Hội thảo quy tụ đại diện các cơ quan quản lý du lịch, y tế, các địa phương, chuyên gia, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm hướng tới kiến tạo khung chính sách liên ngành, chuẩn hóa chất lượng và hình thành hệ sinh thái du lịch chăm sóc sức khỏe có bản sắc, sức cạnh tranh quốc tế.
Phát biểu khai mạc, TS. Hà Văn Siêu - Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhận định, du lịch chăm sóc sức khỏe đang trở thành phân khúc có giá trị gia tăng cao, tạo động lực thúc đẩy nhiều ngành, lĩnh vực cùng phát triển.
Theo ông, Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe mang bản sắc riêng, song tiềm năng chưa được khai thác tương xứng. Những hạn chế về tiêu chuẩn chất lượng, nhân lực, cơ chế liên kết và tổ chức chuỗi dịch vụ đòi hỏi một định hướng phát triển bài bản, khả thi.
Theo số liệu được dẫn tại hội thảo, chi tiêu du lịch chăm sóc sức khỏe toàn cầu đạt 893,9 tỷ USD năm 2024 và dự báo tăng lên khoảng 1.383,3 tỷ USD vào năm 2029. Chi tiêu bình quân cho một chuyến du lịch chăm sóc sức khỏe khoảng 721 USD, cao hơn hai lần mức bình quân của du lịch nói chung.
Việt Nam sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi như địa hình đa dạng, khoảng 400 nguồn suối khoáng, hệ sinh thái dược liệu phong phú với khoảng 3.850 loài thực vật được sử dụng làm thuốc, nền y học cổ truyền lâu đời và tri thức chăm sóc sức khỏe của các cộng đồng dân tộc.
Tuy nhiên, nhiều sản phẩm hiện vẫn dừng ở spa, massage, tắm khoáng hoặc nghỉ dưỡng thông thường. Liên kết giữa du lịch với y tế, y học cổ truyền, dược liệu, dinh dưỡng, thể thao và công nghệ còn hạn chế; hệ thống tiêu chuẩn và thương hiệu quốc gia cũng chưa được hình thành đồng bộ.
Từ góc độ y tế, TS. Dương Huy Lương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế nhấn mạnh cần phân định rõ du lịch chăm sóc sức khỏe với du lịch y tế. Trong đó, du lịch chăm sóc sức khỏe hướng tới duy trì, nâng cao thể chất và tinh thần; còn du lịch y tế gắn với chẩn đoán, điều trị, can thiệp chuyên môn hoặc phục hồi chức năng.
Việc phân định này giúp áp dụng cơ chế quản lý phù hợp với mức độ rủi ro, bảo đảm an toàn và ngăn chặn tình trạng cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh dưới tên gọi thương mại về chăm sóc sức khỏe.
Đại diện ngành y tế đề xuất hai ngành phối hợp xây dựng tiêu chuẩn, cơ chế đánh giá và công nhận chất lượng; chuẩn hóa dịch vụ trước, trong và sau chuyến đi; phát triển nhân lực chuyên biệt, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và bảo vệ thông tin sức khỏe của du khách.
Lào Cai được xác định là địa phương có tiềm năng phát triển sản phẩm wellness (chăm sóc sức khỏe toàn diện) đặc trưng vùng cao, nhờ lợi thế khí hậu núi cao, rừng Hoàng Liên, khoáng nóng, dược liệu và tri thức chăm sóc sức khỏe của các dân tộc Dao, Mông, Thái.
Tỉnh định hướng xây dựng “Vành đai Du lịch wellness Tây Bắc”, kết nối Sa Pa, Y Tý với Thác Bà, Bắc Hà và các vùng sinh thái, văn hóa. Các sản phẩm dự kiến gồm nghỉ dưỡng núi, tắm rừng, khoáng nóng, tắm thảo dược, thiền, yoga, ẩm thực bản địa và thể thao ngoài trời.
Tham luận tại hội thảo, TS. Nguyễn Anh Tuấn - Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch thuộc Hiệp hội Du lịch Việt Nam đề xuất khung phát triển “một hệ sinh thái - ba tầng sản phẩm - sáu trụ cột chính sách”. Ba tầng sản phẩm gồm du lịch chăm sóc sức khỏe thuần túy, chăm sóc sức khỏe có yếu tố chuyên môn y tế và du lịch y tế.
Ông cũng đề xuất xây dựng nhãn chất lượng tự nguyện “Vietnam wellness” nhằm nhận diện các cơ sở, chương trình và điểm đến đạt chuẩn; đồng thời chuyển chính sách hỗ trợ doanh nghiệp từ từng công trình đơn lẻ sang toàn bộ chuỗi giá trị. Giai đoạn 2027-2030, Việt Nam được đề xuất lựa chọn từ 5-7 cụm điểm đến thí điểm, trong đó có Lào Cai - Sa Pa - Tả Phìn, Quảng Ninh, Huế - Đà Nẵng, Khánh Hòa và Lâm Đồng.
Các sản phẩm cần được chuẩn hóa thành chương trình cụ thể, có quy trình, tiêu chuẩn an toàn và cơ chế xử lý sự cố rõ ràng. Đây là cơ sở để nâng cao chất lượng dịch vụ, gia tăng chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú và xây dựng niềm tin với du khách.
Thông qua hội thảo, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tiếp tục tập hợp cơ sở khoa học, thực tiễn địa phương và ý kiến liên ngành để hoàn thiện Đề án, hướng tới hình thành hệ sinh thái du lịch chăm sóc sức khỏe có bản sắc, chất lượng và sức cạnh tranh quốc tế vào năm 2030.
