Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I từ năm 2026-2030).
15 tỉnh, thành có tỷ số giới tính khi sinh vượt ngưỡng
Theo dự thảo, hiện có 15 trong số 34 tỉnh, thành phố có tỷ số giới tính khi sinh vượt ngưỡng 109 bé trai/100 bé gái, gồm: Hà Nội, Bắc Ninh, Sơn La, Hưng Yên, Phú Thọ, Lạng Sơn, Hải Phòng, Thái Nguyên, Lai Châu, Thanh Hóa, Lào Cai, Ninh Bình, Quảng Ninh, Nghệ An và Điện Biên.
Đối tượng can thiệp không chỉ là các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ mà còn mở rộng tới thanh thiếu niên, vị thành niên, nam giới, phụ nữ, trẻ em gái, cán bộ y tế - dân số, cộng tác viên dân số và các chức sắc tôn giáo.
Một điểm mới đáng chú ý là Bộ Y tế đề xuất huy động các chức sắc tôn giáo tham gia tuyên truyền, vận động thay đổi nhận thức về bình đẳng giới, phòng ngừa lựa chọn giới tính thai nhi. Các địa phương sẽ tổ chức hội nghị, hội thảo dành cho đại diện các tôn giáo nhằm lan tỏa thông điệp này.
Song song đó, Bộ Y tế đề xuất xây dựng mô hình cộng đồng xóa bỏ tư tưởng trọng nam hơn nữ tại những địa bàn có tỷ số giới tính khi sinh cao. Các địa phương sẽ lựa chọn thôn, bản, tổ dân phố để triển khai mô hình, xây dựng quy ước cộng đồng và tổ chức các hoạt động sinh hoạt nhằm thay đổi nhận thức của người dân.
Dự thảo cũng đề cập việc xây dựng các mô hình hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái, thông qua hoạt động truyền thông nâng cao vị thế phụ nữ, thành lập các câu lạc bộ dành cho trẻ em gái và biểu dương những phụ nữ, trẻ em gái tiêu biểu trong cộng đồng.
Đề xuất đưa nội dung vào trường học
Bộ Y tế cũng đề xuất đưa kiến thức về ngăn ngừa mất cân bằng giới tính khi sinh vào trường học.
Theo đó, cơ quan này sẽ xây dựng tài liệu để thí điểm lồng ghép nội dung trong các hoạt động ngoại khóa ở bậc THCS, THPT, đồng thời hướng dẫn đưa nội dung vào chương trình đào tạo của các trường đại học, cao đẳng và trung cấp khối ngành y.
Hằng năm, nhân Ngày Quốc tế Trẻ em gái (11/10), dự kiến sẽ tổ chức Tháng hành động với nhiều hoạt động truyền thông nhằm nâng cao vai trò, vị thế của phụ nữ và trẻ em gái.
Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất thực hiện các cuộc khảo sát, nghiên cứu về những yếu tố văn hóa, xã hội tác động đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đề xuất, điều chỉnh các chính sách và giải pháp can thiệp phù hợp trong giai đoạn tới.
