Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo Thông tư ban hành kiến thức chương trình trung học phổ thông trong chương trình giáo dục trung học nghề để lấy ý kiến. Dự thảo hướng tới việc hoàn thiện học vấn phổ thông cho người học nhưng đồng thời gắn chặt nội dung học tập với định hướng nghề nghiệp, bảo đảm tính linh hoạt và khả năng liên thông.
Học 10 môn văn hóa, thiết kế theo nhóm ngành nghề
Theo dự thảo, kiến thức chương trình THPT trong giáo dục trung học nghề gồm 10 môn: Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lí, Vật lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Công nghệ, Tin học và Giáo dục thể chất.
Chương trình được phân bố theo lớp học và nhóm ngành, nghề đào tạo, dự kiến thực hiện từ năm học 2026-2027. Trong đó, Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Lịch sử và Tin học là các môn bắt buộc đối với tất cả nhóm ngành, nghề.
Ảnh: HNIVC
Hai môn định hướng nghề nghiệp sẽ được lựa chọn tùy từng nhóm ngành. Chẳng hạn, nhóm ngành Máy tính và công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật, Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật điện, điện tử và tự động hóa sẽ học Vật lý và Công nghệ; nhóm ngành khách sạn, du lịch học Công nghệ và Địa lý.
Các nhóm ngành khác sẽ được xác định trong năm 2027.
Đáng chú ý, nội dung các môn học không chỉ dừng ở kiến thức văn hóa. Khoảng 70% là kiến thức cốt lõi, kế thừa từ Chương trình giáo dục phổ thông 2018; khoảng 30% được dành cho nội dung ứng dụng nghề nghiệp.
Phần ứng dụng này gồm kiến thức khoa học phù hợp với từng nhóm ngành, nghề cùng các chuyên đề, hoạt động trải nghiệm để người học vận dụng kiến thức vào những tình huống thực tế của nghề nghiệp.
Trường nghề được quyền “may đo” chương trình
Một điểm mới trong dự thảo là tăng quyền chủ động cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Bộ GD&ĐT quy định phần kiến thức cốt lõi và định hướng nội dung ứng dụng theo nhóm ngành, nghề. Trên cơ sở đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chủ động cụ thể hóa nội dung ứng dụng nghề nghiệp, phù hợp với ngành đào tạo và điều kiện thực tế.
Việc dạy học cũng được thiết kế linh hoạt, có thể kết hợp trực tiếp và trực tuyến, đồng thời tăng cường thực hành, trải nghiệm và hướng nghiệp.
Phương pháp đánh giá được định hướng không chỉ kiểm tra mức độ ghi nhớ kiến thức mà chú trọng khả năng vận dụng vào học tập, thực hành nghề nghiệp và giải quyết các vấn đề thực tiễn.
3 năm học văn hóa, hơn 1.900 giờ
Phần kiến thức THPT trong chương trình trung học nghề được thực hiện trong 3 năm, từ lớp 10 đến lớp 12. Người học phải có bằng tốt nghiệp THCS hoặc tương đương trở lên.
Mỗi năm học gồm 35 tuần; mỗi ngày học một buổi, không quá 5 tiết/buổi, mỗi tiết kéo dài 45 phút.
Tổng thời gian lên lớp và kiểm tra phần kiến thức THPT là 1.610 giờ, cùng 315 giờ tự học, tương đương tổng thời lượng 1.925 giờ, khoảng 43 tín chỉ trong 3 năm.
Theo Bộ GD&ĐT, việc phân bổ thời lượng nhằm tạo sự cân đối giữa học văn hóa và đào tạo nghề, giúp người học vừa có nền tảng kiến thức phổ thông, vừa dành thời gian rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp.
Đặc biệt, chương trình đặt yêu cầu phát triển năng lực số, khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, tác phong công nghiệp, ý thức kỷ luật và an toàn lao động.
Sau khi hoàn thành chương trình, người học có thể tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học lên các trình độ cao hơn của giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học theo quy định.
Điểm cốt lõi của dự thảo là chuyển từ cách học văn hóa tách rời sang mô hình kiến thức phổ thông được “đo ni đóng giày” hơn cho nghề nghiệp, qua đó tạo con đường linh hoạt giữa học văn hóa, học nghề và học tiếp.
