Chiều 17/7, hội trường UBND xã Thạch Hà trở nên đặc biệt hơn bởi sự hiện diện của những mái đầu bạc, những bước chân chậm rãi và những cái bắt tay thật chặt của các cựu TNXP, thương binh, người có công. Có người chống gậy, có người được con cháu dìu đến, cũng có người vẫn tự đạp xe nhiều cây số để tham gia chương trình, như một cuộc hẹn với đồng đội sau bao năm tháng.
Chương trình do Trung ương Hội Cựu TNXP Việt Nam phối hợp với Báo Dân trí, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, tỉnh Hà Tĩnh, Công ty Dược phẩm Thái Minh cùng các đơn vị đồng hành tổ chức nhân dịp kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống lực lượng TNXP Việt Nam và hướng tới 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7).
Tri ân những người viết nên huyền thoại trên tuyến lửa
Giữa hội trường đông người, ông Nguyễn Ngọc Lĩnh (SN 1949, xã Việt Xuyên, Hà Tĩnh) lặng lẽ ngồi giữa những người đồng đội cũ. Mỗi cái tên được nhắc đến, mỗi địa danh quen thuộc của những năm tháng chiến tranh như đưa ông trở lại thời tuổi trẻ, khi những chàng trai, cô gái đôi mươi sẵn sàng rời quê hương để giữ mạch máu giao thông cho tiền tuyến.
Trên mảnh đất Hà Tĩnh giàu truyền thống cách mạng, biết bao thanh niên đã gửi lại tuổi xuân nơi những cung đường bom đạn. Nhiều người không trở về, nhiều người trở về mang trên mình thương tật và những di chứng kéo dài suốt cuộc đời.
Đó cũng là lý do khiến chương trình tri ân năm nay mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ chăm sóc sức khỏe mà còn là dịp để xã hội bày tỏ lòng biết ơn với những người đã cống hiến cả tuổi trẻ cho độc lập dân tộc.
Phát biểu tại chương trình, nhà báo Nguyễn Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập Báo Dân trí, xúc động chia sẻ rằng sự hiện diện của các cựu TNXP tại hội trường chính là minh chứng sống động cho một thế hệ anh hùng.
"Có những người đã mãi mãi nằm lại chiến trường. Có người trở về với những vết thương trên cơ thể, mang theo bệnh tật và ký ức chiến tranh suốt cuộc đời. Nhưng có một điều chưa bao giờ thay đổi, đó là tinh thần quả cảm, ý chí kiên cường và tình yêu đất nước sâu nặng của lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam", ông Nguyễn Xuân Toàn nhấn mạnh.
Theo Phó Tổng Biên tập Báo Dân trí, nếu không có những bước chân của lực lượng TNXP trên Trường Sơn và các tuyến đường vận tải chiến lược giữa mưa bom bão đạn thì sẽ không có những con đường rộng mở, những thành phố sáng đèn và cuộc sống bình yên hôm nay.
Ông khẳng định, những phần quà, viên thuốc hay những căn nhà nhân ái được trao trong chương trình không thể bù đắp hết những hy sinh to lớn của thế hệ đi trước, nhưng đó là tấm lòng, sự tri ân của những người làm báo, các y bác sĩ, doanh nghiệp và bạn đọc dành cho những người đã cống hiến tuổi trẻ vì Tổ quốc.
Đại diện lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, ông Nguyễn Thành Đông, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh, trân trọng cảm ơn Trung ương Hội Cựu TNXP Việt Nam, Báo Dân trí cùng các đơn vị đồng hành đã dành nhiều nguồn lực chăm lo cho cựu TNXP và người có công.
Ông cho biết, dù đời sống kinh tế - xã hội của Hà Tĩnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, toàn tỉnh vẫn còn khoảng 8.280 hộ nghèo và hơn 11.500 hộ cận nghèo; trong đó nhiều gia đình chính sách, cựu TNXP, người cao tuổi còn gặp khó khăn về sức khỏe và cuộc sống.
"Tỉnh mong muốn Báo Dân trí, Trung ương Hội Cựu TNXP Việt Nam cùng các nhà tài trợ tiếp tục đồng hành, triển khai thêm nhiều hoạt động an sinh thiết thực tại Hà Tĩnh trong thời gian tới", ông Nguyễn Thành Đông bày tỏ.
Ngay sau phần lễ, gần 250 cựu TNXP, thương binh và người có công lần lượt cầm phiếu khám sức khỏe đến các bàn khám được bố trí khoa học trong hội trường.
Không gian khám bệnh cũng trở thành nơi gặp gỡ đầy xúc động. Những mái đầu bạc nhận ra nhau sau hàng chục năm xa cách, nắm chặt tay hỏi thăm sức khỏe, nhắc lại tên đơn vị, những cung đường, những trận bom và cả những đồng đội đã mãi mãi nằm lại.
Giữa dòng người ấy, bà Nguyễn Thị Lý (SN 1947) mang theo cả ký ức của một thời tuổi trẻ. Sau khi học hết cấp ba, vì chưa đủ tuổi nhập ngũ, bà đã khai giảm hai tuổi trong hồ sơ để được gia nhập lực lượng TNXP vào năm 1969. Bà cùng đồng đội mở đường trên các tuyến chiến lược như đường 7, đường 10 và đường 21, bảo đảm cho bộ đội, vũ khí và phương tiện kịp thời vào chiến trường miền Nam.
"Ngày ấy gần như không có một giấc ngủ trọn vẹn. Bom vừa dứt là tất cả lại lao ra mặt đường xúc đất, lấp hố bom. Có những hôm ăn chưa no, ngủ chưa đủ nhưng đường phải thông, xe phải qua, phía trước còn chờ", bà Lý nhớ lại.
Năm 1972, trong lúc đang xúc đá đắp đường, bà bị bom đánh trúng vùng đầu và chân, bất tỉnh nhiều ngày. Khi tỉnh lại tại trạm y tế, bà mới biết mình đã được đồng đội đưa ra khỏi hiện trường. Chiến tranh kết thúc, bà trở về quê hương với nhiều vết sẹo trên cơ thể cùng những cơn đau dai dẳng mỗi khi trái gió trở trời. Đau lòng hơn, trong năm người cùng xã lên đường năm ấy, đến nay chỉ còn hai người còn sống.
"Ngày trẻ không ai nghĩ đến sống chết. Chỉ nghĩ làm sao để đường thông, xe đi. Giờ nhớ lại mới thấy mình đã đi qua một thời quá khốc liệt", bà xúc động.
Nhận được thông báo có đoàn bác sĩ tuyến Trung ương về khám bệnh, bà Lý tự đạp xe gần 5km đến điểm khám. "Có đáng gì so với thời đi mở đường", bà cười hiền.
Nụ cười ấy khiến nhiều người trong hội trường lặng đi. Chiến tranh đã lùi xa nhưng dấu tích vẫn còn trên từng bước chân, ánh mắt và cả ký ức của những người từng sống giữa mưa bom bão đạn.
Lan tỏa nghĩa tình từ những món quà của lòng biết ơn
Khu vực khám bệnh được bố trí với nhiều chuyên khoa như nội, tim mạch, mắt, tai - mũi - họng, cơ xương khớp, đo loãng xương, xét nghiệm viêm gan B...
Các y, bác sĩ trực tiếp thăm khám, tư vấn tình trạng sức khỏe, hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, luyện tập và sử dụng thuốc cho từng người.
Với nhiều cựu TNXP lớn tuổi, đây cũng là lần đầu tiên họ được tư vấn kỹ lưỡng về các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi và thoái hóa xương khớp.
BS Nguyễn Minh Trọng, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật - Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết đoàn đã khám sức khỏe cho gần 250 cựu TNXP, thương binh và người có công.
"Phần lớn các bác đều đã cao tuổi, từng lao động, chiến đấu trong điều kiện rất khắc nghiệt nên tỷ lệ mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi, bệnh lý cơ xương khớp khá cao. Việc khám định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường để có hướng điều trị và theo dõi phù hợp", bác sĩ Trọng chia sẻ.
Theo ông, đối với những người từng chịu ảnh hưởng của chất độc hóa học hoặc mang di chứng chiến tranh, việc chăm sóc sức khỏe lâu dài càng có ý nghĩa quan trọng.
Sau mỗi bàn khám, nhiều người cẩn thận gấp tờ kết quả, cất vào túi áo như một món quà quý giá. Điều họ mong mỏi không phải điều gì lớn lao, chỉ là huyết áp ổn định hơn, đôi chân bớt đau, đôi mắt còn nhìn rõ để có thêm những lần gặp lại đồng đội.
Chia sẻ với phóng viên, ông Thân Đức Nam, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Cựu TNXP Việt Nam, cho biết lực lượng TNXP đã có những đóng góp to lớn trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, bảo vệ biên giới và xây dựng đất nước sau chiến tranh.
Hiện cả nước có khoảng 397.000 hội viên Hội Cựu TNXP Việt Nam. Nhiều người lên đường khi mới 18-20 tuổi, đến nay vẫn sống đơn thân hoặc mang thương tật, bệnh tật kéo dài.
Ông đánh giá cao sự đồng hành của Báo Dân trí, các doanh nghiệp và nhà hảo tâm trong việc chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cựu TNXP.
"Nhiều bác tuổi đã cao, sức khỏe yếu, khó có điều kiện đi khám tại các bệnh viện tuyến trên. Vì vậy, việc tổ chức khám bệnh, cấp thuốc, tặng quà ngay tại địa phương là hoạt động rất thiết thực, nhất là trong dịp hướng tới Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Chúng tôi mong sẽ có thêm nhiều chương trình ý nghĩa như thế này được triển khai trên cả nước", ông Thân Đức Nam chia sẻ.
Trong khuôn khổ chương trình, Báo Dân trí đã trao tặng 5 ngôi nhà nhân ái cho Hội Cựu TNXP tỉnh Hà Tĩnh từ nguồn hỗ trợ của bạn đọc.
Công ty Dược phẩm Thái Minh trao 250 suất quà gồm thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, trị giá 250.000 đồng/suất; đồng thời trao 40 triệu đồng cùng quà tặng cho 20 cựu TNXP và 20 thương binh.
Bạn đọc Báo Dân trí cũng hỗ trợ 20 triệu đồng cho 20 cựu TNXP, đồng thời trao 10 phần quà tiền mặt, trị giá 1 triệu đồng/phần, tới các thương binh có hoàn cảnh khó khăn.
Những món quà không chỉ mang giá trị vật chất mà còn gửi gắm thông điệp về lòng biết ơn, sự sẻ chia của cộng đồng đối với thế hệ đã dành trọn tuổi xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.
Buổi chiều tháng Bảy khép lại bằng những cái bắt tay thật chặt, những nụ cười và lời hẹn gặp lại. Trên những gương mặt đã hằn dấu thời gian vẫn ánh lên niềm vui, bởi hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, sự hy sinh của họ vẫn luôn được Đảng, Nhà nước và toàn xã hội trân trọng, gìn giữ bằng những việc làm thiết thực, nhân văn.
