Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN là sự kiện thường niên và quan trọng nhất trong cơ chế hợp tác Hải quan ASEAN. Tại Hội nghị lần thứ 33 có sự tham gia của khoảng 100 đại biểu thuộc các Đoàn Lãnh đạo của 10 cơ quan Hải quan nước thành viên ASEAN, Ban Thư ký ASEAN và các đối tác của ASEAN gồm Hải quan Trung Quốc, Hải quan Nhật Bản, Hải quan Hàn Quốc, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Úc, Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO), Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN, Hội đồng Kinh doanh EU – ASEAN và Hội đồng Tư vấn Kinh Doanh ASEAN.
Phát biểu tại phiên khai mạc, ông Nguyễn Văn Cẩn - Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Việt Nam nhấn mạnh: "Trên cương vị Chủ tịch Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN lần thứ 33, Hải quan Việt Nam sẽ tích cực thúc đẩy, giữ vai trò kết nối các nước thành viên để tiếp tục triển khai và hoàn thành các sáng kiến hợp tác quan trọng trong ASEAN vì mục tiêu xây dựng một Cộng đồng gắn kết, thể hiện vai trò, vị thế quan trọng của ASEAN đối với hòa bình, an ninh và thịnh vượng của khu vực".
Hội nghị sẽ diễn ra với chương trình nghị sự gồm 12 nội dung, để các Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN cùng nhau thảo luận các nội dung mang tính kế thừa, tiếp nối thành quả của Hội nghị lần thứ 32 tổ chức tại Thái Lan; đồng thời quyết định phương hướng hợp tác hải quan trong thời gian tới, đặc biệt là thông qua Kế hoạch Chiến lược Phát triển Hải quan (SPCD) giai đoạn 2026-2030.
Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN lần thứ 33 chính thức khai mạc
Trên cơ sở xem xét các xu hướng phát triển hải quan gần đây trong WCO và các tổ chức quốc tế liên quan, cùng với các sáng kiến Hải quan khu vực ASEAN và các khuyến nghị của khu vực tư nhân, để đưa vào các yếu tố mới, gồm số hóa, tự động hóa hải quan, nền kinh tế tuần hoàn, trung hòa carbon, tính bền vững... trong chu kỳ mới của các SPCD.
Hội nghị cũng quyết định phương hướng tiếp tục triển khai Danh mục biểu thuế chung ASEAN, Cơ chế Một cửa ASEAN, Hệ thống Quá cảnh Hải quan ASEAN, Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về Doanh nghiệp ưu tiên trong ASEAN và các chiến dịch, sáng kiến hợp tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại chung của ASEAN.
Các chương trình hành động và kế hoạch chiến lược phát triển hải quan được thực hiện nhằm từng bước hiện thực hóa mục tiêu của Khu vực mậu dịch tự do ASEAN về luân chuyển hàng hóa tự do trong nội khối và thúc đẩy thương mại giữa ASEAN với các đối tác.
Cụ thể, các Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN rà soát công việc và tiến độ của Ủy ban Điều phối Hải quan ASEAN, Nhóm Công tác về Thủ tục Hải quan và Tạo thuận lợi Thương mại, Nhóm Công tác về Thực thi và Tuân thủ Hải quan, Nhóm Công tác Xây dựng Năng lực và Ủy ban Chỉ đạo Một cửa ASEAN.
Hội nghị cũng cập nhật những tiến bộ gần đây trong hội nhập hải quan ASEAN, bao gồm việc ký Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về Doanh nghiệp ưu tiên (AAMRA) phù hợp với các nguyên tắc và tiêu chuẩn của Khung tiêu chuẩn SAFE của Tổ chức Hải quan Thế giới; hoan nghênh những tiến bộ tích cực của 6 nước thành viên, gồm Brunei Darussalam, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Singapore trong việc thực hiện chương trình Thí điểm AAMRA.
Đặc biệt, Hội nghị cũng hoan nghênh Myanmar là nước thành viên tham gia thứ 7 trong Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS) và chính thức tham gia hoạt động trực tiếp của ACTS có hiệu lực từ ngày 1/3/2024. Thông qua Hội nghị, Hải quan ASEAN khuyến khích tất cả các nước thành viên tăng cường nhận thức, sự tham gia của công chúng để thu hút nhiều hơn nữa doanh nghiệp sử dụng ACTS.
Hội nghị ghi nhận bốn nước thành viên tham gia Chương trình Doanh nghiệp quá cảnh ưu tiên (ATT) gồm Lào, Malaysia, Singapore và Việt Nam và mong muốn các nước thành viên còn lại hoàn tất việc thiết lập ATT càng sớm càng tốt để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho các doanh nghiệp sử dụng Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN .
