Góp ý cho Văn kiện Đại hội XIV: Đặt con người và pháp quyền làm trung tâm phát triển

Phát triển kinh tế tư nhân phải đi đôi với kiểm soát tác động xã hội

Thứ nhất, một trong những chủ trương lớn, quan trọng của Đảng là phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân; xác định đây là một động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia, góp phần khai thác hiệu quả vốn, đất đai, công nghệ, tạo sức bật đa chiều cho tăng trưởng năng động, linh hoạt và bền vững.

kinh-te-tu-nhan.jpg
Bà Vũ Thu Hạnh, Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế ASEAN, nêu ý kiến cầu “đặt con người và pháp quyền làm trung tâm phát triển” - Ảnh minh họa

Không thể phủ nhận những lợi ích to lớn mà phát triển kinh tế tư nhân tất yếu mang lại, tuy nhiên cũng cần có thêm nhiều dự báo về những tác động mang tính quy luật khi phát triển thành phần kinh tế này.

Đó là những hệ lụy tiềm ẩn, những nguy cơ tác động tiêu cực tới thị trường, tài nguyên, môi trường và xã hội, đặc biệt là sự gia tăng khoảng cách giàu nghèo, phân hóa xã hội và về lâu dài có thể dẫn tới sự xuất hiện của các giai tầng với những lợi ích, mưu cầu khác nhau. Cùng với đó là sự chi phối, tác động khác nhau đến đường lối, chính sách chung của Đảng và Nhà nước.

Để đất nước phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, bên cạnh những giải pháp quản lý nhà nước về kinh tế nhằm bảo đảm môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh, an toàn, còn cần nhiều hơn các giải pháp mang tính chính trị – xã hội để định hướng sự phát triển đúng đắn của khu vực kinh tế tư nhân. Trong đó, cần mở rộng không gian cho việc bày tỏ nhu cầu, nguyện vọng và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của thành phần kinh tế này thông qua việc xác định đúng vị trí, vai trò, tầm ảnh hưởng của các thiết chế chính trị – xã hội, chính trị – xã hội – nghề nghiệp trong hệ thống chính trị.

Thứ hai, trong quá trình vận động của xã hội, ở những giai đoạn nước rút hoặc đối với những việc quan trọng, cấp bách, để tận dụng các cơ hội hiếm có, trạng thái “vừa chạy vừa xếp hàng” là bước đi hợp lý, đáp ứng tốt yêu cầu nhanh về tiến độ. Tuy nhiên, về lâu dài, đặc biệt trong hoạch định và tổ chức thi hành chính sách, cần phải linh hoạt trong vận dụng, thay vì cứng nhắc thực hiện như một phương châm hành động.

Lịch sử cách mạng Việt Nam đã cho thấy, bên cạnh yếu tố nắm bắt thời cơ, sự thành công và ít tổn thất của các cuộc cách mạng luôn gắn liền với sự chín muồi về thời điểm, thông suốt về tư tưởng và đặc biệt là sự chuẩn bị tốt về các điều kiện bảo đảm, cũng như dự báo đúng các rủi ro có thể nảy sinh.

Việc điều chỉnh chính sách cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn là cần thiết, song sự nhất quán về đường lối, sự ổn định của chính sách cùng với sự chuẩn bị đầy đủ, kỹ lưỡng các yếu tố tiền đề mới là cơ sở vững chắc cho sự phát triển bền vững và tạo được niềm tin của bạn bè quốc tế.

Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân

Thứ ba, một trong những nội dung mới, quan trọng trong chủ trương của Đảng được nêu trong dự thảo Văn kiện là “tăng cường công tác chăm sóc sức khỏe toàn dân, bảo đảm mạng lưới y tế cơ sở vững chắc, y tế dự phòng chủ động và ứng dụng công nghệ số trong quản lý y tế, để mỗi công dân đều được hưởng dịch vụ chất lượng cao”.

Tuy nhiên, giải pháp “chăm sóc sức khỏe người dân qua dịch vụ y tế” mới chỉ chú trọng đến sức khỏe thể chất và ở khâu cuối của quá trình bảo vệ sức khỏe.

