Gần 35% nhà thầu quan niệm chi “hoa hồng” là “luật bất thành văn”

Chi “hoa hồng” là “luật bất thành văn”

Theo báo cáo nghiên cứu khảo sát về những vấn đề tồn tại, khó khăn và vướng mắc đối với doanh nghiệp khi tham gia đấu thầu công tại địa phương - kết quả của dự án hợp tác giữa Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam (UNDP), sử dụng dữ liệu điều tra với các câu hỏi được lồng ghép vào khảo sát chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2021. Nhóm chuyên gia VCCI-UNDP cho biết, vấn đề gây "nhức nhối" nhất trong hoạt động đấu thầu mua sắm công, đó là việc không ít doanh nghiệp buộc phải bỏ ra khoản tiền lớn là chi phí ngoài quy định, hay còn gọi là "hoa hồng" nhằm thông đồng, cấu kết, dàn xếp hoạt động đấu thầu để tạo điều kiện cho doanh nghiệp thắng thầu.

gan 35 nha thau quan niem chi hoa hong la luat bat thanh van hinh 1

Theo nghiên cứu của nhóm chuyên gia VCCI-UNDP, gần 35% doanh nghiệp tham gia khảo sát quan niệm rằng việc chi trả "hoa hồng" để có thể trúng thầu là một yêu cầu bắt buộc. Ảnh minh họa

Đây là hiện tượng rất nguy hại, làm mất đi tính cạnh tranh công bằng, khiến hoạt động đấu thầu không còn minh bạch, là nguyên nhân chính khiến các cán bộ tha hóa phải xộ khám.

Theo nghiên cứu của nhóm chuyên gia VCCI-UNDP, trong năm 2021, gần 35% doanh nghiệp tham gia khảo sát quan niệm rằng việc chi trả "hoa hồng" để có thể trúng thầu là một yêu cầu bắt buộc, là “luật bất thành văn". Nói cách khác, cứ khoảng 3 nhà thầu thì có 1 nhà thầu sẵn sàng bỏ số tiền lớn để bảo đảm trúng thầu.

Một doanh nghiệp tham gia đấu thầu đã trả lời khảo sát cho biết, doanh nghiệp phải chi trả các khoản chi phí này để các bước chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu được trơn tru hơn.

Có những trường hợp doanh nghiệp từ chối không chi trả các khoản chi phí này khiến cho tiến độ hoàn thành hồ sơ bị chậm trễ, không nộp được hồ sơ dự thầu gây tổn thất lớn hơn khoản chi trả này. Không chỉ vậy, tình trạng “hoạnh họe” của cơ quan liên quan cũng gây ảnh hưởng tới dự án, không chi không được.

Mức độ phổ biến của chi phí ngoài quy định đã đến mức báo động

Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19, nghiên cứu cũng rất quan tâm và chỉ ra trong lĩnh vực y tế, tỷ lệ doanh nghiệp đã tham gia các gói thầu của cơ sở y tế đồng ý chi trả "hoa hồng" là khá cao. Trong đó có đến 50% doanh nghiệp thuộc nhóm cung cấp trang thiết bị y tế, 38% thuộc nhóm doanh nghiệp cung cấp trang thiết bị vật tư phòng chống dịch và 33% thuộc nhóm dược phẩm.

Với các loại hàng hóa, dịch vụ khác, tỷ lệ doanh nghiệp sẵn sàng chi trả chi phí ngoài quy định cũng lên tới 39%.

Một câu hỏi đặt ra là việc chi trả "hoa hồng" thường do bên nào chủ động? Từ phía doanh nghiệp, hay các cán bộ phụ trách đấu thầu của bên mời thầu, chủ đầu tư? Theo khảo sát của VCCI-UNDP, trong năm 2021, tỷ lệ doanh nghiệp chủ động tự đưa "hoa hồng" để dàn xếp việc đấu thầu lên tới 25,2% (số liệu chung tất cả doanh nghiệp) và 32,8% (nếu chỉ tính riêng doanh nghiệp tham gia đấu thầu gói thầu của cơ sở y tế).

