Không để nhà thầu sân sau được "bảo vệ" chắc chắn bởi bức tường quyền lực

Đó là những vấn đề được chỉ ra tại Hội thảo “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng kiểm toán dự án theo hình thức hợp đồng EPC” do Kiểm toán Nhà nước tổ chức ngày 2/11.

Pháp luật còn kẽ hở, giám sát chưa chặt chẽ

Trong các loại hợp đồng xây dựng thì Hợp đồng EPC có nhiều ưu thế đem lại nhiều lợi ích cho xã hội, cho nhà thầu và chủ đầu tư nên được áp dụng rộng rãi nhất trong quản lý dự án đầu tư xây dựng ở các nước phát triển.

khong de nha thau san sau duoc bao ve chac chan boi buc tuong quyen luc hinh 1

Hình thức hợp đồng EPC đã được thực hiện tại nhiều dự án, nhất là những dự án có yêu cầu về công nghệ cao ở Việt Nam. Ảnh minh họa.

"Hợp đồng tổng thầu EPC/ hợp đồng EPC là hợp đồng tổng thầu thiết kế - cung cấp thiết bị công nghệ - thi công xây dựng. Hợp đồng EPC tận dụng được trình độ kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý của nhà thầu, phù hợp với phát triển của khoa học công nghệ và quản lý xây dựng, đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng và hiệu quả trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng" - TS. Phạm Văn Khánh (Tổng hội Xây dựng Việt Nam) cho biết.

Theo TS. Hà Thị Mỹ Dung - Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước, ở Việt Nam hình thức hợp đồng EPC đã được thực hiện tại nhiều dự án, nhất là những dự án có yêu cầu về công nghệ cao. Nhưng hình thức ở Việt Nam, EPC chưa phát huy được các lợi ích vốn có nhưng đã phát sinh nhiều tồn tại, .

Những năm qua, nhiều hợp đồng EPC bị chậm tiến độ, chất lượng chưa bảo đảm, chi phí hợp đồng phát sinh tăng, hiệu quả dự án thiệt hại… có những dự án không hoàn thành, không thanh quyết toán được hợp đồng…

Nhiều dự án EPC do tổng thầu nước ngoài thực hiện rơi vào tình trạng phụ thuộc công nghệ nước ngoài, không phát triển được sản xuất vật tư, hàng hóa trong nước.

Theo các chuyên gia dự hội thảo, hiện nay nhiều nhà thầu trong nước còn thiếu kinh nghiệm trong quản lý hợp đồng EPC, đặc biệt đối với các dự án mới, công nghệ cao. Công tác giám sát, quản lý các dự án EPC của Nhà nước còn hạn chế. Lại thiếu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của cơ quan kiểm tra độc lập.

Cơ chế chính sách, khuôn khổ pháp lý về EPC còn bất cập, vừa thiếu các quy định về điều kiện để dự án đầu tư được thực hiện theo mô hình này lại không rõ ràng và còn nhiều kẽ hở.

Theo TS. Vũ Đình Ánh (Học Viện Tài chính), đến nay vẫn chưa có quy định pháp lý cụ thể về loại hợp đồng EPC mà mới chỉ có một số quy định chung trong các Điều 30 và 31 của Nghị định số 48/2010/CP-NĐ, Điều 20 và 21 của Nghị định số 209/2004/NĐ-CP và số 99/2007/NĐ-CP.

Chính vì vậy, việc thực hiện hợp đồng EPC có thể đối mặt với tình trạng các điều khoản trong hợp đồng EPC có thể được các bên hiểu và vận dụng khác nhau, ảnh hưởng tiêu cực đến tiến độ và chất lượng công trình, đội vốn đầu tư... thậm chí phá vỡ hợp đồng - ông Ánh nhấn mạnh.

Đặc biệt đối với các trường hợp chọn nhà thầu EPC trong nước, các bên liên quan thường có cách hiểu, diễn giải khác nhau về nội dung hợp đồng, gây nên nhiều vướng mắc, tranh chấp trong quá trình thi công.

