8 năm tha hương và những ngày đói khát
Sau 8 năm sang Thái Lan với hy vọng đổi đời, vợ chồng ông Nay Glip (SN 1968, trú thôn Plei Plok, xã Chư A Thai, tỉnh Gia Lai) trở về quê trong cảnh “trắng tay”.
Năm 2018, nghe một người quen rủ sang Thái Lan làm việc với lời hứa thu nhập từ 1-2 triệu đồng/ngày, vợ chồng ông Glip quyết định rời quê. Khi ấy, gia đình có 6 sào ruộng, đàn bò và khoảng 2ha mì. Tuy nhiên, đông con, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn khiến hai vợ chồng nuôi hy vọng ra nước ngoài làm việc để kiếm tiền lo cho gia đình.
Để có tiền đi đường, vợ chồng ông bán 5 con bò và 1 ha mì gần đến kỳ thu hoạch. Mang theo ít quần áo, hai người lặng lẽ rời quê, bỏ lại 7 người con ở nhà tự chăm sóc nhau. “Sang đến nơi, sau khoảng một tháng, tôi mới biết mình bị lừa. Hai vợ chồng chỉ kiếm được khoảng 400 baht/ngày, tương đương hơn 300.000 đồng”, ông Glip nhớ lại.
Thu nhập không đủ trang trải cuộc sống, lại phát sinh mâu thuẫn với người quen, hai vợ chồng phải chuyển đi nơi khác. Không có giấy tờ hợp pháp, tuổi đã cao, ông Glip không thể tìm những công việc nặng như phụ hồ, bốc vác. Hai vợ chồng làm đủ việc để tồn tại, từ lượm ve chai, bóc vỏ mía thuê đến quét lá cây, dọn đường. Có thời điểm, ông kiếm được khoảng 1,4 triệu đồng/tháng.
“Có những lúc trong nhà không còn hạt gạo, vợ chồng tôi phải hái lá mì, rau dại để ăn. Gần nơi ở có một ngôi chùa, thỉnh thoảng chúng tôi được phát gạo từ thiện nên mới cầm cự được qua ngày”, ông Glip nghẹn ngào.
Những năm tháng nơi đất khách càng trở nên khắc nghiệt khi bà Nhí thường xuyên đau ốm. Không có giấy tờ, sợ bị phát hiện và bắt giữ, bà không dám đến bệnh viện. Mọi chi phí sinh hoạt gần như dồn lên vai người chồng.
Ngày trở về, con gái không nhận ra cha
Trong khi cha mẹ bươn chải nơi đất khách, 7 người con ở quê phải tự chăm sóc, đùm bọc nhau. Người con gái lớn, chị Ksor H Nuit (SN 1991), thay cha mẹ chăm lo cho các em khôn lớn, dựng vợ, gả chồng.
Cuối năm 2025, ông Glip bị cảnh sát Thái Lan bắt giữ vì cư trú bất hợp pháp. Chồng bị bắt, bản thân lại thường xuyên đau ốm, bà Nhí phải cầu cứu các con góp tiền gửi sang để nộp phạt, tìm cách trở về quê.
Tháng 8/2026, ông Glip cùng 4 công dân Việt Nam khác bị trục xuất khỏi Thái Lan do cư trú bất hợp pháp. Sau khi nhập cảnh về Việt Nam qua Cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, các công dân được lực lượng chức năng làm thủ tục, bàn giao và đưa về địa phương đoàn tụ với gia đình.
Ngày cha trở về cũng là ngày chị Nuit chờ đợi suốt nhiều năm. Thế nhưng, khoảnh khắc đứng bên chiếc xe đón cha, chị lại không thể nhận ra người đàn ông trước mặt. “Trước đây bố mập mạp, khỏe mạnh. Khi trở về, bố gầy ốm, tóc bạc nhiều, sức khỏe suy giảm, già đi rất nhiều. Tôi đứng gần cửa xe nhưng phải mất một lúc mới nhận ra bố”, chị Nuit kể.
8 năm trước, việc cha mẹ vắng nhà vài ngày vốn không phải điều bất thường với gia đình. Do rẫy ở xa, ông bà thường đi làm rồi ở lại trên đó. Nhưng khi biết cha mẹ đã sang đất khách mưu sinh, chị Nuit nhiều đêm bật khóc. Phần vì nhớ bố mẹ, phần vì lo bố mẹ đã lớn tuổi, lỡ đau ốm nơi đất khách sẽ không có ai chăm sóc.
Sau 8 năm, gia đình cuối cùng cũng được đoàn tụ. Không có tiền bạc, cũng chẳng mang về được tài sản như kỳ vọng ban đầu, ông Glip vẫn nói mình may mắn vì được trở về quê hương, được ở cạnh vợ con. “Mọi người đừng nghe theo kẻ xấu, sang đó khổ lắm, không giống như lời rủ rê, mời mọc đâu”, ông Glip nhắn nhủ.
Đừng đánh đổi bình yên bằng những lời hứa nơi đất khách
Theo Công an xã Chư A Thai, sau khi trở về, vợ chồng ông Glip được chính quyền địa phương và lực lượng Công an thăm hỏi, động viên, hướng dẫn hoàn thiện giấy tờ tùy thân và thực hiện các thủ tục cần thiết để ổn định cuộc sống.
Lực lượng Công an cũng tuyên truyền, vận động gia đình không tiếp tục xuất cảnh trái phép, đồng thời nâng cao cảnh giác trước những lời dụ dỗ, lôi kéo sang nước ngoài làm việc bất hợp pháp. Thượng tá Phan Thanh Hải, Phó Trưởng Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh Gia Lai, cho biết đơn vị vừa phối hợp hỗ trợ đưa 5 công dân trở về địa phương an toàn, đoàn tụ với gia đình.
Theo Thượng tá Hải, những người này phần lớn là những người nhẹ dạ, cả tin, bị các đối tượng xấu lừa phỉnh, lôi kéo vào con đường sai trái. Vì vậy, khi trở về, họ cần được quan tâm, giúp đỡ để sớm ổn định cuộc sống, hòa nhập cộng đồng.
“Chúng tôi thường xuyên phối hợp với hệ thống chính trị đến từng gia đình có thân nhân đang cư trú bất hợp pháp tại Thái Lan để tuyên truyền, giải thích. Thông qua thân nhân, chúng tôi mong muốn thông tin đến những người đang ở bên kia biên giới, giúp họ hiểu rõ tình hình, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước để thay đổi tư tưởng và trở về quê hương”, Thượng tá Hải cho hay.
Ảnh CAGL
Lực lượng chức năng cũng thường xuyên tìm hiểu, chia sẻ những khó khăn, vướng mắc của bà con, qua đó tạo chỗ dựa để những người đang lầm đường có thêm niềm tin trở về.
Với vợ chồng ông Glip, chuyến đi “đổi đời” ấy cuối cùng lại trở thành 8 năm đánh đổi bằng tuổi trẻ, sức khỏe và những tháng ngày xa cách gia đình. Ngày trở về, ông không có tiền bạc để mang theo. Nhưng với những người con đã chờ đợi suốt 8 năm, sự trở về ấy có lẽ đã là món quà quý giá nhất.