Trong khi đó, tỷ lệ doanh nghiệp gặp tình huống cán bộ phụ trách đấu thầu của bên mời thầu, chủ đầu tư gợi ý lần lượt là 10,3% (tất cả doanh nghiệp) và 21,3% (ở gói thầu của cơ sở y tế).

Tóm lại, tỷ lệ này càng cao cho thấy mức độ phổ biến của chi phí ngoài quy định càng lớn và đã đến mức báo động khi hành vi này được xem là điều đương nhiên, là một phần tất yếu “không cần phải nói mà ai cũng hiểu” trong công việc.

Tăng cường tính công khai, minh bạch trong mua sắm đấu thầu công

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Ủy viên Ban Thường trực, Phó Tổng Thư ký VCCI, những khó khăn mà doanh nghiệp thường gặp nhiều nhất bao gồm thời gian chuẩn bị (nộp) hồ sơ dự thầu quá ngắn, thư mời thầu không công bố rộng rãi, điều kiện thực hiện hợp đồng quá khó, tiêu chuẩn về năng lực và kinh nghiệm nhà thầu khó bất thường, tiêu chí phụ không thỏa đáng, khó/không mua được hồ sơ mời thầu.

Trong khi đó, doanh nghiệp vẫn còn e dè khi kiến nghị xem xét lại kết quả lựa chọn nhà thầu và những vấn đề liên quan. Một trong những nguyên nhân chủ yếu tại sao doanh nghiệp lựa chọn giải pháp không kiến nghị xem xét lại khi có vướng mắc là họ e ngại thủ tục kiến nghị phức tạp.

Các lý do khác được doanh nghiệp đưa ra bao gồm chi phí và công sức kiến nghị tốn kém so với lợi ích thu lại, lo ngại bị đối xử bất công trong tương lai, chưa tin tưởng vào việc giải quyết kiến nghị của bên mời thầu, chủ đầu tư, người có thẩm quyền và xử lý tố cáo của cơ quan quản lý nhà nước.

Đặc biệt, báo cáo cũng khuyến nghị cần sửa đổi Luật Đấu thầu theo hướng tăng cường tính công khai và minh bạch trong mua sắm đấu thầu công thông qua tăng cường sử dụng các biểu mẫu đấu thầu công mang tính cạnh tranh và công khai kết quả lựa chọn nhà thầu và hợp đồng kết hợp với việc tối ưu hóa sử dụng công nghệ cao (hệ thống đấu thầu công điện tử) trong hoạt động tổ chức và quản lý đấu thầu.

Đồng thời, cần tăng cường giám sát mua sắm đấu thầu công thông qua nâng cao năng lực thanh tra, kiểm tra, kiểm toán đối với cơ quan, tổ chức công mời thầu mua sắm, đầu thầu công, cơ quan quản lý nhà nước. Ngoài ra, cơ quan chức năng ở địa phương cần tập trung vào chất lượng giải quyết các vấn đề và kiến nghị của doanh nghiệp tham gia đấu thầu thông qua việc xây dựng các cơ chế độc lập.

Xem thêm

Nâng cao năng lực an ninh mạng trong PETROVIETNAM

Nâng cao năng lực an ninh mạng trong PETROVIETNAM

Ngày 18/9, Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PETROVIETNAM) tổ chức Hội nghị An ninh mạng năm 2026 nhằm nhận diện những nguy cơ, thách thức mới; chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực phòng thủ, ứng phó sự cố, bảo vệ an toàn hệ thống thông tin và hạ tầng số của Tập đoàn trong giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ.

Trung tâm công nghiệp năng lượng: Phát huy vai trò tập trung hạ tầng và liên kết chuỗi giá trị

Trung tâm công nghiệp năng lượng: Phát huy vai trò tập trung hạ tầng và liên kết chuỗi giá trị

Thay vì phát triển các dự án năng lượng riêng lẻ, mô hình Trung tâm công nghiệp năng lượng hướng tới kết nối toàn bộ chuỗi từ cung ứng nguyên liệu, hạ tầng cảng - kho, chuyển đổi và chế biến năng lượng đến các ngành công nghiệp hạ nguồn. Theo TS Trần Văn, điểm cốt lõi không phải là “gom” nhiều dự án về một địa điểm, mà là hình thành sự liên kết về sản xuất, hạ tầng và thị trường, qua đó khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đầu tư và gia tăng giá trị từ năng lượng.

The Magnolia và nghệ thuật “may đo” quỹ thời gian cho gia chủ

The Magnolia và nghệ thuật “may đo” quỹ thời gian cho gia chủ

Thời gian dành cho sở thích, những cuộc hẹn công việc hay khoảng lặng để tái tạo năng lượng đều là phần tài sản đáng giá trong nhịp sống của các gia chủ. Tại The Magnolia, từng lớp tiện ích được tính toán để những nhu cầu ấy được đáp ứng ngay trong không gian sống, tạo nên một hệ trải nghiệm “may đo” theo quỹ thời gian, thói quen và cách mỗi chủ nhân tận hưởng cuộc sống.

Bảo Việt Nhân Thọ ra mắt phiên bản mới “An Sinh Giáo Dục” – Tiếp nối 30 năm đồng hành cùng tương lai các thế hệ Việt

Bảo Việt Nhân Thọ ra mắt phiên bản mới “An Sinh Giáo Dục” – Tiếp nối 30 năm đồng hành cùng tương lai các thế hệ Việt

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập, Tổng Công ty Bảo Việt Nhân thọ chính thức ra mắt phiên bản mới của sản phẩm “An Sinh Giáo Dục”. Đây là giải pháp bảo hiểm liên kết chung chuyên biệt dành cho trẻ em, kết hợp giữa tích lũy dài hạn và bảo vệ kép cho cả con và cha/mẹ, giúp các bậc phụ huynh chủ động chuẩn bị từ sớm cho tương lai con trẻ.

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ giữa NAPAS, VietinBank và Central Retail Corporation Thái Lan

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ giữa NAPAS, VietinBank và Central Retail Corporation Thái Lan

Trong khuôn khổ “Tuần lễ Việt Nam tại Thái Lan năm 2026”, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Central Retail Corporation (Thái Lan) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) nhằm thúc đẩy các sáng kiến hợp tác mới giữa doanh nghiệp hai nước Việt Nam - Thái Lan.

Fed tăng lãi suất: Sức ép lan rộng ra toàn cầu

Fed tăng lãi suất: Sức ép lan rộng ra toàn cầu

(CLO) Fed tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ tháng 7/2023 và phát tín hiệu có thể tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, trong nỗ lực kiềm chế lạm phát do giá dầu leo thang cùng nhiều yếu tố khác. Động thái này không chỉ tác động đến kinh tế Mỹ mà còn có thể gây sức ép lên tỷ giá, chính sách tiền tệ và thị trường tài chính toàn cầu.

Giá đồng bất ngờ bám sát giá niken

Giá đồng bất ngờ bám sát giá niken

(CLO) Giá đồng đang bám sát giá niken, trong bối cảnh nhu cầu từ trí tuệ nhân tạo (AI), xe điện và quá trình chuyển dịch năng lượng ngày càng tăng, trong khi nguồn cung đồng khó mở rộng nhanh. Khoảng cách giá giữa hai kim loại đang thu hẹp về mức chưa từng thấy.

Dòng tiền nhàn rỗi "làm việc" thông minh: Khi sinh lời và linh hoạt được kết hợp cùng lúc

Dòng tiền nhàn rỗi "làm việc" thông minh: Khi sinh lời và linh hoạt được kết hợp cùng lúc

Trong quản lý tài chính cá nhân, sự cân bằng giữa khả năng sinh lời và tính linh hoạt của dòng tiền luôn là một bài toán khó. Tuy nhiên, việc ngân hàng Phương Đông (OCB) tung sản phẩm Chứng chỉ tiền gửi Flexi Savings đã nhanh chóng giải quyết được những đắn đo trên, mang đến giải pháp giúp nguồn tiền tích lũy sinh lời theo thời gian nắm giữ thực tế, nhưng vẫn sẵn sàng cho những kế hoạch phát sinh.