Các đại biểu đến từ nhiều nước trên thế giới tham dự Hội nghị
Hội nghị ghi nhận việc hoàn thành Kết quả Khảo sát Nghị quyết Luxor về Thương mại điện tử xuyên biên giới, đánh giá mức độ thực hiện các nguyên tắc được nêu trong Nghị quyết Luxor, xác định khoảng cách giữa các nước thành viên ASEAN trong lĩnh vực thương mại điện tử và xây dựng các khuyến nghị để thu hẹp khoảng cách.
Hội nghị hoan nghênh Hoạt động Kiểm soát Hải quan Chung (JCC) lần thứ nhất được tiến hành trực tuyến vào tháng 12 năm 2023 với sự tham gia của 10 nước thành viên ASEAN tập trung vào giải quyết tình trạng buôn bán thuốc lá bất hợp pháp trong ASEAN. Hội nghị khuyến khích các nước thành viên ASEAN tiếp tục các hoạt động kiểm soát chung để đấu tranh với tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại trong khu vực.
Hội nghị thông qua “Hướng dẫn Quản lý Hiệu quả làm việc của Hải quan ASEAN” và “Hướng dẫn về Thông lệ tốt nhất trong Thực hiện Quản lý Tri thức”, là nguồn tài liệu tham khảo cho Hải quan ASEAN áp dụng các nguyên tắc quản lý, thông lệ tốt nhất về làm việc hiệu quả, áp dụng các bài học nhằm cải thiện hiệu quả công tác của công chức hải quan ASEAN, tìm kiếm giải pháp và tối ưu hóa nguồn lực trong quản lý tri thức.
Hội nghị công nhận những nỗ lực hỗ trợ đáng kể cho việc thực hiện Nghiên cứu về Cơ chế một cửa ASEAN (ASW) thế hệ mới, được coi là một trong những ưu tiên trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN của Lào năm 2024.
Đầu ra của Nghiên cứu Nâng cấp ASW là các khuyến nghị về chính sách, kỹ thuật và pháp lý cho phép ASW có khả năng tương tác với các hệ thống/nền tảng khác của khu vực tư nhân và có khả năng trao đổi dữ liệu hải quan điện tử với các Đối tác Đối thoại Hải quan.
Toàn cảnh Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan các nước ASEAN lần thứ 33
Bên cạnh hoạt động bàn thảo các nội dung hợp tác hải quan, cơ chế tham vấn với các Đối tác Đối thoại với các cơ quan hải quan trong khu vực và khu vực tư nhân đã trở thành một phần quan trọng trong Chương trình nghị sự của Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN hàng năm.
Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN lần thứ 33 bao gồm các phiên tham vấn với các Đối tác Đối thoại gồm: phiên tham vấn lần thứ 13 với Tổng Thư ký Tổ chức Hải quan Thế giới; tham vấn cấp Cao ủy/Tổng cục trưởng lần thứ 22 với Hải quan Trung Quốc, lần thứ 26 với Hải quan Nhật Bản, lần thứ 20 với Hải quan Hàn Quốc và lần thứ 8 với Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Úc.
Tại các Phiên tham vấn này, Hải quan ASEAN và các đối tác đối thoại sẽ cùng nhau trao đổi, chia sẻ về những thông lệ tốt nhất cho công tác quản lý hải quan và tạo thuận lợi thương mại đồng thời tìm kiếm các cơ hội hợp tác trong lĩnh vực hải quan. Đặc biệt là các vấn đề mới nổi liên quan đến tính bền vững, hải quan xanh, thương mại điện tử xuyên biên giới, đấu tranh chống thương mại bất hợp pháp, kiểm soát rác thải nhựa và sự luân chuyển các sản phẩm của nền kinh tế tuần hoàn...
Là cơ quan hải quan chủ nhà đăng cai tổ chức và chủ trì Hội nghị và là một thành viên tích cực, có trách nhiệm, Hải quan Việt Nam đã có những đóng góp tích cực, cùng Hải quan ASEAN đạt được các thành tựu về xây dựng Danh mục biểu thuế quan hài hòa ASEAN, Cơ chế một cửa ASEAN, Hệ thống Quá cảnh Hải quan ASEAN,Thỏa thuận công nhận lẫn nhau Doanh nghiệp ưu tiên ASEAN và triển khai các chiến dịch, sáng kiến hợp tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại, trong đó nổi bật là Chiến dịch “Con rồng Mê Kông”.
Cùng với tinh thần Đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương theo tinh thần Chỉ thị số 25-CT/TW của Bộ Chính trị, việc chủ trì đăng cai tổ chức Hội nghị và đảm trách vai trò Chủ tịch Hải quan ASEAN nhiệm kỳ 2024-2025 của Hải quan Việt Nam khẳng định sự tích cực, chủ động trong việc đóng góp vào định hướng cho hoạt động hợp tác và hội nhập Hải quan ASEAN, tiếp tục nâng cao vị thế, vai trò của Hải quan Việt Nam nói riêng và của Việt Nam nói chung trong cơ chế hợp tác ASEAN.