Sau 40 năm đổi mới, nguyện vọng chung của nhân dân Việt Nam là được Đảng, Nhà nước quan tâm hơn nữa đến việc nâng cao chất lượng cuộc sống – một khái niệm tổng hợp bao gồm sự hài lòng, yên tâm và thoải mái cả về vật chất lẫn tinh thần, dựa trên nhiều yếu tố như giáo dục, y tế, môi trường, văn hóa, giải trí, an toàn xã hội… từ an toàn vệ sinh thực phẩm đến trật tự giao thông, từ chất lượng không khí, nước sạch đến ứng xử trong nhà trường, công sở; từ chăm sóc sức khỏe ban đầu đến các phúc lợi công cộng phục vụ đời sống vật chất và tinh thần.

Có thể coi “nâng cao chất lượng cuộc sống” là cách tiếp cận đến các chỉ số hạnh phúc của người dân. Nếu được đặt thành một mục tiêu bao trùm, một nhiệm vụ lớn, thì việc xác định giải pháp để đạt được các chỉ số này sẽ toàn diện, thiết thực hơn, qua đó thể hiện rõ hơn sự quan tâm và tầm mức của Đảng, Nhà nước trong đáp ứng nhu cầu thiết thực của nhân dân.

2-4-.jpg
Hội nghị lấy ý kiến góp ý vào các dự thảo Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, do Hội Luật gia tổ chức ngày 29/10 - Ảnh: HK

Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – đòn bẩy chiến lược của phát triển

Thứ tư, thực tiễn đang chứng minh tính đúng đắn trong chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia – coi đây là một trong những khâu đột phá hàng đầu, là động lực chính để đổi mới mô hình tăng trưởng, là đòn bẩy chiến lược để thay đổi vị thế quốc gia và mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam.

Trước hết, cần nhìn nhận đây không chỉ là các giải pháp mang tính kỹ thuật, mà còn là phương thức đổi mới mô hình quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch, dựa trên dữ liệu số và công nghệ số. Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có đặc thù là vừa mang tính chuyên môn sâu, vừa gắn với các yếu tố thế hệ, địa bàn và trình độ dân trí.

Vì vậy, bên cạnh các giải pháp chung áp dụng đại trà, cần có chính sách riêng, nhất là trong công tác đào tạo, hướng nghiệp, phổ cập kiến thức theo hướng phân hóa rõ ràng cho từng nhóm đối tượng.

Chẳng hạn, đối với các thế hệ 5x, 6x và ở các địa bàn vùng sâu, vùng xa, cần tập trung vào việc giúp người dân tiếp cận, làm quen, sử dụng các sản phẩm trí tuệ phục vụ sinh hoạt hằng ngày; đối với các thế hệ 7x đến 9x, hướng đến việc làm chủ một phần đến phần lớn các sản phẩm trí tuệ phục vụ công việc và phát triển; còn đối với thế hệ 10x trở đi, mục tiêu là làm chủ hoàn toàn các thành quả của chủ trương này.

Bên cạnh đó, để bảo đảm ổn định xã hội, cần tính đến các giải pháp tổng thể về việc làm và sinh kế cho những nhóm đối tượng chịu tác động mạnh mẽ, thậm chí bị đào thải trước sự phát triển như vũ bão của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó trí tuệ nhân tạo (AI) là một trụ cột điển hình.

Xem thêm

Tuyên bố chung Việt Nam - Azerbaijan

Tuyên bố chung Việt Nam - Azerbaijan

(CLO) Báo Nhà báo và Công luận trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam và Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan:

Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Bổ sung thủ tục mới đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi): Bổ sung thủ tục mới đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

(CLO) Quốc hội vừa thông qua Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi). Đáng chú ý, Bộ luật bổ sung thủ tục đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị; đồng thời, đặt ra yêu cầu bảo đảm tính tự nguyện, không hạn chế quyền bào chữa.

Không lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, nâng tuổi hiến tạng ngoài gia đình lên 25

Không lấy bộ phận cơ thể người dưới 18 tuổi, nâng tuổi hiến tạng ngoài gia đình lên 25

(CLO) Sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành. Luật giữ quy định không lấy bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi và nâng độ tuổi hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho người ngoài gia đình lên từ đủ 25 tuổi.

