Bước “nhảy vọt” trong công nghệ trình diễn
Giữa kỷ nguyên bùng nổ của các siêu đại nhạc hội và lễ hội âm nhạc tầm cỡ quốc tế, một sân khấu “hoành tráng” giờ đây không còn dừng lại ở bộ loa công suất lớn hay những dàn đèn rực rỡ. Để biến một buổi nghe nhạc thông thường thành một trải nghiệm sống động, các show diễn cần đến sức mạnh của “ngôn ngữ thị giác”. Sự bùng nổ của các concert thế hệ mới và các công nghệ trình diễn đỉnh cao đã đưa visual stage (nghệ thuật thị giác sân khấu) trở thành một trong những lĩnh vực sáng tạo hấp dẫn nhất của ngành công nghiệp giải trí.
Nhận định về làn sóng này, anh Vieng Mạnh, nhà sáng lập của Zion Visuals, người được coi là “phù thủy visual” của nhiều chương trình giải trí lớn cho biết, trong vòng 3-5 năm qua, gu thưởng thức âm nhạc của một bộ phận khán giả Việt đã thay đổi. Họ tham gia các sự kiện âm nhạc lớn không chỉ để “nghe” hát mà còn để “xem” và để “sống” cùng chương trình. Bước chuyển mình này cũng đang mở ra một chương mới cho nghệ thuật trình diễn: Sân khấu không còn đứng sau làm nền cho nghệ sĩ, mà bản thân nó đã trở thành một thực thể biết kể chuyện và dẫn dắt cảm xúc của khán giả.
Dù vậy, công nghệ visual stage ở Việt Nam còn khá non trẻ. Được biết đến là công việc sử dụng công nghệ ứng dụng vào thiết kế và trình chiếu hình ảnh, hiệu ứng động trên các hệ thống màn hình lớn của sân khấu - yếu tố cốt lõi giúp các buổi hòa nhạc, sự kiện văn hóa trở nên sống động và đẩy cảm xúc khán giả lên cao trào - nhưng mới chỉ hơn 10 năm trước, ngành visual stage còn chưa được định hình. “Năm 2015, tôi bước chân vào ngành visual stage thì nó còn chưa có tên, người ta chỉ đơn thuần gọi đây là việc sử dụng hình ảnh chiếu trên LED”, Vieng Mạnh nói.
Sau giai đoạn sơ khai, khi đó các sân khấu chủ yếu sử dụng màn hình LED tĩnh hoặc các đoạn video nền mang tính chất trang trí, chưa có sự kết nối chặt chẽ với nội dung trình diễn thì vài năm trở lại đây, visual stage đã có sự phát triển vượt bậc. Các hiệu ứng thị giác từ việc chỉ là những hình ảnh minh họa đơn giản nay trở thành nghệ thuật kể chuyện bằng hình ảnh, ánh sáng và không gian tương tác 3D. Visual trở thành “linh hồn” của sân khấu khi được thiết kế theo kịch bản bài hát để tạo hiệu ứng thị giác, đồng bộ hoàn hảo với hệ thống ánh sáng và âm thanh. Những hiệu ứng thị giác có thể phản hồi theo thời gian thực với chuyển động của nghệ sĩ hoặc theo nhịp độ âm nhạc thông qua hệ thống kỹ thuật phức tạp.
Đặc biệt, kỹ thuật làm hiệu ứng thị giác của các nghệ sĩ Việt không chỉ dừng lại ở đồ họa kỹ thuật số hiện đại mà còn kết hợp với chất liệu văn hóa bản địa như tuồng, chèo, các tích truyện dân gian trong một không gian trình diễn đương đại. Theo Vieng Mạnh, visual stage hiện đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong các music concert quy mô lớn. Đây cũng là một trong những ngành công nghiệp sáng tạo đang “hot” nhất tại Việt Nam, đồng thời các nghệ sĩ nghệ thuật thị giác sân khấu tại Việt Nam đang dần khẳng định được tên tuổi, góp sức tạo nên thành công cho các sự kiện văn hóa - nghệ thuật đình đám.
Giải mã những dự án đậm dấu ấn nghệ thuật
Theo anh Vieng Mạnh, tuy Zion Visuals mới thành lập được 4 năm nhưng số lượng các dự án đã thực hiện của đơn vị trung bình vào khoảng 100 sự kiện mỗi năm. Các dự án bao gồm các concert quốc gia, những đại nhạc hội với quy mô hàng vạn khán giả, các sự kiện văn hóa - thể thao, sự kiện dành cho doanh nghiệp… “Những chương trình nào to, hoành tráng, hầu hết Zion Visuals đều có mặt”, Vieng Mạnh chia sẻ.
Chia sẻ về quy trình từ ý tưởng đến hoàn thiện một dự án, sao cho tạo nên những khoảnh khắc bùng nổ của hàng nghìn khán giả, anh Đỗ Đức Toàn - Giám đốc nghệ thuật tại Zion Visuals cho biết, công việc hậu trường visual stage là sự kết hợp giữa tính nghệ thuật và một thế giới công nghệ cực kỳ phức tạp và áp lực cao.
