Chiều 11/12, sau phiên Bế mạc Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Tổng Thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh chủ trì Họp báo công bố kết quả Kỳ họp.
Tại họp báo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển cho biết, tại Kỳ họp này, khối lượng công tác lập pháp được Quốc hội xem xét, thông qua rất lớn, 51 luật, 8 nghị quyết quy phạm pháp luật, chiếm tới 30% tổng số luật, nghị quyết quy phạm pháp luật được ban hành của cả nhiệm kỳ, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, tạo hành lang thông thoáng về cơ chế và pháp lý, hình thành không gian phát triển cho chính trị - kinh tế - văn hoá - xã hội.
Trong đó, xác định nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt để triển khai thành công các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới, Quốc hội đã thông qua các luật, nghị quyết liên quan đến giáo dục, như: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học; Luật Giáo dục nghề nghiệp; Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo nhằm tạo cơ sở pháp lý hoàn chỉnh trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về hệ thống giáo dục quốc dân và tạo phát triển đột phá giáo dục và đào tạo, đẩy mạnh phân quyền, phân cấp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục; tạo cơ sở pháp lý rõ ràng tháo gỡ điểm nghẽn, nút thắt về thể chế, cho phát triển giáo dục đại học trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, tiên phong trong thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia; phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo hướng mở, hiện đại và phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế,...
Quốc hội đã thông qua các luật quan trọng trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, như: Luật Chuyển đổi số; Luật Trí tuệ nhân tạo; Luật Công nghệ cao; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ… nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ để định hướng và quản lý sự phát triển của các lĩnh vực công nghệ mới, làm nền tảng để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế - xã hội trong giai đoạn tiếp theo.
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết quy định về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai và quyết định một số nội dung về tài chính ngân sách, mở rộng việc áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù… nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng và Nhà nước về chính sách đất đai; tháo gỡ kịp thời những “điểm nghẽn”, vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng đất, phù hợp với yêu cầu quản lý mới.
Quốc hội đã thông qua các Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh; Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết số 136/2024/QH15 về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng; Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô nhằm tạo hành lang pháp lý linh hoạt, giúp thúc đẩy sự phát triển của các đô thị đặc biệt nhanh và bền vững; tăng cường phân cấp, trao quyền chủ động cho địa phương, giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án quan trọng, huy động hiệu quả nguồn lực xã hội và nâng cao chất lượng quản trị đô thị. Đây cũng là bước đi chiến lược nhằm hình thành những mô hình thí điểm có thể nhân rộng, góp phần tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội của cả nước.
Ngoài ra, Quốc hội cũng thông qua nhiều luật, nghị quyết có phạm vi tác động lớn nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, nghị quyết mới của Đảng về cải cách tư pháp, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tập trung vào việc phân cấp, phân quyền, tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, nhất là trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, môi trường, năng lượng; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; tăng cường công tác quản lý và phát triển báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ; tăng cường công tác phòng, chống, khắc phục thảm họa, sự cố, cứu nạn, cứu hộ; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng; xây dựng hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, an ninh mạng...
Tạo xung lực mới cho tăng trưởng và củng cố nền tảng ổn định vĩ mô
Trả lời câu hỏi của phóng viên về mục tiêu tăng trưởng 2 con số, bà Phạm Thị Hồng Yến, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, đây là mục tiêu thể hiện khát vọng bứt phá và quyết tâm rất cao của cả hệ thống chính trị trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Để góp phần giải quyết các thách thức, bà Phạm Thị Hồng Yến cho biết, giải pháp hàng đầu là tiếp tục ưu tiên cho thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế và đảm bảo nợ công, bội chi ngân sách nhà nước trong giới hạn quy định. Trong điều kiện dư địa chính sách tài khóa và tiền tệ hiện nay không còn nhiều, việc phối hợp hai chính sách này cần được thực hiện hết sức chặt chẽ, linh hoạt và hài hòa...
Bên cạnh đó cần tạo đột phá thực chất về thể chế và tạo lập được môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, an toàn, lành mạnh; tập trung tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn trong pháp luật về đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng, môi trường, nông nghiệp, thủ tục hành chính... Tại Kỳ họp thứ 10 đã thông qua một số luật để giải quyết, tháo gỡ những điểm nghẽn này. Chính phủ cần đẩy nhanh tiến độ ban hành các văn bản hướng dẫn và tổ chức thực thi hiệu quả, đồng bộ, có chất lượng các luật và nghị quyết Quốc hội thông qua; phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, tạo không gian chủ động cho địa phương, đặc biệt là các vùng động lực.
“Thể chế minh bạch, ổn định và nhất quán là điều kiện tiên quyết để huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực phục vụ cho tăng trưởng; lấy kết quả thực chất trong tổ chức thực hiện để làm thước đo hiệu quả và thành công của các quyết sách”, bà Phạm Thị Hồng Yến nói.
Ngoài ra, cần tập trung nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính. Đây chính là yếu tố mang tính quyết định đối với việc tăng trưởng nhanh và bền vững. Cùng với đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển các ngành công nghiệp nền tảng mũi nhọn cần thực thi cơ chế chính sách thuận lợi để phát triển mô hình kinh tế mới, mô hình kinh doanh mới, lĩnh vực mới, ngành công nghệ mới như bán dẫn, năng lượng tái tạo, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn...
Đồng thời, tập trung phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân, khơi thông các nguồn nhân lực, đa dạng hóa công cụ huy động trung và dài hạn; thu hút hiệu quả vốn trong nước và quốc tế, vận hành hiệu quả Trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng, Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm để có thể nhanh chóng đưa vào vận hành; tiến hành khai thác hiệu quả các khu thương mại tự do thế hệ mới tại một số địa phương. Hình thành cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu phát triển, đổi mới sản phẩm, ứng dụng công nghệ cao; lồng ghép mục tiêu xanh hóa sản xuất, phát triển thị trường carbon, nâng cao tiêu chuẩn môi trường, giúp Việt Nam mở rộng thị trường xuất khẩu, thích ứng tốt hơn với xu hướng thương mại toàn cầu.
Song song đó, việc đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực hiện đại, chất lượng cao chính là nền tảng dài hạn quyết định chất lượng tăng trưởng; cần gắn kết chặt chẽ đào tạo với nhu cầu thị trường; chú trọng kỹ năng số, công nghệ tự động hóa và quản trị đổi mới sáng tạo; huy động tư nhân, doanh nghiệp FDI, cơ sở nghiên cứu đào tạo tham gia vào phát triển nhân lực cho các ngành công nghiệp trọng điểm, nhất là năng lượng chế biến, chế tạo, dịch vụ công nghệ cao.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 10%, Việt Nam cần một cách tiếp cận toàn diện: ổn định để tăng trưởng, cải cách để bứt phá và đổi mới để phát triển bền vững. Khi thể chế thông suốt, nguồn lực được giải phóng và con người được đặt ở trung tâm phát triển, kinh tế Việt Nam hoàn toàn có thể biến khát vọng tăng trưởng 10% thành hiện thực, không chỉ bằng tốc độ mà còn bằng chất lượng, bản lĩnh và tầm vóc của một nền kinh tế bước vào kỷ nguyên mới.
