Hàng trăm tàu chở dầu và các tàu khác đã bị mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư kể từ khi cuộc chiến tranh Iran bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, làm giảm 20% nguồn cung dầu toàn cầu trong sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất từ trước đến nay trên thế giới.
Dù phần nào đã được khai thông nhờ lệnh ngừng bắn, song chỉ có 7 tàu đi qua eo biển trong 24 giờ qua, so với khoảng 140 tàu thông thường, theo dữ liệu của các tổ chức theo dõi. Trong số đó có một tàu chở sản phẩm dầu mỏ và sáu tàu chở hàng rời, theo dữ liệu từ Kpler, Lloyd's List Intelligence và Signal Ocean.
Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin hôm thứ Năm, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã yêu cầu các tàu thuyền đi qua vùng biển Iran xung quanh đảo Larak để tránh nguy cơ vướng phải thủy lôi ở các tuyến đường thông thường qua eo biển này.
Tàu chở khí hóa lỏng LPG mang cờ Ấn Độ của hãng Pine Gas gần đây đã đi theo tuyến đường bất thường vòng qua đảo Larak để rời khỏi Vịnh Ba Tư. Công ty này không trả phí cho Iran để quá cảnh và tàu không IRGC khám xét, theo Reuters dẫn lời thuyền trưởng Sohan Lal cho biết.
Ấn Độ đang đối mặt với cuộc khủng hoảng khí đốt tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ và đã áp dụng chế độ phân phối theo định mức để đảm bảo các hộ gia đình được cung cấp đủ khí đốt.
Công ty an ninh hàng hải Ambrey của Anh cho biết trong một bản tư vấn rằng rủi ro vẫn tồn tại đối với các tàu không được Iran cho phép, đặc biệt là những tàu có liên hệ với Israel và Mỹ. "Ngay cả những tàu vận chuyển có vẻ như đã được chấp thuận cũng đã bị buộc phải quay trở lại giữa chừng trong những tuần gần đây", công ty này cho biết.
Hãng thông tấn TASS của Nga dẫn một nguồn tin cấp cao của Iran cho biết trước thềm cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan rằng theo thỏa thuận ngừng bắn, Iran sẽ chỉ cho phép tối đa 15 tàu mỗi ngày đi qua eo biển Hormuz.
"Theo thỏa thuận ngừng bắn hiện tại, chỉ có dưới 15 tàu mỗi ngày được phép đi qua eo biển Hormuz. Việc di chuyển này hoàn toàn phụ thuộc vào sự chấp thuận của Iran và việc thực thi một nghị định thư cụ thể... Sẽ không có chuyện quay trở lại tình trạng trước chiến tranh", nguồn tin cho biết.
Các báo cáo truyền thông cho rằng Iran có thể muốn thu phí đối với các tàu thuyền đi qua, một số ước tính con số này lên tới 2 triệu đô la, và dữ liệu theo dõi tàu thuyền cho thấy một số tàu đã đi theo tuyến đường bất thường vòng qua đảo Larak. Giới chức phương Tây đã phản đối ý tưởng trả bất kỳ khoản phí nào như vậy.
Cơ quan vận tải biển của Liên hợp quốc, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cho biết hiện chưa có thỏa thuận quốc tế nào cho phép áp dụng thu phí đối với việc vận chuyển hàng hóa qua các eo biển quốc tế. "Bất kỳ khoản phí nào như vậy cũng sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm", một phát ngôn viên của IMO cho biết hôm thứ Năm.
Tháng trước, Hoa Kỳ bất ngờ ban hành lệnh miễn trừ cấm vận đối với xuất khẩu dầu của Iran, có hiệu lực đến ngày 19 tháng 4, nhằm hỗ trợ nguồn cung toàn cầu và giảm bớt sự tăng giá nhiên liệu.
Kể từ ngày 28 tháng 2, ít nhất 23 tàu chở dầu mang cờ Iran đã đến châu Á, duy trì tốc độ như trước chiến tranh, theo nhóm vận động United Against Nuclear Iran (UANI) của Mỹ, chuyên theo dõi giao thông liên quan đến Iran.
