Đây là cảnh báo của Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) trong báo cáo đánh giá mối đe dọa an ninh mạng mới nhất.
Theo báo cáo, tội phạm mạng hiện chiếm hơn 30% tổng số tội phạm được ghi nhận tại hơn một nửa số quốc gia được khảo sát ở khu vực châu Á và Nam Thái Bình Dương.
Ông Neal Jetton, Giám đốc bộ phận tội phạm mạng của Interpol, cho biết các đối tượng phạm tội thường tận dụng công nghệ mới nhanh hơn lực lượng chức năng: “Tội phạm luôn có khả năng khai thác những công nghệ này nhanh hơn”.
Theo ông Jetton, AI không tạo ra những loại tội phạm hoàn toàn mới mà chủ yếu làm gia tăng quy mô, phạm vi và hiệu quả của các hình thức tội phạm vốn đã tồn tại.
Các công cụ AI tạo sinh hiện đang được sử dụng để soạn thảo các email lừa đảo cực kỳ thuyết phục. Trong khi đó, công nghệ deepfake và giả mạo giọng nói đang giúp tội phạm mạo danh các quan chức công quyền, giám đốc điều hành công ty hoặc những người thân tín để thực hiện các phi vụ lừa đảo ngày càng tinh vi.
Interpol cảnh báo rằng các nhóm tội phạm có tổ chức đang ngày càng tích hợp AI vào các hoạt động trên không gian mạng tại Đông Nam Á. Ông Jetton mô tả sự chuyển mình này là quá trình "công nghiệp hóa" tội phạm mạng.
Theo ông Jetton, trước đây một cá nhân phải rất am hiểu về kỹ thuật mới có thể thực hiện tội phạm mạng, nhưng hiện nay điều đó không còn đúng nữa. Với sự hỗ trợ của AI, bất kỳ ai cũng có thể tạo ra các email lừa đảo trông rất chuyên nghiệp và có tính cá nhân hóa cao.
Các số liệu thống kê cũng cho thấy thực trạng đáng báo động. Trong năm 2024, hơn 6,5 tỷ mối đe dọa mạng đã được phát hiện và ngăn chặn tại khu vực châu Á và Nam Thái Bình Dương. Riêng trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 6 năm 2024, các cuộc thảo luận về deepfake trên các diễn đàn tội phạm mạng và kênh Telegram của các nhóm tội phạm Đông Nam Á đã tăng mạnh tới 600%.
Báo cáo của Interpol đã xác định Campuchia, Lào, Myanmar và Philippines là những địa điểm mà các nhóm tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia đang mở rộng hoạt động. Các hoạt động này bao gồm lừa đảo trực tuyến, đánh bạc bất hợp pháp và bóc lột lao động. Ước tính các doanh nghiệp tội phạm này tạo ra doanh thu gần 40 tỷ USD hàng năm thông qua các hình thức như lừa đảo tình cảm, sàn đầu tư giả mạo và đánh bạc trực tuyến trái phép.
Một trong những lỗ hổng lớn nhất của khu vực chính là sự chênh lệch về khả năng phòng thủ mạng giữa các quốc gia. Trong khi một số quốc gia có nguồn lực dồi dào và năng lực phòng chống tội phạm mạng trưởng thành, thì nhiều nước khác trong khu vực chỉ mới thành lập các đơn vị chuyên trách về tội phạm mạng cách đây hai năm nên vẫn còn rất lạc hậu so với xu thế chung.
Để đối phó với các mạng lưới tội phạm tinh vi này, ông Jetton kêu gọi một cách tiếp cận toàn xã hội với sự tham gia của các quốc gia, cơ quan thực thi pháp luật, ngân hàng, công ty viễn thông và các doanh nghiệp an ninh mạng.
Ông khẳng định ngay cả Interpol với tất cả nguồn lực và tầm ảnh hưởng của mình cũng không có mọi câu trả lời, mà đòi hỏi tất cả phải làm việc cùng nhau trong cả công tác phòng ngừa cũng như các chiến dịch nâng cao nhận thức. Khi tội phạm mạng ngày càng mang tính xuyên quốc gia, việc hợp tác biên giới chặt chẽ hơn và chia sẻ tình báo nhanh hơn giữa các chính phủ và khu vực tư nhân sẽ là yếu tố then chốt trong tương lai.
