Vừa qua, tại Hải quan Cửa khẩu Quốc tế Thường Phước, sự kiện ký kết Biên bản Hội đàm quan trọng về Hiệp định Thương mại biên giới đã một lần nữa khẳng định quyết tâm của hai tỉnh Đồng Tháp (Việt Nam) và tỉnh Prey Veng (Campuchia) trong việc tháo gỡ mọi rào cản, kiến tạo một không gian kinh tế năng động và phát triển chung.
Hội nghị trao đổi, thống nhất và thực hiện Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam - Campuchia, do ông Huỳnh Minh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp và ngài Pich Sotharoth, Phó Tỉnh trưởng tỉnh Prey Veng đồng chủ trì, không chỉ là một cuộc gặp gỡ ngoại giao mà còn là một diễn đàn thực chất, thẳng thắn, nơi những khó khăn được bày tỏ và những giải pháp mang tính đột phá được thống nhất.
Sự kiện này được kỳ vọng sẽ mở ra một chương mới, đầy hứa hẹn cho sự phát triển toàn diện của cả hai địa phương, củng cố thêm “tình hữu nghị vàng” mà hai nước đã dày công vun đắp.
Mối quan hệ giữa Đồng Tháp và Prey Veng là hình mẫu của sự hợp tác toàn diện, vượt lên trên khuôn khổ song phương. Trong suốt thời gian qua, hai tỉnh đã không ngừng củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị, đoàn kết trên mọi lĩnh vực, từ an ninh quốc phòng, kinh tế, đến giao lưu văn hóa, xã hội.
Trong bối cảnh khu vực có nhiều biến động, việc duy trì an ninh, trật tự khu vực biên giới luôn là ưu tiên hàng đầu. Lực lượng chức năng hai bên đã thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, thường xuyên tổ chức tuần tra, kiểm soát, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho đường biên, cột mốc. Sự phối hợp nhịp nhàng này không chỉ giữ vững ổn định chính trị - xã hội mà còn tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân hai bên qua lại giao lưu, buôn bán.
Nhờ đó, đường biên giới Đồng Tháp - Prey Veng thực sự trở thành một đường biên hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển, mang lại cuộc sống ấm no cho cư dân vùng biên.
Tình hình an ninh, trật tự ổn định trên tuyến biên giới là "chìa khóa vàng" giúp nền kinh tế biên mậu phát triển mạnh mẽ. Sự tin cậy chính trị và ổn định an ninh đã tạo ra một môi trường đầu tư, kinh doanh hấp dẫn, thúc đẩy dòng chảy hàng hóa và dịch vụ qua 4 cặp cửa khẩu quan trọng.
Nếu tình hữu nghị là nền tảng, thì thương mại chính là động lực mạnh mẽ nhất thúc đẩy mối quan hệ Đồng Tháp – Prey Veng. Con số tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 984,7 triệu USD trong 9 tháng đầu năm 2025 là một minh chứng hùng hồn cho sức sống mãnh liệt của khu vực kinh tế biên giới này.
Dòng chảy thương mại này không chỉ là những con số khô khan mà còn là sự trao đổi nhu cầu thiết yếu giữa hai nền kinh tế. Kim ngạch xuất khẩu của Đồng Tháp đạt 92,4 triệu USD, bao gồm các mặt hàng chiến lược phục vụ sản xuất nông nghiệp và tiêu dùng cơ bản của Prey Veng như phân bón, thức ăn chăn nuôi, thủy sản (cá sống), và đặc biệt là điện năng cùng cây kiểng.
Điều này phản ánh vai trò của Đồng Tháp là trung tâm cung ứng các yếu tố đầu vào quan trọng cho ngành nông nghiệp và năng lượng của Prey Veng.
Ngược lại, kim ngạch nhập khẩu của Đồng Tháp lên tới 892,3 triệu USD, cho thấy Việt Nam là thị trường tiêu thụ khổng lồ và ổn định cho các sản phẩm nông sản, nguyên liệu thô của Campuchia.
Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu bao gồm cát vàng tự nhiên, thóc hạt, gạo tấm, đường cát, mật rỉ đường, phế liệu, quặng sắt, máy gặt đập liên hợp và quả xoài tươi.
Sự chênh lệch lớn giữa kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu (tỷ lệ gần 1:10) phản ánh rõ nét sự bổ sung lẫn nhau giữa hai nền kinh tế, nơi Prey Veng cung cấp nguồn nguyên liệu thô dồi dào và nông sản chưa qua chế biến, còn Đồng Tháp cung cấp hàng hóa thành phẩm và dịch vụ thiết yếu.
Điều đáng chú ý là sự hoạt động hiệu quả của 4 cặp cửa khẩu: Cửa khẩu Quốc tế Dinh Bà - Banteay Chakrei, Cửa khẩu Quốc tế Thường Phước - Kaoh Roka, Cửa khẩu song phương Ba Nguyên - Koh Sampov và Cửa khẩu phụ Thông Bình - Peam Montear.
Ngài Pich Sotharoth đã nhấn mạnh rằng, tất cả 4 cặp cửa khẩu này đều là các điểm trao đổi thương mại quan trọng không chỉ với hai tỉnh mà còn đối với toàn bộ hoạt động thương mại song phương Việt Nam – Campuchia. Chúng đóng vai trò là động mạch chủ, luân chuyển hàng hóa liên tục, đảm bảo không gian kinh tế chung không bị gián đoạn.
Tuy nhiên, đằng sau những con số ấn tượng đó, thực tế vẫn còn tồn tại những khó khăn, vướng mắc cần được hai bên phối hợp tháo gỡ, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến chính sách và logistics.
Tại Hội nghị, các bên đã thẳng thắn nhìn nhận những thách thức đang cản trở dòng chảy thương mại. Một trong những vấn đề nổi cộm là việc triển khai thực hiện Nghị định 167 của Chính phủ Việt Nam trên tuyến biên giới Đồng Tháp - Prey Veng.
Mặc dù Nghị định này nhằm mục đích quản lý tốt hơn hoạt động thương mại biên giới, nhưng bước đầu đã phát sinh một số tác động, ảnh hưởng đến giao thương và biên mậu khu vực cửa khẩu, gây ra sự điều chỉnh và khó khăn cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
Bên cạnh đó, vấn đề logistics và cơ sở hạ tầng đã được chính quyền tỉnh Prey Veng đưa ra một cách cụ thể. Ngài Pich Sotharoth đã đề cập đến tình trạng ùn tắc giao thông thường xuyên xảy ra dọc các tuyến đường biên giới vào mỗi mùa thu hoạch nông sản như lúa, bắp, xoài. Tình trạng này không chỉ làm chậm trễ quá trình vận chuyển mà còn gây thiệt hại về chất lượng nông sản.
Trước thực tế đó, chính quyền tỉnh Prey Veng đã đưa ra các đề xuất mang tính xây dựng, thể hiện tinh thần láng giềng thân thiện và mong muốn tạo thuận lợi tối đa cho thương mại.
Các đề nghị bao gồm việc kéo dài thời gian trao đổi nông sản tại biên giới, đặc biệt trong mùa cao điểm thu hoạch, và hỗ trợ cho tàu thuyền vận chuyển nông sản của Đồng Tháp được phép neo đậu tại khu vực bờ sông phía Campuchia.
Những đề xuất này không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là sự thấu hiểu sâu sắc đối với chuỗi cung ứng nông sản, nơi thời gian là yếu tố quyết định giá trị sản phẩm.
Những khó khăn, vướng mắc này đòi hỏi một cơ chế phối hợp linh hoạt, kịp thời và đặc biệt là sự đồng thuận chính trị cao nhất từ lãnh đạo hai tỉnh. Đó chính là lý do sự kiện ký kết Biên bản Hội đàm lần này mang ý nghĩa chiến lược.
