Chính phủ liên minh tại Đức kỳ vọng dự luật mới được thông qua tuần trước sẽ giúp tăng năng lực phòng thủ, trong khi bối cảnh an ninh châu Âu thay đổi và chính sách đối ngoại của Mỹ điều chỉnh.
Kế hoạch cải tổ đặt mục tiêu nâng quân số lên 260.000 binh sĩ, từ mức khoảng 180.000 hiện nay, cùng 200.000 quân dự bị vào năm 2035. Giai đoạn đầu tập trung vào nhập ngũ tự nguyện với mức ưu đãi lớn hơn, bao gồm lương khởi điểm 2.600 euro mỗi tháng, cao hơn 450 euro so với hiện tại. Nếu không đạt chỉ tiêu, chính phủ có thể kích hoạt lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc.
Từ năm sau, toàn bộ công dân 18 tuổi sẽ nhận được bảng câu hỏi về nguyện vọng nhập ngũ; nam giới bắt buộc phải trả lời. Từ năm 2027, nam giới trên 18 tuổi sẽ phải tham gia kiểm tra sức khỏe bắt buộc.
Bối cảnh của kế hoạch diễn ra khi chính quyền Mỹ nhấn mạnh châu Âu cần tự bảo đảm an ninh và chiến sự tại Ukraine vẫn tiếp diễn. Một số chuyên gia cảnh báo nguy cơ khu vực Đông Âu có thể chịu thêm áp lực trong những năm tới.
Trước khi đạt được thỏa thuận mới, liên minh cầm quyền ở Đức đã tranh luận về mô hình nghĩa vụ quân sự, trong đó có đề xuất “bốc thăm” để chọn thanh niên đi khám sức khỏe và nhập ngũ.
Bộ trưởng Quốc phòng Boris Pistorius bác bỏ phương án này, cho rằng ưu đãi tài chính và điều kiện phục vụ hấp dẫn hơn là hướng đi phù hợp. Đức từng áp dụng nghĩa vụ quân sự bắt buộc đối với nam giới 18-23 tuổi trước khi đình chỉ vào năm 2011.
Thỏa thuận hiện chờ Quốc hội Đức phê chuẩn và nếu thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Ông Pistorius cho biết hệ thống mới có thể trở thành mô hình để các nước châu Âu khác tham khảo, đồng thời khẳng định tăng cường năng lực răn đe sẽ giảm nguy cơ xung đột.
Dù vậy, kế hoạch vẫn gây tranh cãi. Nhiều cử tri cánh tả phản đối việc tái áp dụng bất kỳ hình thức nghĩa vụ quân sự bắt buộc nào. Một khảo sát của Forsa cho thấy 80% cử tri đảng Die Linke không ủng hộ ý tưởng này. Bên cạnh đó, số đơn xin miễn nghĩa vụ vì lý do lương tâm tăng mạnh kể từ khi xung đột tại Ukraine nổ ra.
Một số thanh niên bày tỏ lo ngại việc bị gọi nhập ngũ có thể ảnh hưởng đến học tập, trong khi số khác ủng hộ việc tăng cường đầu tư cho quân đội nhưng vẫn phản đối nghĩa vụ bắt buộc.
Lực lượng vũ trang Đức đã thiếu kinh phí trong nhiều thập kỷ sau Chiến tranh Lạnh, khi Đức duy trì chi tiêu quốc phòng dưới 2% GDP. Tình hình thay đổi sau năm 2022, khi chính phủ tuyên bố kế hoạch “Zeitenwende” khi lập quỹ 100 tỷ euro để hiện đại hóa quân đội.
Sau khi Thủ tướng Merz nhậm chức đầu năm nay, Đức tiếp tục nâng mục tiêu chi tiêu và nhấn mạnh vai trò phòng thủ của Đức trong châu Âu. Thủ tướng từng nói rằng Đức cần tăng năng lực quân sự, trong bối cảnh ông cho rằng các quốc gia phải thể hiện rõ khả năng bảo vệ lãnh thổ.