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Công khai đầy đủ thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Công khai đầy đủ thông tin, bảo vệ quyền lợi người mua nhà

(CLO) Sáng 21/11, Quốc hội thông qua Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) với 471/479 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 94,39% tổng số đại biểu Quốc hội. Luật bổ sung nhiều quy định về công khai thông tin dự án, điều kiện huy động tiền, tiến độ thanh toán, nhằm tăng minh bạch thị trường và bảo vệ quyền lợi người mua bất động sản.

Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa

Tăng khả năng tiếp cận thông tin cảnh báo rủi ro cho người dân vùng sâu, vùng xa

(CLO) Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Kế hoạch tuyên truyền phòng ngừa, ứng phó với các đe dọa an ninh phi truyền thống. Lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt chú trọng mở rộng khả năng tiếp cận thông tin chính thống cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và dân tộc thiểu số nhằm chuyển hóa kiến thức thành kỹ năng ứng phó thực tế.

Quốc hội ‘chốt’ sửa Luật Bảo vệ môi trường: Cắt giảm nhiều thủ tục, tăng trách nhiệm kiểm soát ô nhiễm

Quốc hội ‘chốt’ sửa Luật Bảo vệ môi trường: Cắt giảm nhiều thủ tục, tăng trách nhiệm kiểm soát ô nhiễm

(CLO) Với 481/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, sáng 21/11, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. Luật hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương, đồng thời tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm soát ô nhiễm môi trường.

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi): Siết xử lý đất bỏ hoang, tháo gỡ vướng mắc về quy hoạch, giá đất

(CLO) Sáng 21/11, với 466/479 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Đất đai (sửa đổi). Luật sửa đổi nhiều nội dung liên quan đến quy hoạch, thu hồi đất, tài chính đất đai, cấp giấy chứng nhận, đồng thời bổ sung quy định xử lý đối với dự án không đưa đất vào sử dụng, chậm đưa đất vào sử dụng.

Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược

Quốc hội thông qua Nghị quyết về chất vấn: Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy công nghệ chiến lược

(CLO) Với 491/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 98,40% tổng số đại biểu Quốc hội), Nghị quyết về chất vấn tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI được thông qua, đặt ra nhiều yêu cầu cụ thể nhằm đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, siết quản lý thuế, tháo gỡ điểm nghẽn về khoa học, công nghệ, dữ liệu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).

Sửa Luật Điện lực: Gỡ điểm nghẽn đầu tư, bảo đảm an ninh cung ứng điện

Sửa Luật Điện lực: Gỡ điểm nghẽn đầu tư, bảo đảm an ninh cung ứng điện

(CLO) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực vừa được Quốc hội thông qua, hướng tới tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư các dự án điện, đẩy nhanh tiến độ nguồn và lưới điện, đồng thời bảo đảm an ninh cung ứng điện, kiểm soát chi phí và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Hà Nội: Không để đùn đẩy kiến nghị của cử tri

Hà Nội: Không để đùn đẩy kiến nghị của cử tri

(CLO) Đoàn giám sát HĐND TP Hà Nội yêu cầu các đơn vị xác định rõ cơ quan chủ trì, thời hạn hoàn thành cụ thể cho từng vụ việc, kiên quyết chuyển đúng thẩm quyền và không để xảy ra tình trạng đùn đẩy kiến nghị của người dân.

Bộ Nội vụ: Địa phương không để người có công chậm nhận trợ cấp cuối năm 2026

Bộ Nội vụ: Địa phương không để người có công chậm nhận trợ cấp cuối năm 2026

(CLO) Tại hội nghị tập huấn về quản lý kinh phí thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Khương yêu cầu các địa phương bảo đảm chi trả đúng đối tượng, đúng chế độ, tuyệt đối không để người có công chậm nhận trợ cấp trong những tháng cuối năm 2026.

Luật mới làm rõ trách nhiệm chính quyền trong phản hồi, giải trình ý kiến người dân

Luật mới làm rõ trách nhiệm chính quyền trong phản hồi, giải trình ý kiến người dân

(CLO) Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua, trong đó nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, chính quyền cấp xã trong việc tiếp nhận, xử lý, phản hồi và công khai kết quả giải quyết ý kiến, kiến nghị của người dân. Đáng chú ý, người dân được tạo điều kiện trình bày ý kiến trước một số quyết định hành chính có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích của mình.

Cỡ chữ bài viết: