Ngày 8/8, đóng góp ý kiến vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng, đại biểu Quốc hội Phạm Hùng Hưng (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) thống nhất cao về sự cần thiết ban hành luật. Đồng thời, đại biểu cũng làm rõ nội dung quy định về Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, đánh giá tác động giới đối với chức danh chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã tại dự thảo luật.
Đại biểu Phạm Hùng Hưng khẳng định, đó là một trong những nội dung rất quan trọng của dự thảo luật có ý nghĩa trực tiếp đối với chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Theo các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đại biểu Phạm Hùng Hưng nhất trí luật hóa vị trí, chức năng, nhiệm vụ và tổ chức của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Từ khi đưa lực lượng chính quy về xã, phường, đặc khu đến nay bước đầu đã ổn định tổ chức biên chế và hoạt động hiệu quả, phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp.
Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu là cơ quan quân sự ở cơ sở, trực tiếp tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan quân sự cấp trên thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Đồng thời là lực lượng nòng cốt trong công tác xây dựng lực lượng, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, tuyển quân, quản lý lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ và phòng thủ dân sự trên địa bàn, lực lượng nòng cốt trong xây dựng và thực hiện đường lối quốc phòng toàn dân toàn diện đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Theo đại biểu Phạm Hùng Hưng, việc sắp xếp Ban Chỉ huy quân sự cấp xã không phải thành lập tổ chức mới mà là kiện toàn tổ chức quân sự địa phương hiện có theo kết luận số 159 và kết luận 234 của Bộ Chính trị. Luật không ban hành chính sách mới về chế độ chính sách, không thành lập tổ chức mới, không phát sinh nhiệm vụ chi mới của ngân sách nhà nước so với thực tiễn đang triển khai.
Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tài khoản riêng sẽ làm phát sinh bộ máy kế toán và đơn vị dự toán độc lập. Qua nghiên cứu thực tiễn, đại biểu Phạm Hùng Hưng làm rõ là sau khi thực hiện kiện toàn theo mô hình mới là tổ chức quân sự được bố trí lực lượng chính quy theo tổ chức biên chế do cấp có thẩm quyền quyết định. Việc quy định Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tài khoản riêng nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, tiếp nhận và sử dụng kinh phí phục vụ cho nhiệm vụ quân sự, quốc phòng là phù hợp với mô hình tổ chức mới. Nội dung này đã được quy định tại Nghị quyết số 66.1/2025 theo cơ chế ủy quyền lập pháp của Quốc hội để bảo đảm triển khai kịp thời mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tổ chức quân sự địa phương sau sắp xếp.
Bên cạnh đó, đại biểu Phạm Hùng Hưng tán thành việc quy định Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và trụ sở riêng. Quy định này tạo điều kiện để cơ quan quân sự cấp xã chủ động thực hiện nhiệm vụ, quản lý các nguồn lực và chịu trách nhiệm về hoạt động của mình.
Đối với tổ chức biên chế Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, phường, đặc khu, Bộ Quốc phòng đã quyết định về tổ chức biên chế Ban Chỉ huy quân sự xã, phường, đặc khu; quy định đầy đủ các chức vụ cơ bản của sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên chức quốc phòng phù hợp với tổ chức biên chế trong quân đội và thống nhất với các quy định hiện hành, đồng thời phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp.
Về đánh giá tác động giới, dự thảo luật không sửa đổi tiêu chuẩn, điều kiện, cơ cấu hoặc quy trình bố trí chức danh chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, không có quy định phân biệt hoặc hạn chế theo giới tính, không đặt ra chính sách mới có tác động khác biệt theo giới. Như vậy là hoàn toàn phù hợp. Từ những phân tích trên, đại biểu Phạm Hùng Hưng đề nghị Quốc hội xem xét biểu quyết thông qua dự án Luật trong kỳ họp này.
Cũng góp ý cho dự án Luật, đại biểu Bế Xuân Trường (Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng) nhấn mạnh, cần phải chính quy hóa cơ quan quân sự xã, phường. Để hoàn thành chức năng tham mưu, xây dựng được cơ sở xã, phường mạnh mẽ hơn thì cần có tổ chức đồng bộ, khoa học. Theo đó, Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã phải là chính quy hóa, là sĩ quan, đào tạo một cách cơ bản, có chuyên môn nghiệp vụ sâu, thực hiện đúng Chính trị viên trong quân đội.
