Ông Krishna Srinivasan, Giám đốc Vụ châu Á - Thái Bình Dương của IMF, cho biết việc tăng cường hội nhập khu vực có thể trở thành “lớp đệm” quan trọng giúp châu Á giảm tác động từ các cú sốc bên ngoài. Theo ông, chỉ riêng việc các nước giao thương nhiều hơn với nhau cũng đã giúp giảm rủi ro và tạo thêm việc làm.
Châu Á hiện có nhiều nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ, nhưng thương mại nội khối vẫn chưa phát huy hết tiềm năng. IMF cho biết khoảng 60% hàng hóa trung gian của khu vực được sản xuất trong nội bộ châu Á, nhưng chỉ khoảng 30% hàng hóa thành phẩm được tiêu thụ trong khu vực, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào thị trường bên ngoài như Mỹ và châu Âu.
Tại Đông Nam Á, đặc biệt trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, thương mại nội khối vẫn còn hạn chế, nhất là với hàng hóa hoàn chỉnh. IMF cho rằng nếu các nước giảm bớt rào cản phi thuế quan như quy định, thủ tục hay chính sách hạn chế thương mại, khu vực có thể hưởng lợi lớn về tăng trưởng.
Trong khi đó, châu Á đang đối mặt với rủi ro ngày càng tăng từ gián đoạn nguồn cung năng lượng, liên quan đến căng thẳng ở Iran. IMF cảnh báo châu Á đặc biệt dễ tổn thương do phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu từ Trung Đông.
Hiện châu Á nhập khẩu gần 60% dầu thô từ Trung Đông, phần lớn đi qua eo biển Hormuz. Tiêu thụ dầu khí chiếm khoảng 4% GDP của khu vực, gần gấp đôi so với châu Âu, trong khi nhập khẩu năng lượng ròng tương đương khoảng 2,5% GDP.
IMF cho biết các cú sốc nguồn cung năng lượng đang đẩy lạm phát tăng và làm suy yếu cán cân thanh toán. Trong kịch bản xấu, tăng trưởng của châu Á có thể giảm từ 1 đến 2 điểm phần trăm đến năm 2027, trong khi lạm phát có thể tăng thêm từ 1 đến 4 điểm phần trăm.
Rủi ro này càng lớn nếu căng thẳng kéo dài, đặc biệt trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran chưa có thời hạn rõ ràng. Các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng sẽ chịu tác động nặng nề hơn, với tăng trưởng suy giảm, mất việc làm và sản xuất công nghiệp bị ảnh hưởng.
IMF khuyến nghị các nước nên áp dụng các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu thay vì trợ cấp đại trà, nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực hạn chế và tập trung hỗ trợ những nhóm chịu ảnh hưởng nặng nhất.
Dù đối mặt nhiều rủi ro, IMF đánh giá châu Á vẫn bước vào giai đoạn này với nền tảng tương đối vững, bao gồm lạm phát thấp và tăng trưởng ổn định. Tuy vậy, triển vọng này có thể thay đổi nếu các cú sốc kéo dài hơn dự kiến.
