Song song với hệ thống truyền thanh, báo chí và phát thanh – truyền hình Đồng Tháp cũng đẩy mạnh thông tin về giảm nghèo thông qua phóng sự, bản tin, câu chuyện điển hình. Nhiều hình thức trực quan như pano, băng rôn, tờ rơi được triển khai đồng bộ, lan tỏa chính sách đến từng nhóm đối tượng, nhất là người nghèo, cận nghèo ở vùng xa.
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, Đồng Tháp là một trong những địa phương đi đầu đưa nền tảng số vào công tác truyền thông giảm nghèo. Nhiều xã, phường xây dựng trang thông tin điện tử, nhóm Zalo cộng đồng, fanpage giải đáp chính sách, giúp người dân tra cứu hồ sơ, theo dõi tiến độ xử lý thủ tục, đăng ký vay vốn hay đăng ký học nghề ngay trên điện thoại.
Số hóa thông tin giúp minh bạch hóa quy trình, hạn chế tình trạng “nghe đồn”, thông tin sai lệch; đồng thời rút ngắn thời gian tiếp cận chính sách an sinh. Đặc biệt, nhiều nội dung liên quan mô hình sinh kế, quy trình vay vốn, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất… được chuyển thành video, infographic để người dân dễ xem lại khi cần.
Điển hình là phong trào “Bình dân học vụ số” của Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân Thuận Bình. Hội đã tổ chức lớp hướng dẫn hội viên sử dụng smartphone, tiếp cận các ứng dụng trực tuyến. Bà Lưu Thị Thúy Hằng – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN xã – cho biết: “Trang bị kiến thức số giúp chị em tiếp cận thông tin nhanh hơn, ứng dụng vào sản xuất và quản lý kinh tế gia đình, đồng thời tự tin hơn khi tham gia hoạt động cộng đồng.”
Một điểm sáng của Đồng Tháp là mở rộng đối thoại giữa chính quyền và người dân. Hàng trăm cuộc đối thoại, tọa đàm, tập huấn chuyên đề được tổ chức hằng năm, thu hút hàng ngàn lượt người tham gia. Qua đối thoại, người dân có cơ hội nêu khó khăn, kiến nghị, đặt câu hỏi trực tiếp; trong khi chính quyền có thêm kênh lắng nghe để điều chỉnh chính sách sát thực tiễn hơn.
Ở cấp cơ sở, lực lượng tuyên truyền viên và cán bộ hội, đoàn thể tiếp tục phát huy phương châm “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”. Họ trực tiếp hướng dẫn hồ sơ vay vốn, tư vấn kỹ thuật chăn nuôi – trồng trọt, chia sẻ kỹ năng sản xuất, giới thiệu các lớp đào tạo nghề. Thông tin được truyền đạt linh hoạt qua loa truyền thanh, họp dân, sinh hoạt tổ hội kết hợp với mạng xã hội, video hướng dẫn, infographic, giúp người dân dễ tiếp nhận và áp dụng.
Truyền thông – trụ cột trong chiến lược giảm nghèo bền vững
Truyền thông giảm nghèo ở Đồng Tháp không chỉ dừng lại ở phổ biến chính sách mà còn tập trung lan tỏa tinh thần tự lực, tự cường. Những câu chuyện thật về các hộ vượt khó đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, giúp nhiều người nghèo thay đổi tư duy, từ thụ động sang chủ động.
Gia đình bà Nguyễn Thị Quyễn (xã Tân Thuận Bình) là trường hợp tiêu biểu. Từng trông chờ vào hỗ trợ của Nhà nước, nhưng sau khi tham gia tập huấn kỹ thuật, xem chương trình khuyến nông và được cán bộ xã hướng dẫn cụ thể, gia đình bà mạnh dạn vay vốn đầu tư chăn nuôi. Đến năm 2024, gia đình bà đã thoát cận nghèo, thu nhập ổn định hơn và có điều kiện nâng cấp nhà cửa.
Tại xã Mỹ Tịnh An, ông Lê Văn Thủy – nông dân sản xuất kinh doanh giỏi cấp toàn quốc – với 1,8 ha thanh long cho sản lượng 50–60 tấn/ha mỗi năm, là minh chứng rõ nét cho hiệu quả ứng dụng khoa học kỹ thuật. Câu chuyện của ông đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều hộ nông dân trong vùng.
Những mô hình, câu chuyện người thật – việc thật chính là phương thức truyền thông có tác động sâu rộng nhất, bởi chúng chạm đến nhận thức, thay đổi thói quen và tạo động lực từ bên trong người dân.
Không chỉ thông tin chính sách, Đồng Tháp còn lồng ghép truyền thông vào các chương trình phát triển nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững. Tỉnh đẩy mạnh xây dựng hạ tầng kinh tế – xã hội, ứng dụng khoa học – công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong sản xuất nông nghiệp và đời sống nông thôn.
Về truyền thông, tỉnh định hướng phát triển nội dung đa nền tảng, sáng tạo theo từng nhóm đối tượng, từ nông dân lớn tuổi đến thanh niên nông thôn. Những mô hình hay, câu chuyện đẹp tiếp tục được lan tỏa, góp phần xây dựng không gian nông thôn xanh – sạch – đẹp – văn minh – hạnh phúc.
Thực tế cho thấy, truyền thông không chỉ là hoạt động phụ trợ mà đã trở thành một trụ cột quan trọng trong công tác giảm nghèo của Đồng Tháp. Khi được tiếp cận đầy đủ và chính xác thông tin, người dân hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ, chủ động tiếp nhận hỗ trợ, mạnh dạn đổi mới phương thức sản xuất và phòng ngừa nguy cơ tái nghèo.
Những kết quả đạt được cho thấy vai trò then chốt của truyền thông trong việc tạo chuyển biến nhận thức và hành động của người dân. Truyền thông đã và đang góp phần quan trọng đưa chính sách đi vào đời sống, tạo nền tảng để Đồng Tháp tiếp tục thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững, không để ai bị bỏ lại phía sau.
