Khắc họa đóng góp to lớn của nông dân trong 80 năm đồng hành cùng dân tộc

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công với nòng cốt là các cuộc đấu tranh, khởi nghĩa giành chính quyền có sự tham gia của nông dân diễn ra ở nhiều nơi, làm tiền đề để ngày 2/9/1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nước CHXHCN Việt Nam ngày nay) chính thức giành được độc lập với bản Tuyên ngôn độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại - "Không có gì quý hơn độc lập tự do".

Ngay sau khi đất nước ta được độc lập, ngày 11/4/1946, trong "Thư gửi điền chủ nông gia Việt Nam", Bác Hồ đã nhấn mạnh: "Việt Nam là một nước sống về nông nghiệp. Nền kinh tế ta lấy canh nông làm gốc... Nông dân giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh...".

Thấm nhuần lời nhắn nhủ của Bác, trong suốt 80 năm qua, giai cấp nông dân Việt Nam đã gắn bó, đồng hành với từng nốt thăng trầm của lịch sử đất nước. Trong các cuộc kháng chiến, nông dân không chỉ là những người lính cầm súng trực tiếp chiến đấu mà còn là hậu phương vững chắc, cung cấp lương thực, thực phẩm, đóng góp sức người, sức của cho tiền tuyến. Hòa bình lặp lại, người nông dân Việt Nam lại miệt mài tay cuốc tay cày để bắt tay vào xây dựng Tổ quốc Xã hội chủ nghĩa.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Lương Quốc Đoàn – Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch BCH Trung ương Hội Nông dân Việt Nam nhấn mạnh: "Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 là một dấu mốc trọng đại của đất nước, nhắc nhở chúng ta về những năm tháng đấu tranh gian khổ nhưng đầy kiêu hãnh, tự hào, sự chiến đấu anh dũng, hy sinh xương máu của quân và dân ta để giành độc lập cho Tổ quốc, tự do cho Nhân dân. Và trong suốt những tháng năm ấy, giai cấp nông dân Việt Nam luôn là lực lượng tiên phong, sẵn sàng cùng cả nước viết lên những trang sử hào hùng, vẻ vang của dân tộc".

Tại cuộc Tọa đàm "8 thập kỷ nông dân đồng hành cùng đất nước", GS.TS Phạm Hồng Tung – nguyên Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển (Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ, sau Cách mạng Tháng Tám, dân tộc ta trải qua 9 năm trường kỳ chống Pháp và 21 năm kháng chiến chống Mỹ, người nông dân luôn đóng góp máu xương, công sức để thống nhất đất nước, mang lại hòa bình ngày hôm nay.

"Nhìn lại chặng đường lịch sử của đất nước, chúng ta đang mắc nợ và còn mắc nợ nông dân nhiều lắm. Cho đến nay, chúng ta vẫn chưa giải quyết bài toán trọn vẹn cho người nông dân", GS.TS Phạm Hồng Tung nói.

Chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy nhìn nhận, trong 80 năm, người nông dân đã trở thành chiến sỹ tiên phong, tích lũy năng lượng của giải phóng, hồi sinh và phát triển. Mỗi 1 mùa vụ thắng lợi là Đất Nước và Tổ quốc lớn lên.

Chuyên gia nông nghiệp Hoàng Trọng Thủy chia sẻ, bước vào kỷ nguyên mới, người nông dân cần 3B - "Bạn, Bàn, Bán". Chữ "Bạn" tức là người nông dân cần hợp tác, cùng chung sức với nhau hình thành hợp tác xã, cộng đồng cùng phát triển; cần làm "bạn" với nhà khoa học, nhà doanh nghiệp, chuyên gia chính sách.

Chữ "Bàn", tức là nông dân cần "bàn" về chính sách, về xuất nhập khẩu… cần tập trung trục nông sản để nâng cao giá trị của nông sản vùng miền.

TS văn học Nguyễn Sĩ Đại, nguyên Phó Chủ tịch Hội Nhà văn TP. Hà Nội cho biết, chúng ta có thể so sánh người nông dân với bất cứ những gì vĩ đại nhất. Trong bối cảnh đất nước lâm nguy, câu chuyện Thánh Gióng từ một cậu bé ở làng quê trở thành anh hùng cứu nước là một thông điệp mạnh mẽ. Và cho thấy, những người anh hùng chân chính, những người có thể gánh vác sứ mệnh cứu quốc có thể được tìm thấy ngay từ đồng ruộng.

Còn chữ "Bán", tức là nông dân cần bán được nông sản để gia tăng thu nhập, từ đó làm giàu bền vững. Xin chúc nông dân đi từ thắng lợi mùa vụ đến thắng lợi hợp đồng", chuyên gia Hoàng Trọng Thủy chia sẻ thêm.

Đóng góp của người nông dân không chỉ là sự hy sinh, là "đổ máu", mà còn là việc sản xuất ra những giá trị tinh thần vô giá.

Cùng dự toạ đàm, NSND, Đại tá Vũ Tự Long, Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội nhấn mạnh: "Thực sự tôi rất xúc động khi có cơ hội được chia sẻ trong một sự kiện đặc biệt như thế này. Chủ đề hôm nay hướng đến người nông dân, những con người bình dị mà vĩ đại. Người nông dân từ bờ ruộng, từ lũy tre làng bước ra, cầm súng bảo vệ quê hương, đất nước. Họ là hình tượng xuyên suốt trong lịch sử, từ việc giữ đất, giữ làng cho đến giữ nước.