Điểm nhấn quan trọng nhất của Hội nghị là việc hai tỉnh đã thống nhất và ký kết bổ sung Biên bản Hội đàm về việc trao đổi tạo điều kiện thuận lợi cho phương tiện vận tải hàng hóa xuất - nhập cảnh qua lại biên giới. Đây là một quyết định mang tính lịch sử, trực tiếp giải quyết vấn đề tắc nghẽn logistics tại khu vực cửa khẩu.
Theo nội dung Biên bản Hội đàm, hai bên cam kết sẽ cho phép và tạo thuận lợi cho việc xuất cảnh, nhập cảnh của phương tiện vận tải theo hình thức tạm nhập, tái xuất tại các cửa khẩu biên giới của hai tỉnh.
Việc này nhằm mục đích tăng cường và đẩy nhanh quá trình giao, nhận hàng hóa trong các khu vực cửa khẩu, đặc biệt là đối với các loại nông sản và nguyên liệu thô cần thời gian vận chuyển nhanh.
Ý nghĩa của việc cho phép phương tiện tạm nhập, tái xuất là vô cùng to lớn. Trước đây, quy trình giao nhận hàng hóa qua biên giới thường phức tạp, đòi hỏi việc bốc dỡ và sang tải tại khu vực trung gian. Điều này không chỉ tốn kém về thời gian, chi phí mà còn làm tăng nguy cơ hư hỏng hàng hóa, đặc biệt là các mặt hàng dễ hỏng như nông sản tươi.
Với cơ chế mới, các phương tiện vận tải có thể trực tiếp đi sâu hơn vào khu vực cửa khẩu để thực hiện việc giao nhận, tối ưu hóa chuỗi cung ứng và giảm thiểu thời gian chờ đợi.
Tuy nhiên, việc tạo thuận lợi này luôn phải đi kèm với sự tuân thủ nghiêm ngặt. Biên bản Hội đàm cũng nhấn mạnh rằng, việc cho phép phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh vào các khu vực cửa khẩu biên giới phải đảm bảo phù hợp với pháp luật về hoạt động thương mại biên giới của mỗi nước. Đây là nguyên tắc cốt lõi, đảm bảo hoạt động thương mại diễn ra trong khuôn khổ pháp lý, vừa mở cửa nhưng vẫn quản lý chặt chẽ.
Phát biểu bế mạc Hội nghị, ông Huỳnh Minh Tuấn đã bày tỏ sự tin tưởng rằng, với tinh thần hợp tác hữu nghị, thẳng thắn và xây dựng, hai bên sẽ cùng nhau trao đổi, chia sẻ thực tiễn và đề xuất các giải pháp thiết thực, khả thi để tháo gỡ mọi khó khăn hiện nay.
Ông Huỳnh Minh Tuấn nhấn mạnh: “Biên bản Hội đàm được ký kết hôm nay sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ quan, đơn vị hai tỉnh phối hợp triển khai thực hiện trong thời gian tới; đồng thời, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, chỉ đạo giải pháp tháo gỡ triệt để các vướng mắc còn tồn tại.”
Biên bản Hội đàm về phương tiện vận tải là một bước tiến thực dụng, giải quyết trực tiếp "nỗi đau" về logistics trong mùa thu hoạch. Nó không chỉ giúp nông sản Campuchia nhanh chóng tiếp cận thị trường Việt Nam mà còn củng cố vị thế của Đồng Tháp là cửa ngõ thương mại quan trọng của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Tình hữu nghị giữa Đồng Tháp và Prey Veng đã trải qua thử thách của thời gian, được củng cố bằng sự hợp tác chân thành và lợi ích kinh tế chung, từ việc duy trì quan hệ truyền thống sang việc xây dựng một cơ chế hợp tác kinh tế hiện đại, bền vững và hiệu quả.
