Theo thông báo từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), việc thay đổi lộ trình là cần thiết để đảm bảo an toàn hàng hải. Trong một tuyên bố được truyền thông địa phương trích dẫn, IRGC nhấn mạnh: “Để tuân thủ nguyên tắc an toàn hàng hải và tránh nguy cơ va phải thủy lôi, tất cả tàu thuyền dự định đi qua eo biển Hormuz cần sử dụng lộ trình thay thế khi lưu thông”.
Lực lượng này cũng đã ban hành các hướng dẫn cụ thể về lộ trình ra vào mới để thay thế cho luồng chính trước đây. Eo biển Hormuz là một khu vực chiến lược cực kỳ hẹp với những điểm chỉ rộng khoảng 33 km đến 38 km, trong đó luồng chính cho tàu chở dầu đi lại trước đây chỉ rộng khoảng 3 km.
Động thái này diễn ra ngay sau khi Tehran đồng ý mở lại tạm thời eo biển như một phần của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Mỹ. Trước đó, eo biển này đã bị phong tỏa từ đầu tháng 3, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Dù đã đồng ý mở lại eo biển, nhưng Iran vẫn áp đặt những hạn chế đáng kể đối với hoạt động giao thương. Tehran đã thông báo với các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu đi qua xuống còn khoảng mười chiếc mỗi ngày. Theo các dữ liệu phân tích hàng hải, chỉ có 4 tàu được phép đi qua eo biển vào ngày 8/4, một con số sụt giảm nghiêm trọng so với mức hơn 100 tàu mỗi ngày trước khi chiến sự nổ ra.
Ngoài việc hạn chế số lượng, các nhà khai thác vận tải còn phải đối mặt với yêu cầu thu phí quá cảnh mới từ phía Iran, yêu cầu thanh toán bằng tiền điện tử hoặc đồng nhân dân tệ. Mức phí này phụ thuộc vào kích thước tàu, bao gồm các loại phí quá cảnh, hộ tống và hành chính, có thể lên tới 2 triệu USD đối với một siêu tàu chở dầu có sức chứa khoảng hai triệu thùng.
Các bên môi giới hàng hải lo ngại rằng những yêu cầu về tài chính này của Iran sẽ làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán nhằm hướng tới một lệnh ngừng bắn lâu dài trong những tuần tới.