“Khuôn khổ pháp lý không chặt chẽ sẽ tạo điều kiện cho những tổng thầu kém chất lượng, đặc biệt là các nhà thầu có thói quen núp bóng, lợi ích nhóm (có thể là sân sau) thực hiện các dự án sẽ gây ra những hậu quả khôn lường” - PGS.TS. Thịnh Văn Vinh (Học Viện Tài chính) phát biểu.

Những hậu quả có thể kể đến là không đảm bảo chất lượng, tiến độ của dự án, thất thoát vốn đầu tư, lách luật, nảy sinh nhiều tiêu cực, ảnh hưởng đến cả nền kinh tế và tạo nhiều bức xúc cho xã hội.

Quy định không rõ ràng, hiểu và diễn giải khác nhau gây ra tranh chấp giữa nhà thầu và chủ đầu tư. Như thế sẽ mất thêm thời gian để làm rõ, giải thích và nhận được sự đồng thuận từ hai bên về các điều khoản hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu, TS. Phạm Văn Khánh cho biết thêm.

Tăng chất lượng kiểm toán các dự án EPC

Nói thêm về khoảng trống quy định, PGS.TS. Thịnh Văn Vinh cho biết: Xác định mức đầu tư thế nào cho phù hợp cũng là vấn đề, khó xác định. Nếu vốn đầu tư của dự án quá thấp thì sẽ không nhà thầu nào thi công, nhưng nếu dự toán quá cao sẽ lãng phí vốn đầu tư của Nhà nước.

Trong thực tế, việc xây dựng dự toán các dự án của mỗi tổ chức khác cũng rất khác nhau với số vốn đầu tư chênh lệch khổng lồ hàng trăm tỷ. Vốn đầu tư dự án của Nhà nước thì thường có nhiều vấn đề, trong đó có nhóm lợi ích chi phối rất tinh vi. PGS.TS. Thịnh Văn Vinh cho biết.

Việc lập dự toán cao có nhiều cái lợi cho cả hai bên chủ đầu tư và nhà thầu cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.

khong de nha thau san sau duoc bao ve chac chan boi buc tuong quyen luc hinh 2

Hợp đồng EPC cho phép nhà thầu phát huy được trình độ kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng. Ảnh minh họa.

PGS.TS. Thịnh Văn Vinh ví dụ: Dự toán chỉ cần 100 tỷ đồng nhưng khi xây dựng 150 tỷ sẽ tăng khả năng đảm bảo chất lượng công trình và dự án khi dự án có thể bị rút ruột đến 50 tỷ. Số còn lại vẫn đảm bảo chất lượng và yêu cầu của dự án.

Còn nếu dự toán xây dựng đúng 100 tỷ, khi thi công bị rút ruột, tiêu cực giả sử 20 tỷ thì số vốn đầu tư còn lại 80 tỷ sẽ không thể nào đảm bảo chất lượng và yêu cầu quy định của dự án). Chính vì vậy, việc lập dự toán thường cao hơn rất nhiều so với yêu cầu thực tế.

Các ý kiến phát biểu tại hội thảo nhấn mạnh đến vai trò của kiểm toán với các dự án EPC và hy vọng cơ chế, chính sách sớm được hoàn thiện để EPC phát huy ưu thế và hiệu quả. Đồng thời chất lượng và tiến độ kiểm toán các dự án EPC cũng cần được nâng cao.

Hiện những quy định pháp lý để xử lý các vấn đề phát sinh và hậu quả khi khai thác sử dụng công trình, dự án chưa chặt chẽ, việc xử lý sai phạm thiếu cương quyết và không kịp thời gây không ít khó khăn cho việc xử lý những sai phạm, đặc biệt các nhà thầu là sân sau luôn được "bảo vệ" một cách chắc chắn bởi những bức tường quyền lực mạnh mẽ.

Vì thế, kiểm toán cần phải có những kiến nghị để các cơ quan chức năng xử lý nghiêm minh, công khai và kịp thời.

Công tác kiểm toán cũng phải tính chuyên nghiệp, hiện đại, đầy đủ, khoa học, chặt chẽ của kiểm toán và tính độc lập và khách quan của kiểm toán viên. Kiểm toán và kiểm toán viên càng độc lập, tính khách quan và chất lượng kiểm toán càng cao và ngược lại.