Và cũng chính người nông dân đã trở thành nhân vật trung tâm trong nhiều tác phẩm nghệ thuật, đặc biệt là sân khấu chèo, loại hình mà tôi may mắn được gắn bó. Chèo chính là hồn cốt của người Việt. Làng quê, lũy tre, cây đa, giếng nước, sân đình, đồng ruộng… tất cả đều hiện diện trên sân khấu chèo. Không chỉ Bắc Bộ với hình ảnh ruộng đồng, ao sen, mà cả miền Trung, miền Nam với dòng sông, bến đò, cầu khỉ… đều in đậm dấu ấn văn hóa làng quê Việt Nam".

Theo NSND Tự Long, nông dân chính là nền tảng thúc đẩy mọi sự phát triển, cả trong lao động sản xuất lẫn trong những cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc. Bản thân tôi là thế hệ 7X, được sống trong thời kỳ đất nước chuyển mình. Khi còn nhỏ, tôi thuộc nằm lòng những câu thơ ca ngợi người nông dân, gắn với hình ảnh chiếc máy cày thay con trâu, với niềm vui lao động trong hợp tác xã.

"Tôi hy vọng rằng, trong tương lai, những nhân vật như anh hùng lao động Trần Mạnh Báo hay các bậc trí thức lớn sẽ còn được tái hiện trên sân khấu chèo, để thế hệ trẻ thêm hiểu, thêm tự hào về cội nguồn, văn hóa và những con người đã làm nên sức sống Việt Nam", NSND Tự Long nhấn mạnh.

NSND Tự Long cho biết thêm, với chương trình "Anh trai vượt ngàn chông gai", những ca khúc như "Mẹ yêu con", "Trống cơm", hay "Chiếc khăn piêu" vừa rồi, chính là những giai điệu mang hơi thở dân tộc, được các bạn trẻ làm mới một cách sáng tạo. Thực ra, không có ca khúc nào về đất nước hay mà thiếu đi hồn quê, hồn đất nước, hơi thở Việt Nam.

"Nhiều bạn trẻ đã từng đi học ở các nhạc viện danh tiếng trên thế giới, nhưng chỉ khi trở về, thổi hồn Việt vào âm nhạc, thì thế giới mới thực sự ngỡ ngàng, hóa ra âm nhạc ngũ cung của Việt Nam lại giàu sức sống đến thế. Cải lương, chèo, hay âm nhạc dân gian của chúng ta vốn có một nền tảng bác học. Những làn điệu hò, xẩm, ca trù, quan họ… đều chứa những nốt nhạc không thể ghi lại trọn vẹn trên giấy, mà chỉ có thể cất lên từ đôi tay, giọng hát và tâm hồn của những nghệ nhân ưu tú. Đó chính là hồn quê, bản sắc và cốt cách của người Việt Nam", NSND Tự Long nói.

Là tác giả của bài thơ "Nông dân" chạm đến trái tim nhiều người, TS văn học Nguyễn Sĩ Đại cho rằng: Chúng ta có thể so sánh người nông dân với bất cứ cái gì vĩ đại nhất, có thể là hình tượng Người Mẹ, thậm chí so sánh họ với các vị thánh như Thánh Gióng.

Trong bối cảnh đất nước lâm nguy, câu chuyện Thánh Gióng từ một cậu bé ở làng quê trở thành anh hùng cứu nước là một thông điệp mạnh mẽ. Và cho thấy, những người anh hùng chân chính, những người có thể gánh vác sứ mệnh cứu quốc, có thể được tìm thấy ngay tại những vùng đất đồng ruộng.

Đóng góp của người nông dân không chỉ là sự hy sinh, là "đổ máu", mà còn là việc sản xuất ra những giá trị tinh thần vô giá. Trong công cuộc đổi mới của đất nước đã bắt đầu từ đổi mới trong nông nghiệp, từ những nghị quyết táo bạo tại các địa phương đến công cuộc đổi mới của cả đất nước… nông dân luôn là những người đi đầu. Họ đổi mới trong nông nghiệp, thậm chí đổi mới cả trong ngoại giao, với những câu tục ngữ như "bán anh em xa mua láng giềng gần"…

Những câu ca dao, tục ngữ của người Việt, được sáng tạo bởi chính người nông dân, đã trở thành kho tàng tri thức vô giá, dạy chúng ta cách sống, cách đối nhân xử thế và cả cách quản lý đất nước. Tôi cho rằng, người nông dân chính là người sáng tạo ra văn hóa Việt, là cội nguồn của bản sắc dân tộc.

Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định, lực lượng nông dân là lực lượng trực tiếp và trụ cột. Nông dân là người nuôi dưỡng đời đời, sản xuất ra giá trị tinh thần. Giai cấp nông dân ở Việt Nam là người mẹ, là giai cấp mẹ đẻ ra tất cả các giai cấp và tất cả các giai cấp khi nào trở về để lại trở về hậu cứ của mình là nông thôn.

Bởi vậy, mọi người hãy trân trọng nông thôn, trân trọng người nông dân. Nông thôn chính là là bản sắc của nước Việt. Nếu đánh mất bản sắc đó, chúng ta sẽ đánh mất chính mình. Hãy trân trọng nông thôn, trân trọng người nông dân và yêu quý Tổ quốc mình. Đó không chỉ là sự tri ân, mà còn là cách để chúng ta gìn giữ và phát triển bền vững đất nước.