Các nước đang phát triển từng tăng trưởng và thu hút đầu tư sau đại dịch giờ đối mặt rủi ro mới. Theo bà Odile Renaud-Basso, Chủ tịch Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD), "giá cả, đặc biệt là giá thực phẩm, có thể bị ảnh hưởng lớn theo thời gian".
Bà Marie Diron, Giám đốc Moody's Ratings, cho biết thực phẩm và nhiên liệu chiếm từ 30-50% chi tiêu hằng ngày của người dân ở nhiều thị trường mới nổi, khiến các nền kinh tế này đặc biệt nhạy cảm với biến động giá.
Một trong những nguyên nhân chính là phân bón. Eo biển Hormuz, bị Iran kiểm soát, vận chuyển khoảng 30% lượng phân bón toàn cầu. Các nhà sản xuất Vùng Vịnh cung cấp phần lớn amoniac và urê. Ngân hàng Bank of America cảnh báo 65-70% nguồn cung urê toàn cầu đang bị đe dọa, khiến giá tăng 30-40%.
Maximo Torero, nhà kinh tế trưởng FAO, cảnh báo: "Nguồn cung hàng hóa thiết yếu như ngũ cốc, thức ăn chăn nuôi, sữa và thịt sẽ giảm, rất ít quốc gia có thể chịu được điều này".
Một số nước ít bị ảnh hưởng hơn. Mỹ Latinh, với Brazil và Argentina, tương đối được bảo vệ, nhưng vẫn có nguy cơ thiếu phân bón. Nigeria có thể giảm thiểu tác động nhờ nhà máy phân bón Dangote.
Ngược lại, Somalia, Bangladesh, Kenya hay Pakistan phụ thuộc nhiều vào phân bón nhập khẩu từ Vùng Vịnh, với Kenya ghi nhận chi phí tăng khoảng 40%. Rwanda đang tìm cách bảo vệ ngành nông nghiệp trước nguy cơ này.
Giá phân bón cao và năng lượng tăng sẽ ảnh hưởng đến sản xuất thực phẩm, làm tăng chi phí từ trồng trọt đến chế biến và vận chuyển. Những loại cây cần nhiều nitơ như ngô và lúa mì sẽ bị ảnh hưởng trước tiên, kéo theo giá thức ăn chăn nuôi và cuối cùng là giá bánh mì, thịt, trứng…
Trước đó, lạm phát thực phẩm toàn cầu đã giảm trong tháng 1/2026, nhưng xung đột ở Trung Đông có thể đảo ngược xu hướng này. Giá nhiên liệu cao cũng có thể khiến nông dân chuyển sang trồng cây làm nhiên liệu sinh học, thêm áp lực lên nguồn lương thực.
EBRD đang xem xét hỗ trợ mua phân bón, trong khi FAO kêu gọi các nước và ngân hàng phát triển chuẩn bị các biện pháp ứng phó nếu chiến tranh kéo dài. Maximo Torero nhấn mạnh: "Nếu tình hình kéo dài hơn một tháng, việc gieo trồng và năng suất sẽ gặp khó khăn nghiêm trọng".