Xem thêm

Trung tâm công nghiệp năng lượng: Phát huy vai trò tập trung hạ tầng và liên kết chuỗi giá trị

Trung tâm công nghiệp năng lượng: Phát huy vai trò tập trung hạ tầng và liên kết chuỗi giá trị

Thay vì phát triển các dự án năng lượng riêng lẻ, mô hình Trung tâm công nghiệp năng lượng hướng tới kết nối toàn bộ chuỗi từ cung ứng nguyên liệu, hạ tầng cảng - kho, chuyển đổi và chế biến năng lượng đến các ngành công nghiệp hạ nguồn. Theo TS Trần Văn, điểm cốt lõi không phải là “gom” nhiều dự án về một địa điểm, mà là hình thành sự liên kết về sản xuất, hạ tầng và thị trường, qua đó khai thác hiệu quả hơn nguồn lực đầu tư và gia tăng giá trị từ năng lượng.

The Magnolia và nghệ thuật “may đo” quỹ thời gian cho gia chủ

The Magnolia và nghệ thuật “may đo” quỹ thời gian cho gia chủ

Thời gian dành cho sở thích, những cuộc hẹn công việc hay khoảng lặng để tái tạo năng lượng đều là phần tài sản đáng giá trong nhịp sống của các gia chủ. Tại The Magnolia, từng lớp tiện ích được tính toán để những nhu cầu ấy được đáp ứng ngay trong không gian sống, tạo nên một hệ trải nghiệm “may đo” theo quỹ thời gian, thói quen và cách mỗi chủ nhân tận hưởng cuộc sống.

Bảo Việt Nhân Thọ ra mắt phiên bản mới “An Sinh Giáo Dục” – Tiếp nối 30 năm đồng hành cùng tương lai các thế hệ Việt

Bảo Việt Nhân Thọ ra mắt phiên bản mới “An Sinh Giáo Dục” – Tiếp nối 30 năm đồng hành cùng tương lai các thế hệ Việt

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập, Tổng Công ty Bảo Việt Nhân thọ chính thức ra mắt phiên bản mới của sản phẩm “An Sinh Giáo Dục”. Đây là giải pháp bảo hiểm liên kết chung chuyên biệt dành cho trẻ em, kết hợp giữa tích lũy dài hạn và bảo vệ kép cho cả con và cha/mẹ, giúp các bậc phụ huynh chủ động chuẩn bị từ sớm cho tương lai con trẻ.

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ giữa NAPAS, VietinBank và Central Retail Corporation Thái Lan

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ giữa NAPAS, VietinBank và Central Retail Corporation Thái Lan

Trong khuôn khổ “Tuần lễ Việt Nam tại Thái Lan năm 2026”, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Central Retail Corporation (Thái Lan) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) nhằm thúc đẩy các sáng kiến hợp tác mới giữa doanh nghiệp hai nước Việt Nam - Thái Lan.

Fed tăng lãi suất: Sức ép lan rộng ra toàn cầu

Fed tăng lãi suất: Sức ép lan rộng ra toàn cầu

(CLO) Fed tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ tháng 7/2023 và phát tín hiệu có thể tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, trong nỗ lực kiềm chế lạm phát do giá dầu leo thang cùng nhiều yếu tố khác. Động thái này không chỉ tác động đến kinh tế Mỹ mà còn có thể gây sức ép lên tỷ giá, chính sách tiền tệ và thị trường tài chính toàn cầu.

Giá đồng bất ngờ bám sát giá niken

Giá đồng bất ngờ bám sát giá niken

(CLO) Giá đồng đang bám sát giá niken, trong bối cảnh nhu cầu từ trí tuệ nhân tạo (AI), xe điện và quá trình chuyển dịch năng lượng ngày càng tăng, trong khi nguồn cung đồng khó mở rộng nhanh. Khoảng cách giá giữa hai kim loại đang thu hẹp về mức chưa từng thấy.

