Việc chính thức được công nhận là điểm du lịch mở ra cơ hội để Kon Ka Kinh phát huy tiềm năng du lịch sinh thái gắn với bảo tồn thiên nhiên, đưa vẻ đẹp hoang sơ của đại ngàn đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước.
Kho báu sinh thái giữa đại ngàn Tây Nguyên
Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh (xã Ayun) hiện lên như một "viên ngọc xanh" của Gia Lai. Không chỉ là nơi lưu giữ hệ sinh thái rừng nguyên sinh quý giá, Kon Ka Kinh còn là một trong những trung tâm đa dạng sinh học quan trọng của Việt Nam, đồng thời đang trở thành điểm đến đầy sức hút đối với những người yêu thiên nhiên và đam mê khám phá.
Là một trong 4 vườn quốc gia của Việt Nam được Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) công nhận là Vườn Di sản ASEAN, Kon Ka Kinh có diện tích gần 42.000 ha. Đây cũng là nơi duy nhất ở Việt Nam còn bảo tồn kiểu rừng hỗn giao giữa cây lá rộng và cây lá kim – hệ sinh thái đặc biệt hiếm gặp, cùng nhiều loài gỗ quý như pơ mu, trắc, chò đãi, kim giao...
Không chỉ sở hữu hơn 1.700 loài thực vật, Kon Ka Kinh còn là mái nhà chung của gần 900 loài động vật. Trong số đó có nhiều loài quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam và thế giới, tiêu biểu là voọc chà vá chân xám – một trong những loài linh trưởng đẹp nhất hành tinh.
Đặc biệt, Kon Ka Kinh còn là nơi phát hiện và bảo tồn loài khướu Kon Ka Kinh (khướu tai hung) – loài chim đặc hữu được xem là biểu tượng của Vườn Quốc gia. Sự hiện diện của loài chim này càng khẳng định giá trị độc đáo về đa dạng sinh học của khu rừng nằm giữa hai vùng sinh học Đông và Tây Trường Sơn.
Mở cánh cửa phát triển du lịch sinh thái
Mới đây, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành quyết định công nhận Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh là điểm du lịch. Đây được xem là dấu mốc quan trọng, mở ra hướng phát triển mới cho du lịch sinh thái của địa phương trên nền tảng bảo tồn thiên nhiên.
Điểm nhấn của Kon Ka Kinh là đỉnh núi cùng tên cao 1.748 m – ngọn núi cao nhất tỉnh Gia Lai, được mệnh danh là "nóc nhà" của cao nguyên. Từ đỉnh núi, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn biển rừng xanh bạt ngàn trải dài đến tận chân trời. Khí hậu mát mẻ quanh năm cùng cảnh quan nguyên sơ tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt đối với những người yêu thích trekking và khám phá thiên nhiên.
Không chỉ có những cung đường xuyên rừng và những đỉnh núi hùng vĩ, Kon Ka Kinh còn sở hữu Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật rộng khoảng 10 ha. Đây là nơi tiếp nhận, chăm sóc và cứu hộ nhiều loài động vật hoang dã, mỗi năm tái thả thành công từ 50 đến 70 cá thể quý hiếm trở về môi trường tự nhiên.
Trung tâm hiện duy trì khu nuôi bán hoang dã với khoảng 40 con hươu sao và 7 con nai. Đồng thời, nơi đây còn trở thành điểm đến ngoại khóa quen thuộc của học sinh, sinh viên và du khách, góp phần lan tỏa tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ động vật hoang dã.
Theo ông Trần Văn Thụ, Giám đốc Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật, ngoài công tác cứu hộ động vật, đơn vị còn sản xuất nhiều loại cây giống lâm nghiệp quý như gỗ hương, trắc... hỗ trợ người dân vùng đệm phát triển kinh tế. Năm 2018, trung tâm đã chuyển giao 30 con hươu sao cho các hộ dân nuôi, góp phần tạo sinh kế bền vững từ tài nguyên rừng.
Chung tay gìn giữ "lá phổi xanh" của Tây Nguyên
Bên cạnh nhiệm vụ bảo tồn đa dạng sinh học, Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh còn triển khai hiệu quả chính sách giao khoán gần 19.000 ha rừng cho hơn 800 hộ dân thuộc 18 cộng đồng làng vùng đệm ở các huyện Mang Yang, Đak Đoa và Kbang quản lý, bảo vệ.
Nguồn thu nhập từ nhận khoán bảo vệ rừng giúp nhiều hộ đồng bào Ba Na cải thiện đời sống, đồng thời trở thành lực lượng nòng cốt trong công tác giữ rừng, ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên thiên nhiên.
Song song với đó, Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh tích cực hợp tác với các tổ chức, viện nghiên cứu và các nhà khoa học triển khai nhiều dự án bảo tồn đa dạng sinh học. Những kết quả nghiên cứu từng bước được ứng dụng vào thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý rừng bền vững.
Ông Ngô Văn Thắng - Giám đốc Vườn Quốc gia Kon Ka Kinh cho biết: “Sau khi được công nhận là điểm du lịch, đơn vị đang xây dựng quy hoạch phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 với 6 nhóm sản phẩm chủ lực gồm: Du lịch sinh thái kết hợp thể thao mạo hiểm; nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe; du lịch văn hóa cộng đồng; giáo dục, nghiên cứu khoa học; vui chơi giải trí và các sản phẩm du lịch đặc thù dựa trên lợi thế tài nguyên rừng”.
Trong chuyến làm việc mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đánh giá Kon Ka Kinh là tài sản thiên nhiên đặc biệt quý giá của Gia Lai, của Việt Nam và cả khu vực. Ông yêu cầu các đơn vị tăng cường ứng dụng công nghệ hiện đại trong quản lý, bảo vệ rừng; đồng thời tiếp tục đầu tư hạ tầng, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, tổ chức các chương trình trải nghiệm cho học sinh, thu hút doanh nghiệp đầu tư và quảng bá mạnh mẽ hình ảnh Kon Ka Kinh tới du khách trong và ngoài nước.
“Phát triển du lịch sinh thái phải luôn gắn với bảo tồn thiên nhiên và nâng cao đời sống người dân vùng đệm. Khi người dân được hưởng lợi bền vững từ rừng, họ sẽ trở thành những "người gác rừng" tích cực, góp phần gìn giữ "viên ngọc xanh" Kon Ka Kinh cho hôm nay và các thế hệ mai sau”, ông Tuấn nhấn mạnh.
Không chỉ là kho báu đa dạng sinh học của Tây Nguyên, Kon Ka Kinh đang từng bước khẳng định vị thế là điểm đến sinh thái hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam. Giữa đại ngàn xanh thẳm, mỗi hành trình khám phá không chỉ mang đến những trải nghiệm khó quên mà còn góp phần lan tỏa thông điệp bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ một trong những "lá phổi xanh" quý giá nhất của cao nguyên Gia Lai.
