Nhiên liệu sinh học, được sản xuất từ các nguồn hữu cơ như ngô, mía hoặc dầu thực vật, thường được pha vào xăng hoặc thay thế dầu diesel. Khi giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao, loại nhiên liệu này trở nên cạnh tranh hơn, đồng thời giúp giảm phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ.
Tại châu Á, khu vực nhập khẩu khoảng 80% lượng dầu đi qua eo biển Hormuz, nhiều quốc gia đã nhanh chóng điều chỉnh chính sách năng lượng. Indonesia dự kiến nâng tỷ lệ pha trộn nhiên liệu sinh học từ dầu cọ lên 50%, từ mức 40% hiện tại.
Theo nhà phân tích Beata Wojtkowska của Kpler, việc đẩy mạnh nhiên liệu sinh học giúp các nước giảm nhập khẩu năng lượng và tăng thu nhập cho nông dân nhờ tận dụng nguồn nguyên liệu trong nước.
Ngoài ra, để giảm áp lực từ giá năng lượng, nhiều quốc gia châu Á còn áp dụng các biện pháp như phân phối nhiên liệu theo định mức, rút ngắn giờ làm việc và luân phiên ngày sử dụng phương tiện cá nhân.
Ông Peter de Klerk từ Tổ chức Đường quốc tế nhận định cuộc khủng hoảng hiện nay có thể thúc đẩy ngành nhiên liệu sinh học trong khu vực. Ấn Độ đang lên kế hoạch tăng tỷ lệ ethanol pha vào xăng, còn Thái Lan cũng cân nhắc mở rộng sử dụng nhiên liệu này.
Dù vậy, câu hỏi “lương thực hay nhiên liệu” tiếp tục được đặt ra. Trong cuộc khủng hoảng giá lương thực giai đoạn khủng hoảng lương thực toàn cầu 2007-2008, việc chuyển đổi cây trồng sang sản xuất nhiên liệu sinh học từng bị chỉ trích là nguyên nhân đẩy giá thực phẩm tăng cao.
Hiện nay, khoảng 40% sản lượng ngô của Mỹ được dùng để sản xuất ethanol, trong khi Brazil sử dụng khoảng 50% mía cho mục đích tương tự. Giá lương thực toàn cầu đã tăng lên mức cao nhất trong 6 tháng vào tháng 3 do chi phí năng lượng, vận tải và phân bón tăng.
Tuy nhiên, theo tổ chức Mighty Earth, việc giá lương thực tăng mạnh chỉ xảy ra nếu có làn sóng đầu tư xây dựng nhà máy nhiên liệu sinh học quy mô lớn, điều cần nhiều năm để thực hiện. Hiện nguồn cung ngũ cốc và dầu thực vật toàn cầu vẫn khá dồi dào, khiến áp lực không lớn như trước.
Trên thực tế, nhiên liệu sinh học mới chỉ đáp ứng khoảng 4% nhu cầu nhiên liệu vận tải toàn cầu. Công ty BMI, thuộc Fitch, dự báo con số này có thể tăng lên 5% vào năm 2035, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn nhưng không bùng nổ.
Tại châu Âu, Liên minh châu Âu vẫn duy trì giới hạn sử dụng nhiên liệu sinh học do lo ngại về giá lương thực và nguy cơ phá rừng. Ngược lại, Mỹ đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu tăng tỷ lệ pha trộn nhiên liệu sinh học lên mức cao kỷ lục trong năm nay.
Chính phủ Brazil đang xem xét nâng tỷ lệ pha trộn ethanol lên 32% từ mức 30% vào cuối tháng 6, trong khi các nhà máy đường có xu hướng chuyển nhiều nguyên liệu sang sản xuất nhiên liệu do lợi nhuận cao hơn.
Dù được kỳ vọng giúp giảm áp lực giá năng lượng, các chuyên gia nhận định nhiên liệu sinh học khó có thể thay thế đáng kể nhiên liệu hóa thạch trong ngắn hạn, do hạn chế về nguồn nguyên liệu và hạ tầng sản xuất.