Dòng tiền nhàn rỗi "làm việc" thông minh: Khi sinh lời và linh hoạt được kết hợp cùng lúc

Dòng tiền nhàn rỗi "làm việc" thông minh: Khi sinh lời và linh hoạt được kết hợp cùng lúc

Trong quản lý tài chính cá nhân, sự cân bằng giữa khả năng sinh lời và tính linh hoạt của dòng tiền luôn là một bài toán khó. Tuy nhiên, việc ngân hàng Phương Đông (OCB) tung sản phẩm Chứng chỉ tiền gửi Flexi Savings đã nhanh chóng giải quyết được những đắn đo trên, mang đến giải pháp giúp nguồn tiền tích lũy sinh lời theo thời gian nắm giữ thực tế, nhưng vẫn sẵn sàng cho những kế hoạch phát sinh.

Nhựa Tiền Phong và những sản phẩm nổi bật trong ngành nước tại Vietnam Water Week 2026

Nhựa Tiền Phong và những sản phẩm nổi bật trong ngành nước tại Vietnam Water Week 2026

Ngành nước đang đứng trước những yêu cầu mới về hiện đại hóa hạ tầng, nâng cao hiệu quả vận hành và tăng khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, Vietnam Water Week 2026 trở thành nơi các cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác trong nước, quốc tế cùng trao đổi về những vấn đề đang đặt ra, đồng thời tìm kiếm các giải pháp phù hợp với chặng đường phát triển mới của ngành.

MB Life hợp tác với Moncover, ACCESSTRADE VÀ VNPT-Media, mở rộng phân phối qua ba hệ sinh thái

MB Life hợp tác với Moncover, ACCESSTRADE VÀ VNPT-Media, mở rộng phân phối qua ba hệ sinh thái

Công ty TNHH Bảo hiểm Nhân thọ MB Ageas (MB Life) vừa ký kết hợp tác với Công ty Cổ phần Moncover Việt Nam, ACCESSTRADE và Tổng công ty Truyền thông - Chi nhánh Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (Tổng công ty VNPT-Media). Ba thỏa thuận hợp tác giúp MB Life có thêm những kênh tiếp cận khách hàng mới, từ mạng lưới phân phối bảo hiểm chuyên biệt, tiếp thị số theo hiệu quả đến hệ sinh thái viễn thông – công nghệ. Sản phẩm được ưu tiên triển khai đầu tiên là Sản phẩm Bảo hiểm y tế mở rộng Điểm Tựa Viện phí.

Phú Nghĩa đưa sản phẩm làng nghề lên nền tảng số

Phú Nghĩa đưa sản phẩm làng nghề lên nền tảng số

(CLO) Từ những phiên livestream đưa sản phẩm làng nghề đến gần hơn với khách hàng, việc ứng dụng công nghệ, thương mại điện tử trong sản xuất, kinh doanh đang từng bước hiện diện trong đời sống kinh tế ở xã Phú Nghĩa.

Pin iphone Duo dùng được bao lâu? Giá bán tại CellphoneS

Pin iphone Duo dùng được bao lâu? Giá bán tại CellphoneS

Apple iPhone Duo nhận được nhiều sự quan tâm về thời lượng pin thực tế trên từng màn hình cùng mức giá bán tại CellphoneS. Thiết bị gập mang lại sự cân bằng giữa hiệu năng xử lý và thời lượng pin suốt ngày dài. Những thông số cùng bảng giá chi tiết sẽ giải đáp hai băn khoăn này.

Viettel Digital Talent giành giải đồng tại Brandon Hall Group HCM Excellence Awards 2026

Viettel Digital Talent giành giải đồng tại Brandon Hall Group HCM Excellence Awards 2026

Chương trình Viettel Digital Talent của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) vừa giành Giải Đồng tại Brandon Hall Group HCM Excellence Awards 2026, hạng mục Best Selecting and Onboarding Interns. Đây là lần đầu tiên một chương trình thực tập sinh “Made in Vietnam” được vinh danh tại giải thưởng quốc tế này.

Công ty Thủy điện Quảng Trị nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị và xây dựng chiến lược ứng dụng AI

Công ty Thủy điện Quảng Trị nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị và xây dựng chiến lược ứng dụng AI

Ngày 16/9/2026, Công ty Thủy điện Quảng Trị (TĐQT) tổ chức khóa đào tạo “Chiến lược, Lãnh đạo và Quản trị AI” cho toàn thể cán bộ, công nhân viên. Chương trình góp phần nâng cao nhận thức, năng lực quản trị và khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có trách nhiệm, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cỡ chữ bài viết: