Hội nghị do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTT&DL) tổ chức. Đây cũng là sự kiện thuộc chuỗi các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4).
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Trịnh Thị Thủy cho biết, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định vai trò của văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong kỷ nguyên mới.
Trong đó, văn hóa các dân tộc thiểu số được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, vừa góp phần gìn giữ, tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc, vừa tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Đây là định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, đồng thời là nhiệm vụ trọng tâm đặt ra đối với đất nước nói chung, ngành văn hóa, thể thao và du lịch nói riêng.
Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, cùng với việc đánh giá những kết quả đạt được trong thời gian qua, hội nghị lần này sẽ tập trung thảo luận sâu, toàn diện từ thực tiễn triển khai tại các bộ, ngành và địa phương, nhằm đề xuất những giải pháp trọng tâm để bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa các dân tộc trong giai đoạn tới, bám sát định hướng của Đảng, Nhà nước cũng như sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Theo bà Thuỷ, bên cạnh những kết quả đạt được, lĩnh vực văn hóa vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Không ít giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số đứng trước nguy cơ mai một. Nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn và phát huy di sản văn hóa tại nhiều địa phương còn hạn chế; đội ngũ nhân lực trực tiếp triển khai các nhiệm vụ vẫn còn những bất cập.
Báo cáo công tác văn hóa dân tộc giai đoạn 2021-2025 và định hướng nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026-2031, bà Nguyễn Thị Hải Nhung, Phó Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam, cho biết những năm qua, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, lồng ghép với các chương trình, dự án liên quan để triển khai các nội dung của Dự án 6.
Giai đoạn 2021-2025, nhiều chương trình, đề án đã được triển khai đồng bộ; trong đó nổi bật là việc tổ chức hơn 30 lễ hội truyền thống tiêu biểu của các dân tộc thiểu số; xây dựng và vận hành 45 mô hình bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch; thành lập hơn 20 câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian tại các địa phương...
Theo bà Nhung, các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn 2021-2025 đã tạo nền tảng quan trọng, định hướng rõ ràng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số. Đồng thời từng bước hình thành cách tiếp cận mới, gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa với phát triển kinh tế và sinh kế bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới…
Bên cạnh những kết quả đạt được, bà Nguyễn Thị Hải Nhung cũng chỉ ra quá trình triển khai vẫn còn một số hạn chế. Hệ thống văn bản hướng dẫn ở một số thời điểm còn chậm ban hành; một số nội dung chưa thực sự thống nhất giữa các ngành, lĩnh vực, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai. Một số địa phương còn lúng túng trong tổ chức thực hiện, đặc biệt trong việc lựa chọn mô hình phù hợp và bảo đảm tính bền vững sau đầu tư…
Tại hội nghị, Bộ VHTT&DL cũng tôn vinh, khen thưởng các già làng, trưởng bản, nghệ nhân và những người có uy tín đã có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống. Đây được xem là lực lượng nòng cốt trong việc bảo tồn di sản văn hóa tại cộng đồng, góp phần làm nên sự đa dạng, phong phú của văn hóa Việt Nam.
