Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông kéo dài và rủi ro địa chính trị gia tăng, nhiều nhà đầu tư kỳ vọng vàng sẽ tiếp tục hưởng lợi từ vai trò tài sản trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, diễn biến trên thị trường lại đang đi theo chiều hướng ngược lại khi giá kim loại quý liên tục suy yếu trong những tháng gần đây.
Giá vàng đã chịu áp lực kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào cuối tháng 2, mở đầu cho cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng. Từ mức đỉnh 5.303 USD/ounce vào ngày 28/1, giá vàng đã giảm xuống còn khoảng 4.235 USD/ounce vào cuối tuần qua.
Lạm phát năng lượng làm thay đổi kỳ vọng lãi suất
Thông thường, những bất ổn địa chính trị sẽ thúc đẩy nhu cầu nắm giữ vàng như một tài sản trú ẩn. Tuy nhiên, lần này thị trường lại tập trung nhiều hơn vào tác động của cuộc xung đột đối với lạm phát và chính sách tiền tệ.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz nhằm đáp trả các hành động quân sự của Mỹ và Israel. Đây là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới đối với hoạt động vận chuyển dầu và khí đốt. Việc gián đoạn lưu thông qua khu vực này đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh, qua đó làm gia tăng áp lực lạm phát trên phạm vi toàn cầu.
Tại Mỹ, lạm phát hiện ở mức 4,2%, cao nhất trong ba năm, trong khi thị trường lao động vẫn duy trì sự ổn định. Điều này khiến giới đầu tư giảm kỳ vọng về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sớm cắt giảm lãi suất.
Theo các nhà phân tích, đây là điểm khác biệt lớn của thị trường vàng hiện nay so với nhiều giai đoạn khủng hoảng trước đây. Thay vì chỉ tập trung vào nhu cầu trú ẩn, nhà đầu tư đang đánh giá nguy cơ lạm phát kéo dài có thể buộc Fed phải duy trì lãi suất ở mức cao trong thời gian lâu hơn, thậm chí không loại trừ khả năng tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ nếu giá cả leo thang.
Đồng USD mạnh lên làm suy giảm sức hấp dẫn của vàng
Lãi suất cao thường là yếu tố bất lợi đối với vàng do kim loại quý này không tạo ra dòng tiền hay lợi suất như trái phiếu hoặc các công cụ tài chính khác.
Justin Cardwell, nhà phân tích tại OptionSpreaders.com, cho rằng vàng là loại tài sản có giá trị tương tự tiền tệ nhưng không mang lại thu nhập định kỳ. Nhà đầu tư nắm giữ vàng chủ yếu kỳ vọng vào khả năng tăng giá của tài sản này trong tương lai.
“Vàng sẽ mất đi sức hấp dẫn như một khoản đầu tư nếu lãi suất cao và mọi người đổ xô mua USD”, Cardwell nhận định.
Theo ông, khi lợi suất từ các tài sản tài chính tăng lên, nhà đầu tư thường có xu hướng chuyển dòng vốn sang những kênh sinh lời cao hơn thay vì nắm giữ vàng. Điều này khiến vàng phải cạnh tranh trực tiếp với lãi suất và trở nên kém hấp dẫn hơn trong môi trường tiền tệ thắt chặt.
Bên cạnh đó, cuộc xung đột tại Trung Đông cũng góp phần hỗ trợ đồng USD tăng giá. Do vàng được định giá bằng đồng bạc xanh, sự mạnh lên của USD thường khiến chi phí mua vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với các nhà đầu tư quốc tế, từ đó làm giảm nhu cầu trên thị trường.
Collin Plume, Giám đốc điều hành Noble Gold Investments, cho rằng mối quan hệ nghịch giữa USD và vàng vẫn đang phát huy tác động mạnh mẽ.
“Khi USD mạnh lên, vàng chịu áp lực. Khi USD suy yếu, vàng thường có xu hướng tăng giá. Hiện tại, đồng USD đang được hỗ trợ và vàng đang cảm nhận rõ sức ép đó”, ông nói.
Triển vọng giá vàng phụ thuộc vào bước đi của Fed
Theo giới phân tích, yếu tố có khả năng quyết định xu hướng giá vàng trong thời gian tới không phải là các diễn biến địa chính trị đơn lẻ mà là định hướng chính sách của Fed.
Trước khi xung đột Iran bùng phát, thị trường từng kỳ vọng Fed sẽ bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất trong năm nay. Tuy nhiên, đà tăng của giá năng lượng đã khiến triển vọng này thay đổi đáng kể.
Theo công cụ CME FedWatch, khả năng Fed tăng lãi suất vào cuối năm hiện đã vượt 50%, phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong kỳ vọng của nhà đầu tư.
Ông Plume cho rằng, vàng đang bị kẹt giữa hai lực tác động trái chiều: nhu cầu trú ẩn do bất ổn địa chính trị và áp lực từ lãi suất cao. Trong ngắn hạn, yếu tố lãi suất đang chiếm ưu thế.
Trong phiên giao dịch tuần qua, giá vàng đã phục hồi nhẹ sau khi xuất hiện thông tin về khả năng Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Theo Cardwell, bất kỳ tín hiệu nào cho thấy chiến tranh có thể kết thúc đều sẽ giúp giảm áp lực lạm phát và tạo môi trường thuận lợi hơn cho vàng.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng quá trình này sẽ không diễn ra ngay lập tức. Ngay cả khi xung đột được kiểm soát, thị trường vẫn sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến lạm phát và các quyết định chính sách của Fed.
Nhiều nhà phân tích nhận định trong ngắn hạn, vàng vẫn có thể nhận được sự hỗ trợ từ nhu cầu trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, nếu lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao và đồng USD giữ được sức mạnh hiện tại, kim loại quý này nhiều khả năng sẽ tiếp tục đối mặt với áp lực điều chỉnh trong những tháng tới.
