Sự kiện do Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới - Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức, nhằm khởi động giai đoạn tiếp theo của quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh – mô hình sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm phát thải và khai thác triệt để giá trị từ nguồn lực đã có.
Phát biểu khai mạc, Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, khẳng định kinh tế tuần hoàn không chỉ là khái niệm thời thượng mà là kiến trúc phát triển mới của Việt Nam trong “chuyển đổi kép” – chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Đây là con đường tất yếu để quốc gia giảm phụ thuộc tài nguyên, cắt giảm phát thải, nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng và vật liệu đồng thời mở ra chuỗi giá trị mới, bền vững.
Tại diễn đàn, các tham luận đã vẽ nên bức tranh toàn diện: từ nông nghiệp – với khoảng 95-98 triệu tấn phụ phẩm nông nghiệp mỗi năm, trong đó riêng rơm và trấu từ sản xuất lúa chiếm khoảng 50-52 triệu tấn — tới đô thị với việc xử lý chất thải sinh hoạt, phân loại rác tại nguồn và phát triển chuỗi tái chế nhựa địa phương.
Những nội dung ấy cho thấy: nguồn lực bị bỏ phí đang rất lớn, và mô hình tuần hoàn có khả năng biến “rác thải” thành giá trị, biến chi phí thành cơ hội.
Tuy nhiên, không phải mọi chuyện đều suôn sẻ. Phí đầu tư công nghệ, vướng mắc về quy định pháp lý, khó khăn trong nhận thức và thị trường sản phẩm tái chế là những “nút thắt” được doanh nghiệp nêu rõ.
Vì vậy, các đại biểu đề xuất hoàn thiện cơ chế tài chính – đầu tư xanh trước, ưu đãi thuế, phát triển mô hình kinh doanh tuần hoàn và tăng cường hợp tác công-tư, công nghệ – thị trường – hành vi xã hội cùng vào cuộc.
Kết thúc diễn đàn, ban tổ chức đã công bố sẽ tổng hợp các kiến nghị chính sách và xây dựng báo cáo hướng tới vận hành một hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn toàn diện tại Việt Nam. Việc này đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình quốc gia hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Sự kiện không chỉ là diễn đàn cập nhật thông tin mà được thiết kế như cầu nối giữa chính sách - tri thức - doanh nghiệp - hành động. Điều đó có nghĩa là nếu chính sách đi trước, công nghệ đi kịp, doanh nghiệp sẵn lòng và cộng đồng thay đổi, thì mô hình kinh tế tuần hoàn có thể không chỉ là lý thuyết mà là sẽ trở thành mô hình bền vững ở Việt Nam.
