Chỉ còn ít ngày nữa, Hội đồng nhân dân cấp huyện sẽ khép lại chặng đường nhiệm kỳ cũ để bước sang một giai đoạn hành chính mới. Những ngày này, các Hội đồng nhân dân (HĐND) cấp huyện thuộc TP Hà Nội đã và đang triển khai khẩn trương thực hiện việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã mới và sắp xếp bộ máy đảm bảo sự ổn định và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương theo đúng các văn bản hướng dẫn chỉ đạo của Trung ương và Thành phố.
Mới đây nhất, vào ngày 26/6/2025, kỳ họp thứ mười tám của HĐND huyện Mỹ Đức khóa XX, nhiệm kỳ 2021-2026 đã được diễn ra trên tinh thần nghiêm túc, kỷ cương và trách nhiệm. Đây là kỳ họp cuối cùng của HĐND huyện Mỹ Đức trước khi thực hiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp theo chủ trương của Đảng, quy định của Nhà nước.
Bài học học then chốt rút ra trong việc bảo đảm tính kế thừa và ổn định tổ chức
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận tại kỳ họp cuối cùng của HĐND huyện Mỹ Đức, ông Lê Chí Hòa, Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện Mỹ Đức (Hà Nội) cho biết, từ ngày 1/7/2025, huyện Mỹ Đức nói riêng và chính quyền cấp huyện trên toàn quốc nói chung sẽ hoàn thành sứ mệnh lịch sử và chuyển giao mô hình tổ chức chính quyền theo quy định mới.
Theo ông Lê Chí Hòa để sắp xếp đơn vị hành chính và chuẩn bị cho chính quyền hai cấp thì bài học then chốt rút ra trong việc bảo đảm tính kế thừa và ổn định tổ chức cần phải tăng cường công tác tư tưởng, tạo sự đồng thuận trong quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. Ngoài ra, cần tập trung lựa chọn, bố trí và sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức, đặc biệt là cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy, bí thư, các phó bí thư cấp ủy tại các đơn vị hành chính mới ở cấp xã bảo đảm đủ tâm, đủ tầm, đủ nhiệt huyết, đủ trình độ và năng lực để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, phức tạp trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
“Bên cạnh đó cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện việc xây dựng văn kiện và chuẩn bị tổ chức đại hội đảng bộ cấp xã cũng như các cấp ủy; và phải thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, kỷ luật phát ngôn, quản lý thông tin, nhất là trên mạng xã hội.” - Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện Mỹ Đức (Hà Nội) cho hay.
Tiếp tục phát huy để HĐND các cấp thực sự là “cầu nối” giữa nhân dân và bộ máy chính quyền trong mô hình hai cấp
Không chỉ riêng HĐND huyện Mỹ Đức, mà đến 1/7 tới đây tất cả các HĐND huyện sẽ khép lại chặng đường nhiệm kỳ cũ để bước sang một giai đoạn hành chính mới. Việc này đặt ra câu hỏi, liệu yếu tố cốt lõi nào cần tiếp tục được phát huy để HĐND các cấp thực sự là “cầu nối” giữa nhân dân và bộ máy chính quyền trong mô hình hai cấp tới đây?
Trả lời về vấn đề này, ông Lê Chí Hòa, Chủ tịch Hội đồng nhân dân huyện Mỹ Đức (Hà Nội) cho biết, yếu tố cốt lõi cần tiếp tục được phát huy để HĐND các cấp thực sự là “cầu nối” giữa nhân dân và bộ máy chính quyền trong mô hình hai cấp tới đây đó là tăng cường tính đại diện, lắng nghe và phản ánh ý kiến, nguyện vọng của nhân dân, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội.
Ông Hòa cho rằng, trước hết, HĐND phải tăng cường tính đại diện, lắng nghe và phản ánh ý kiến, nguyện vọng của nhân dân. Trong đó HĐND các cấp cần được cơ cấu, kiện toàn để đảm bảo đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các dân tộc, các nhóm xã hội. Việc tổ chức các hình thức tiếp xúc cư tri cần đa dạng, hiệu quả, đặc biệt là tiếp xúc trực tiếp, lắng nghe ý kiến phản ánh của nhân dân về các vấn đề của địa phương, các chính sách, pháp luật liên quan đến đời sống của nhân dân. Ngoài ra còn phải tổ chức các diễn đàn, hội nghị để nhân dân tham gia đóng góp ý kiến vào các dự thảo nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Thứ hai cần phải nâng cao hiệu quả giám sát. Trong đó cần tăng cường công tác giám sát việc thực hiện các nghị quyết của HĐND, các chính sách, pháp luật của Nhà nước tại địa phương, đảm bảo các cơ quan chính quyền thực thi đúng quy định và đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân. Nâng cao năng lực của các đại biểu HĐND, các ban của HĐND trong hoạt động giám sát, phản biển xã hội, đảm bảo tính khách quan, công tâm và hiệu quả.
Thứ ba, ông Hòa nhấn mạnh vai trò của việc cải thiện cơ chế phối hợp và trao đổi thông tin. Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa HĐND với các cơ quan chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội khác trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin, giải quyết các vấn đề của nhân dân. Tăng cường công khai, minh bạch thông tin về hoạt động của HĐND, về tình hình kinh tế - xã hội của địa phương để nhân dân được biết, được theo dõi, được giám sát. Đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin, giải quyết các vấn đề của nhân dân, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin và tham gia vào các hoạt động của HĐND.
Những giải pháp để đảm bảo hoạt động giám sát của HĐND không bị “gián đoạn mềm”
Chia sẻ về hoạt động giám sát của HĐND, Chủ tịch HĐND huyện Mỹ Đức (Hà Nội) nhấn mạnh: Để tránh tình trạng “gián đoạn mềm” trong công tác giám sát, cần ưu tiên những vấn đề nổi cộm, cấp bách, có tác động lớn đến đời sống người dân và tình hình kinh tế - xã hội địa phương, đặc biệt là các nội dung liên quan đến nhiệm vụ đặc biệt mà các đơn vị đang thực hiện.
Cùng với đó, hình thức giám sát cần được triển khai linh hoạt, tăng cường phối hợp với UBND, các ban ngành, tổ chức và cá nhân liên quan nhằm chia sẻ thông tin và hỗ trợ hiệu quả trong quá trình giám sát. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cũng được đặt ra, thông qua bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng giám sát cho cán bộ, công chức tham mưu, giúp việc cho HĐND.
Ngoài ra, cần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền; công khai kết quả giám sát, kiến nghị và giải pháp để cử tri và nhân dân được biết, tạo sự đồng thuận xã hội. Đồng thời, tạo điều kiện để đại biểu HĐND phát huy vai trò, tiếp xúc cơ sở, tham gia ý kiến và thực hiện nhiệm vụ giám sát hiệu quả.
Lãnh đạo HĐND cũng kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật, không thực hiện hoặc chậm thực hiện các kiến nghị sau giám sát. Việc đánh giá, rút kinh nghiệm định kỳ trong quá trình giám sát cũng được nhấn mạnh nhằm từng bước hoàn thiện hoạt động này trong thực tiễn.
