Việc tăng mua dầu của Trung Quốc từ Iran và Venezuela năm qua được cho là nhằm tận dụng tối đa từ các nước đang bị Mỹ trừng phạt trong 3 năm qua, khi các nhà máy lọc dầu của nước đại lục loại bỏ nguy cơ bị phạt để mua dầu giá rẻ.
Giá dầu chính ngạch toàn cầu đã tăng gần 50% trong năm qua đã khiến dầu thô của các nước bị trừng phạt có giá rẻ trở nên hấp dẫn hơn.
Theo dữ liệu từ công ty tình báo thị trường Kpler, các nhà chế biến dầu thô tại nước nhập khẩu lớn nhất thế giới đã mua 324 triệu thùng dầu từ Iran và Venezuela vào năm 2021, nhiều hơn khoảng 53% so với năm trước. Đó là mức nhiều nhất kể từ năm 2018, khi Trung Quốc mua 352 triệu thùng từ hai quốc gia này.
Sự thèm khát
Theo Bloomberg, bên mua Trung Quốc, đặc biệt là các nhà máy lọc dầu tư nhân, đã được hưởng lợi từ đường lối cứng rắn của Washington đối với Iran và Venezuela khi tiếp tục mua dầu của hai nước này rất lâu sau khi các đối tác ở châu Á ngừng mua.
Mức nhập khẩu dầu của Trung Quốc từ Iran, Venezuela tăng lên mức cao nhất 3 năm qua vào năm 2021.
Rủi ro rằng các công ty không phải của Mỹ có thể mất quyền truy cập vào hệ thống tài chính của Mỹ hoặc bị đóng băng tài sản tại Mỹ nếu bị kết tội vi phạm các lệnh trừng phạt đã không khiến họ nản lòng.
Lượng dầu thô tồn đọng quá nhiều, trong khi giá dầu quốc tế tăng và việc Bắc Kinh ban hành thêm hạn ngạch nhập khẩu dầu thô, đã khuyến khích các nhà máy lọc dầu tư nhân nhập khẩu thêm dầu từ các nước đang chịu trừng phạt. Các lô hàng này thường không hiển thị trong dữ liệu hải quan chính thức.
Anoop Singh, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu tàu chở dầu của Braemar ACM Shipbroking Pte Ltd. cho biết: “Sự tăng vọt này được kích hoạt bởi giá dầu thô của Iran rẻ hơn tới 10% khi giao vào Trung Quốc”.
Giao dịch trong “bóng tối”
Theo ông Singh, dầu thô bị trừng phạt thường được vận chuyển trên các con tàu cũ mà lẽ ra phải được vận chuyển phế liệu để giúp tiết kiệm chi phí.
Ông nói thêm rằng hàng hóa có thể được vận chuyển trực tiếp từ nước sản xuất trên các tàu chở dầu - nghĩa là bộ phát tín hiệu của chúng đã tắt - hoặc được chuyển giữa các tàu trên biển để che giấu nguồn dầu thô đến từ đâu.
Dầu thô của Iran và Venezuela thường được đổi thương hiệu và chuyển thành dầu từ Oman và Malaysia. Dữ liệu chính thức cho thấy Trung Quốc đã không nhận được bất kỳ dầu thô nào của Iran kể từ tháng 12/2020, trong khi nhập khẩu từ Oman và Malaysia đã tăng.
Giá dầu chính ngạch toàn cầu đã tăng gần 50% trong năm qua đã khiến các thùng dầu của các nước bị trừng phạt có giá rẻ trở nên hấp dẫn hơn.
Yuntao Liu, một nhà phân tích tại Energy Aspects ở London cho biết, điều đó có thể trở nên trầm trọng hơn do các cuộc thăm dò về ô nhiễm và thuế vào các nhà máy lọc dầu tư nhân của Trung Quốc vốn đang gây thêm áp lực.
Emma Li, một nhà phân tích tại Singapore tại Vortexa Ltd. cho biết: “Đối với các nhà máy lọc dầu tư nhân Trung Quốc, so với các loại ưu đãi phổ biến khác, thì mức giá thấp luôn được ưu tiên”.
Sơn Tùng (Theo Bloomberg)