Nhựa Tiền Phong và những sản phẩm nổi bật trong ngành nước tại Vietnam Water Week 2026

Nhựa Tiền Phong và những sản phẩm nổi bật trong ngành nước tại Vietnam Water Week 2026

Ngành nước đang đứng trước những yêu cầu mới về hiện đại hóa hạ tầng, nâng cao hiệu quả vận hành và tăng khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, Vietnam Water Week 2026 trở thành nơi các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác trong nước, quốc tế cùng trao đổi về những vấn đề đang đặt ra, đồng thời tìm kiếm các giải pháp phù hợp với chặng đường phát triển mới của ngành.

MB Life hợp tác với Moncover, ACCESSTRADE VÀ VNPT-Media, mở rộng phân phối qua ba hệ sinh thái

MB Life hợp tác với Moncover, ACCESSTRADE VÀ VNPT-Media, mở rộng phân phối qua ba hệ sinh thái

Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ MB Ageas (MB Life) vừa ký kết hợp tác với Công ty Cổ phần Moncover Việt Nam, ACCESSTRADE và Tổng công ty Truyền thông - Chi nhánh Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (Tổng công ty VNPT-Media). Ba thỏa thuận hợp tác giúp MB Life có thêm những kênh tiếp cận khách hàng mới, từ mạng lưới phân phối bảo hiểm chuyên biệt, tiếp thị số theo hiệu quả đến hệ sinh thái viễn thông – công nghệ. Sản phẩm được ưu tiên triển khai đầu tiên là Sản phẩm Bảo hiểm y tế mở rộng Điểm Tựa Viện phí.

Phú Nghĩa đưa sản phẩm làng nghề lên nền tảng số

Phú Nghĩa đưa sản phẩm làng nghề lên nền tảng số

(CLO) Từ những phiên livestream đưa sản phẩm làng nghề đến gần hơn với khách hàng, việc ứng dụng công nghệ, thương mại điện tử trong sản xuất, kinh doanh đang từng bước hiện diện trong đời sống kinh tế ở xã Phú Nghĩa.

Pin iphone Duo dùng được bao lâu? Giá bán tại CellphoneS

Pin iphone Duo dùng được bao lâu? Giá bán tại CellphoneS

Apple iPhone Duo nhận được nhiều sự quan tâm về thời lượng pin thực tế trên từng màn hình cùng mức giá bán tại CellphoneS. Thiết bị gập mang lại sự cân bằng giữa hiệu năng xử lý và thời lượng pin suốt ngày dài. Những thông số cùng bảng giá chi tiết sẽ giải đáp hai băn khoăn này.

Viettel Digital Talent giành giải đồng tại Brandon Hall Group HCM Excellence Awards 2026

Viettel Digital Talent giành giải đồng tại Brandon Hall Group HCM Excellence Awards 2026

Chương trình Viettel Digital Talent của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa giành Giải Đồng tại Brandon Hall Group HCM Excellence Awards 2026, hạng mục Best Selecting and Onboarding Interns. Đây là lần đầu tiên một chương trình thực tập sinh “Made in Vietnam” được vinh danh tại giải thưởng quốc tế này.

Công ty Thủy điện Quảng Trị nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị và xây dựng chiến lược ứng dụng AI

Công ty Thủy điện Quảng Trị nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị và xây dựng chiến lược ứng dụng AI

Ngày 16/9/2026, Công ty Thủy điện Quảng Trị (TĐQT) tổ chức khóa đào tạo “Chiến lược, Lãnh đạo và Quản trị AI” cho toàn thể cán bộ, công nhân viên. Chương trình góp phần nâng cao nhận thức, năng lực quản trị và khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cỡ chữ bài viết: