Ngày 3/4, xã Đại Thanh và dòng họ Ngô ở thôn Tả Thanh Oai tổ chức lễ khánh thành Di tích nhà thờ danh nhân Ngô Thì Nhậm.
Cụm di tích nhà thờ Ngô Thì Nhậm được xây dựng giữa làng Tả Thanh Oai. Đây là di tích lịch sử văn hóa quan trọng, nơi thờ tự và ghi nhớ công lao của danh nhân văn hóa Ngô Thì Nhậm - một nhân vật kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam. Di tích đã được xếp hạng cấp quốc gia năm 1994.
Trải qua thời gian và những biến động của lịch sử, di tích đã xuống cấp, đòi hỏi được trùng tu, tôn tạo để tiếp tục phát huy giá trị vốn có.
Dự án tu bổ, tôn tạo nhà thờ Ngô Thì Nhậm được chuyển giao từ huyện Thanh Trì (cũ) với tổng mức đầu tư gần 12,8 tỷ đồng, khởi công tháng 6/2025 và hoàn thành tháng 2/2026.
Các hạng mục chính của dự án bao gồm tu bổ, tôn tạo nhà thờ và khu lăng mộ, khu nhà bia Truy viễn đàn, nghi môn và cổng vào khu di tích, sân vườn, tường rào, hạ tầng kỹ thật và các công trình phụ trợ. Các công trình đảm bảo tính nguyên gốc, yếu tố truyền thống, mỹ thuật kiến trúc và tính bền vững…
Dự án tu bổ, tôn tạo Nhà thờ Ngô Thì Nhậm hoàn thành không chỉ là việc bảo tồn một di tích lịch sử văn hóa đơn thuần mà còn là hành động thiết thực nhằm gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc cho các thế hệ mai sau.
Công trình sẽ trở thành một điểm đến văn hóa, tâm linh ý nghĩa, góp phần thúc đẩy du lịch địa phương, đồng thời là nơi để con cháu họ Ngô và nhân dân cả nước về tưởng niệm, tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của danh nhân văn hóa Ngô Thì Nhậm.
Nhân dịp này, dòng họ Ngô Thì ở Tả Thanh Oai và nhân dân địa phương đã tổ chức tế lễ cáo yết tổ tiên, dâng hương tưởng niệm 223 năm ngày mất của danh nhân văn hóa lịch sử Ngô Thì Nhậm.
Ngô Thì Nhậm (1746 - 1803) người làng Tả Thanh Oai (dân gian gọi là làng Tó), trước kia thuộc phủ Ứng Thiên, trấn Sơn Nam Thượng. Cha của Ngô Thì Nhậm là Ngô Thì Sĩ, vốn là nhà văn, nhà thơ, nhà sử học nổi tiếng hồi thế kỷ XVIII.
Bản thân Ngô Thì Nhậm cũng là một học giả uyên thâm, nhà thơ lỗi lạc, và là một nhà chính trị, quân sự tài ba. Ông đỗ Tiến sĩ khoa Ất Mùi (1775), từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình Hậu Lê.
Cuộc đời và sự nghiệp của Ngô Thì Nhậm gắn liền với những giai đoạn lịch sử đầy biến động của dân tộc. Trong cuộc kháng chiến chống quân Thanh năm 1789, với tư cách là một mưu sĩ xuất sắc, ông đã đưa ra kế sách "nghị hòa" khôn khéo, giúp vua Quang Trung có thời gian chuẩn bị lực lượng, đồng thời làm lung lay ý chí của địch.
Sau chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa lừng lẫy, ông tiếp tục đóng vai trò chủ chốt trong các cuộc đàm phán ngoại giao với nhà Thanh, giúp củng cố nền độc lập và vị thế của Đại Việt. Chính Ngô Thì Nhậm đã khẳng định tư tưởng: "Đánh một trận mà nên công, để nghìn đời sau còn truyền cái hùng khí chiến công ấy", một câu nói thể hiện tầm nhìn và ý chí quật cường của dân tộc.
Ngoài ra, Ngô Thì Nhậm còn là một nhà văn hóa lớn với nhiều tác phẩm có giá trị, tiêu biểu như “Kim Mã hành dư”: Tập thơ ghi lại cảm xúc, suy tư của ông trong những chuyến đi; “Bang giao hảo thoại:” Tác phẩm tổng kết kinh nghiệm ngoại giao của triều Tây Sơn, thể hiện tầm nhìn chiến lược và sự uyên bác của ông; “Trúc Lâm tông chỉ nguyên thanh”: Tác phẩm thể hiện sự am hiểu sâu sắc của ông về Phật giáo và tư tưởng thiền học; “Xuân Thu quản kiến”: Luận giải về kinh Xuân Thu, cho thấy kiến thức uyên thâm về Nho học.
Những cống hiến to lớn của danh nhân văn hóa Ngô Thì Nhậm trong các lĩnh vực ngoại giao, quân sự và đặc biệt là văn hóa, giáo dục đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử dân tộc. Ông đã khẳng định giá trị của tri thức, của văn hóa trong công cuộc dựng nước và giữ nước, xứng đáng để người đời sau ngưỡng mộ.
