Tỷ lệ lạm phát hàng năm của Thổ Nhĩ Kỳ đã tăng lên mức cao nhất trong 24 năm là 73,5% vào tháng 5, nguyên nhân của sự rắc rối này xuất phát một phần từ cuộc chiến ở Ukraine khiến giá năng lượng tăng và đồng lira lao dốc - mặc dù con số này thấp hơn một chút so với mức các nhà kinh tế lo ngại.
Chi phí vận chuyển và thực phẩm đã tăng lần lượt 108% và 92% so với năm ngoái, phản ánh cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng sâu sắc đối với những người Thổ Nhĩ Kỳ. Ảnh: Getty Images.
Lạm phát tại quốc gia này đã gia tăng kể từ mùa thu năm ngoái, khi đồng lira lao dốc sau khi ngân hàng trung ương đưa ra chu kỳ nới lỏng 500 điểm cơ bản do Tổng thống Tayyip Erdogan chỉ thị.
Tỷ lệ lạm phát mới nhất hiện nay tại Thổ Nhĩ Kỳ là 73,5% - vượt qua mức 73,2% vào năm 2002 và là mức cao nhất kể từ tháng 10 năm 1998 khi lạm phát hàng năm vào thời điểm đó là 76,6% và Thổ Nhĩ Kỳ đang phải chiến đấu để chấm dứt một thập kỷ lạm phát cao kinh niên.
Tuy nhiên, các dự báo đều đồng thuận cho rằng lạm phát hàng năm sẽ tăng lên mức 76,55%.
Viện Thống kê Thổ Nhĩ Kỳ cho biết giá tiêu dùng hàng tháng tăng 2,98% vào thứ 6 tuần này, thấp hơn so với dự báo thăm dò của Reuters là 4,8%.
Chi phí vận chuyển và thực phẩm đã tăng lần lượt 108% và 92% so với năm ngoái, phản ánh cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng sâu sắc đối với những người Thổ Nhĩ Kỳ vốn đang gặp khó khăn trong việc mua sắm những nhu yếu phẩm cơ bản.
Chỉ số giá sản xuất trong nước tăng 8,76% trong tháng 5 so với cùng kỳ tháng trước, và với mức tăng hàng năm là 132,16%. Trong khi đó, giá trị của đồng lira nội địa giảm 20% trong năm nay đã khiến chi phí nhập khẩu tăng vọt.
Đồng lira TRYTOM = D3 suy yếu 0,25% xuống 16,5050 so với đồng USD, chạm mức yếu nhất kể từ tháng 12. Đồng nội tệ giảm 44% vào năm 2021 và 20% nữa trong năm nay.
Vào tháng 4, ngân hàng trung ương dự báo lạm phát hàng năm sẽ đạt đỉnh trong tháng 6 trước khi giảm xuống gần 43% vào cuối năm và cuối cùng giảm xuống một con số vào cuối năm 2024.
Trước đó, Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho biết lạm phát sẽ giảm xuống một con số vào năm tới theo chương trình kinh tế mới - ưu tiên lãi suất thấp để thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu - nhằm đạt được thặng dư tài khoản vãng lai.
Tuy nhiên, dữ liệu hôm thứ 5 vừa qua cho thấy thâm hụt thương mại của quốc gia này vào tháng 5 đã tăng 157% so với cùng kỳ lên 10,7 tỷ USD.
Các nhà kinh tế cho rằng lạm phát tại Thổ Nhĩ Kỳ sẽ vẫn ở mức cao trong thời gian còn lại của năm 2022 do các tác động như chiến tranh tại Ukraine, đồng lira suy yếu và ngân hàng trung ương miễn cưỡng tăng lãi suất. Ước tính trung bình cho tỷ lệ lạm phát vào cuối năm sẽ là 63%, tăng từ mức 52% trong cuộc thăm dò hồi tháng trước.
Huy Hoàng (Theo Asia Nikkei)
