Vào ngày 8/5 tới đây, Nghị viện Châu Âu sẽ tổ chức phiên bỏ phiếu quan trọng nhằm quyết định việc áp dụng chế độ ưu đãi xuất khẩu cho thép và sắt từ Ukraine.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các ưu đãi thương mại tự trị chung mà Liên minh Châu Âu (EU) dành cho hàng hóa xuất khẩu của Ukraine, thường được gọi là "chế độ miễn thị thực thương mại", sẽ chính thức hết hạn vào ngày 6/6/2025.
Theo dự thảo nghị quyết lập pháp mà Nghị viện Châu Âu chuẩn bị đưa ra biểu quyết, chế độ nhập khẩu đơn giản hóa dành cho thép và sắt từ Ukraine dự kiến sẽ được kéo dài sau ngày 5/6/2025.
Đây là một phần trong nỗ lực của EU nhằm duy trì sự hỗ trợ dành cho Ukraine giữa những thách thức lớn về thương mại mà nước này đang phải đối mặt.
Lý do đằng sau đề xuất gia hạn
Ủy ban Châu Âu, trong một ghi chú giải thích, nhấn mạnh rằng Ukraine vẫn giữ vai trò là một trong những nhà xuất khẩu thép và sắt lớn trên thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, cuộc xung đột kéo dài đã gây ra những tổn thất nặng nề, khiến nhiều cơ sở sản xuất bị phá hủy hoặc rơi vào tình trạng chiếm đóng.
Chính vì vậy, việc tiếp tục tạm dừng áp dụng Quy định (EU) 2015/478, vốn quy định các quy tắc chung về nhập khẩu, được xem là cần thiết.
Việc tạm dừng này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho Ukraine mà còn đóng vai trò là cơ sở pháp lý để EU duy trì chính sách miễn áp dụng các biện pháp bảo vệ đối với sản phẩm thép nhập khẩu từ quốc gia Đông Âu này.
Ủy ban Châu Âu cũng lưu ý rằng quy định mới cần phải được thông qua và có hiệu lực từ ngày 6/6/2025. Điều này nhằm đảm bảo các biện pháp tự do hóa thương mại dành cho Ukraine được duy trì liên tục sau khi gói ưu đãi hiện tại hết hiệu lực.
Nếu được thông qua, chính sách ưu đãi dành cho thép và sắt Ukraine sẽ kéo dài trong thời hạn ba năm.
Để dự thảo nghị quyết lập pháp này chính thức trở thành hiện thực, sau khi được Nghị viện Châu Âu thông qua vào ngày 8/5, văn bản sẽ cần nhận được sự phê chuẩn từ Hội đồng Liên minh Châu Âu. Khi hoàn tất các bước phê duyệt, quy định sẽ được công bố chính thức và bắt đầu có hiệu lực.
Phiên họp toàn thể của Nghị viện Châu Âu, diễn ra từ ngày 5 đến 8/5, không chỉ tập trung vào vấn đề thương mại mà còn đề cập đến những chủ đề quan trọng khác liên quan đến Ukraine.
Trong đó, các nghị sĩ sẽ thảo luận về triển vọng hòa bình tại quốc gia này cũng như nỗ lực đưa những trẻ em Ukraine bị bắt cóc bởi Nga trở về quê hương.
Đáng chú ý, Ủy ban Châu Âu hiện không có kế hoạch gia hạn toàn bộ chế độ ưu đãi thương mại tự trị cho Ukraine, vốn sẽ kết thúc vào ngày 5/6/2025. Thay vào đó, cơ quan này đang hướng tới một quá trình chuyển đổi suôn sẻ sang một kế hoạch dài hạn hơn.
Theo đó, tất cả các điều kiện cho tự do hóa thương mại giữa EU và Ukraine dự kiến sẽ được quy định chi tiết trong một hiệp định thương mại tự do song phương trong tương lai.
Ý nghĩa đối với Ukraine và EU
Việc EU cân nhắc gia hạn miễn thuế cho thép Ukraine không chỉ là một biện pháp hỗ trợ kinh tế mà còn thể hiện cam kết chính trị mạnh mẽ của khối này đối với Kiev trong bối cảnh khó khăn.
Dù chiến tranh đã gây ra nhiều thiệt hại, ngành thép vẫn là một trong những trụ cột kinh tế quan trọng của Ukraine.
Chính sách này, nếu được thông qua, sẽ góp phần giúp Ukraine duy trì vị thế trên thị trường quốc tế, đồng thời củng cố mối quan hệ hợp tác kinh tế giữa nước này và EU.