Theo anh Toàn, khi nhận được yêu cầu, đội ngũ visual stage sẽ họp bàn thảo luận với khách hàng để xác định thông điệp và cảm xúc của từng tiết mục, sau đó phác thảo bản concept. Quá trình thiết kế đồ họa là công việc có tính tập thể cao, sử dụng các phần mềm chuyên dụng để dựng các chuyển động, hiệu ứng đồ họa đồng bộ với nhịp điệu bài hát. Việc đồng bộ hóa visual với hệ thống đèn sân khấu và âm thanh và chạy thử, tiếp nhận ý kiến từ tổng đạo diễn cũng như khách hàng là không thể thiếu. “Mọi thứ đều phải được cho lên bối cảnh sân khấu, bởi vì mỗi sân khấu sẽ rất khác nhau và các hiệu ứng có gây ấn tượng hay không chỉ được chứng minh bằng thực tế trên sân khấu”, anh Đỗ Đức Toàn cho hay.
Còn theo anh Vieng Mạnh, một dự án đơn vị vừa thực hiện rất thành công đó là chương trình khai mạc Lễ hội Hoa phượng đỏ 2026 của thành phố Hải Phòng. Tại chương trình, Zion Visuals đã hiện thực hóa những ý tưởng nghệ thuật táo bạo nhất với sân khấu quy mô lớn gần 1.500m2 màn hình LED. Không dừng lại ở những khung hình phẳng, Zion Visuals còn đưa công nghệ thực tế ảo tăng cường (AR) vào cuộc chơi, xóa nhòa ranh giới giữa thực và ảo.
Trước đó, hồi tháng 4/2026, tại Lễ khai mạc Liên hoan Phát thanh toàn quốc lần thứ XVII và chương trình nghệ thuật “Thanh âm kỷ nguyên mới”, Zion Visuals cũng tham gia thực hiện phần hiệu ứng hình ảnh biểu diễn, phát triển hệ thống hình ảnh dựa trên tinh thần và chất liệu đặc trưng của chương trình. Tại đây, thay vì đi theo hướng mô tả, phần visual được xây dựng như những điểm neo thị giác, nơi mỗi phân đoạn có một trọng tâm đủ rõ để giữ người xem lại, nhưng vẫn mở ra không gian cho âm thanh dẫn dắt. Nhịp, khoảng lặng và cao trào không chỉ được nghe, mà được “nhìn thấy” thông qua cách hình ảnh xuất hiện và chuyển tiếp trên sân khấu.
“Trong một cấu trúc lớn với nhiều lớp dàn dựng, phần visual của Zion được đặt vào đúng vị trí: không phô diễn, không tách rời, mà đủ chính xác để giữ nhịp và làm rõ những khoảnh khắc cần được ghi nhớ. Chúng tôi tự hào khi mỗi visual art không chỉ truyền tải đúng tinh thần chương trình mà còn mang đến cho khán giả những trải nghiệm thị giác trọn vẹn và giàu cảm xúc”, Vieng Mạnh cho hay.
Tuy nhiên, theo nhà sáng lập của Zion Visuals, điểm mạnh của visual stage Việt Nam không phải là công nghệ mà là cách kể chuyện đương đại cho những giá trị tinh hoa bằng những frame hình nghệ thuật. Do đó, đội ngũ Zion luôn đề cao sự sáng tạo, học hỏi và sự thấu hiểu khách hàng trong mỗi dự án.
Vieng Mạnh tiết lộ thêm, tới đây, Zion Visuals sẽ tham gia thực hiện chương trình nghệ thuật và Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX năm 2025 vào tối 21/6/2026 tại thành phố Hải Phòng. Năm ngoái, cũng tại chương trình Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia tại Hà Nội, Zion Visuals đã đối mặt với không ít thách thức kỹ thuật về kích thước màn led lớn, nhiều góc gập bố cục phức tạp. Tuy nhiên, êkíp đã vượt qua để đem đến từng khung hình, từng chuyển động được tính toán kỹ lưỡng, vừa đảm bảo yếu tố thẩm mỹ, vừa hòa quyện tinh tế với nội dung biểu diễn.
“Chương trình kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam và Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX cũng là năm thứ ba Zion Visuals được giao nhiệm vụ tham gia. Tất cả các công việc hiện đang được triển khai theo đúng kế hoạch nhưng rất tiếc, chúng tôi phải giữ bí mật đến phút chót. Tuy nhiên, có thể nói rằng, dù là sự kiện thường niên nhưng mỗi năm Zion Visuals sẽ mang đến những công nghệ mới, hiện đại hơn. Vì thế, chương trình năm nay sẽ có những ý đồ dàn dựng mới, mà theo tôi đánh giá là sẽ rất hay”, Vieng Mạnh hé lộ.
