Cuộc tấn công xảy ra tại căn cứ nằm cách thủ đô Riyadh khoảng 97 km về phía nam, sử dụng ít nhất một tên lửa đạn đạo chính xác và nhiều máy bay không người lái tự sát.
Các báo cáo ban đầu xác nhận có khoảng 10 đến 12 binh sĩ Mỹ bị thương, trong đó có hai người đang trong tình trạng nguy kịch. Ngoài tổn thất về người, trận địa còn ghi nhận thiệt hại nặng nề đối với nhiều máy bay khác.
Sự hỗ trợ tình báo quan trọng từ các đồng minh?
Dựa trên những hình ảnh vệ tinh và ảnh chụp hiện trường, chiếc E-3 Sentry AWACS mang số hiệu đuôi 0005 thuộc Phi đoàn Kiểm soát Không quân số 552 của Mỹ đã bị hư hại nghiêm trọng đến mức không thể sửa chữa. Phần vòm radar đặc trưng phía trên lưng máy bay đã bị phá hủy hoàn toàn, cùng với đó là phần thân sau bị thiêu rụi bởi hỏa hoạn.
Các chuyên gia phân tích hình ảnh khẳng định không có dấu hiệu cho thấy những bức ảnh này bị can thiệp bởi trí tuệ nhân tạo, cho thấy mức độ tàn phá là hoàn toàn có thật. Với giá trị ước tính khoảng 500 triệu USD, đây là một tổn thất tài chính và quân sự khổng lồ đối với Lầu Năm Góc.
Sự chính xác của đòn tấn công cho thấy Iran dường như đã nhận được sự hỗ trợ tình báo quan trọng từ các đồng minh. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy mới đây đã tiết lộ rằng Nga đã cung cấp hình ảnh vệ tinh về căn cứ Prince Sultan cho Tehran chỉ vài ngày trước trận tập kích.
Khi được hỏi về việc liệu Nga có hỗ trợ Iran hay không, ông Zelenskyy khẳng định trong cuộc phỏng vấn với NBC rằng: "Họ (Nga) có giúp người Iran không? Dĩ nhiên là có. Bao nhiêu phần trăm ư? Một trăm phần trăm".
"Mắt thần" E-3 quan trọng thế nào với quân đội Mỹ?
Trong bối cảnh Chiến dịch Epic Fury đang diễn ra, việc thiếu hụt một trong số ít những máy bay chỉ huy đang hoạt động sẽ làm giảm đáng kể khả năng quản lý vùng trời của liên quân Mỹ, Israel. Hiện nay, đội ngũ E-3 của Mỹ đã bị cắt giảm xuống chỉ còn 16 chiếc do các vấn đề về bảo trì và tuổi thọ, trong đó có 6 chiếc được triển khai tới Trung Đông.
Việc mất đi một chiếc E-3 Sentry mang lại những hệ lụy chiến lược vượt xa giá trị vật chất. Với khả năng giám sát 360 độ trong bán kính hơn 402 km, E-3 Sentry đóng vai trò là cột sống trong việc điều phối không phận và phát hiện các mối đe dọa.
Giáo sư Kelly Grieco, chuyên gia tại Trung tâm Stimson, nhận xét: "Các chiếc E-3 hiện đang bù đắp cho những lỗ hổng đó, thực hiện nhiệm vụ kép trên một phi đội vốn đã bị dàn trải quá mức. Đây là một năng lực đang bị thu hẹp và không thể thay thế dễ dàng".
Bà kết luận rằng Iran không chỉ bắn hạ một chiếc máy bay mà đã đánh trúng vào lớp chỉ huy trận đánh vào đúng thời điểm lớp này được cần đến nhất.
Để thay thế dòng máy bay E-3 đã cũ kỹ, Mỹ đã đặt hàng các máy bay E-7A Wedgetail hiện đại hơn từ Anh, sử dụng công nghệ radar MESA có khả năng theo dõi đồng thời 180 mục tiêu và phát hiện máy bay tiêm kích từ khoảng cách hơn 370 km.
Tuy nhiên, việc sản xuất và bàn giao các khí tài này cần nhiều thời gian, để lại một khoảng trống an ninh nguy hiểm trong lúc cuộc xung đột với Iran vẫn đang leo thang căng thẳng.
