Ngày 12/6, Hội đồng Liên minh Châu Âu (EU) đã thông qua quyết định áp dụng các mức thuế mới đối với phân bón và các mặt hàng nông sản còn lại nhập khẩu từ Nga và Belarus.
Mục tiêu chính của động thái này là nhằm cắt giảm nguồn thu từ xuất khẩu của Nga, qua đó hạn chế nguồn lực tài chính mà nước này đang sử dụng trong các hoạt động quân sự.
Các biện pháp mới sẽ tập trung vào những mặt hàng chưa phải chịu thuế quan bổ sung trước đây và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7.
Đáng chú ý, thuế áp lên phân bón sẽ được điều chỉnh tăng dần trong vòng ba năm tới, tạo ra tác động lâu dài đến hoạt động thương mại của hai quốc gia này.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh EU đang chuẩn bị triển khai thêm nhiều biện pháp trừng phạt nhằm vào Nga, khi nước này vẫn tiếp tục duy trì cuộc xung đột quân sự quy mô lớn tại Ukraine. Đây là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của EU nhằm đối phó với những diễn biến phức tạp trên trường quốc tế.
Phát biểu về sự kiện này, ông Michal Baranowski, Thứ trưởng phụ trách thương mại của Bộ Kinh tế Ba Lan, nhấn mạnh: "Khẩu hiệu của Ba Lan trong vai trò Chủ tịch là 'An ninh, Châu Âu!'. Những biện pháp vừa được thông qua sẽ góp phần tăng cường an ninh kinh tế cho khu vực bằng cách giảm sự phụ thuộc vào Nga".
Ông cũng khẳng định thêm: "Chúng tôi đang nỗ lực cắt giảm nguồn thu xuất khẩu của Nga, từ đó làm suy yếu khả năng duy trì các hoạt động quân sự đầy thách thức của họ. Đây chính là hình ảnh của một Châu Âu đoàn kết ở mức độ cao nhất".
Theo thông báo từ Hội đồng EU, các mức thuế mới sẽ áp dụng cho những mặt hàng chiếm khoảng 15% tổng kim ngạch nhập khẩu nông sản từ Nga trong năm 2023.
Đặc biệt, thuế đối với phân bón sẽ tập trung vào một số sản phẩm có thành phần nitơ, vốn là nhóm hàng quan trọng trong ngành nông nghiệp.
Số liệu cho thấy, phân bón từ Nga chiếm hơn một phần tư tổng lượng nhập khẩu của EU trong lĩnh vực này vào năm 2023, với giá trị ước tính gần 1,5 tỷ USD. Điều này cho thấy tầm quan trọng của Nga trong chuỗi cung ứng phân bón tại châu Âu trước khi các biện pháp mới được áp dụng.
Ngoài mục tiêu hạn chế nguồn thu thương mại của Nga, động thái này còn hướng đến việc giảm sự phụ thuộc của EU vào hàng hóa từ Nga và Belarus. Đồng thời, EU muốn bảo vệ nông dân trong khu vực trước áp lực cạnh tranh từ bên ngoài và thúc đẩy đa dạng hóa nguồn cung, đảm bảo tính bền vững cho nền kinh tế.
Trước đó, vào tháng 5/2024, EU đã áp dụng mức thuế cao hơn đối với các mặt hàng như ngũ cốc, hạt có dầu và một số sản phẩm nông nghiệp khác từ Nga và Belarus.
Gần đây, vào đầu năm 2025, Ủy ban Châu Âu tiếp tục đề xuất mở rộng các biện pháp tương tự để bao quát toàn bộ các sản phẩm nông nghiệp còn lại từ hai quốc gia này.
Những bước đi liên tiếp này phản ánh quyết tâm của EU trong việc thay đổi cục diện thương mại với Nga và Belarus trong bối cảnh địa chính trị đầy biến động.
