Theo tìm hiểu của phóng viên và được các lãnh đạo xã Đại Phác cũ thông tin, Đình Đền Đại Phác, nay thuộc quản lý của xã Xuân Ái, tỉnh Lào Cai sau sáp nhập, đã được công nhận là Di tích lịch sử cấp tỉnh vào năm 2022.
Chủ tịch UBND xã Đại Phác cũ, ông Hoàng Kim Chung (nay là Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Ái, Lào Cai) cho biết, theo nguyện vọng của người dân địa phương và nhận thấy Đình Đền Đại Phác là di tích lịch sử và văn hóa quan trọng của địa phương, nên xã Đại Phác (cũ) đã xin chủ trương của huyện Văn Yên (cũ) và Sở Văn hóa và Du lịch Yên Bái (cũ) về việc phục dựng lại công trình văn hóa này và đã được chấp thuận.
Sau đó, UBND xã Đại Phác đã thành lập Ban Quản lý dự án xây dựng Khu di tích Đình Đền Đại Phác, với kinh phí dự kiến sẽ được huy động từ các nhà hảo tâm, người dân và các hình thức xã hội hóa đúng pháp luật khác. Để phục vụ công tác huy động các nguồn đóng góp xã hội hóa, Ban Quản lý Đình Đền Đại Phác đã lập Tiểu ban vận động kêu gọi đóng góp ngân sách xây dựng và giao cho ông Đ.Đ.T, một người dân tại địa phương, làm Phó trưởng ban chịu trách nhiệm chính trong việc kêu gọi đóng góp.
Trong buổi làm việc với phóng viên, chính quyền xã Đại Phác cho biết, ông Đ.Đ.T cam kết sẽ huy động kêu gọi đóng góp theo hình thức xã hội hóa cho việc xây dựng Đình Đền Đại Phác “đến khi đủ thì thôi”, các khoản đóng góp này đều do ông Đ.Đ.T tự thu và sau đó báo cáo lại UBND xã. Ngoài ra, ông Đ.Đ.T lựa chọn đơn vị xây dựng công trình (không qua đấu thầu).
Vào khoảng giữa tháng 3/2024, thông qua sự quen biết, ông Đ.Đ.T đã giao công trình xây dựng Đền chính của Khu di tích Đình Đền Đại Phác cho ông Hồ Văn Cư có địa chỉ tại thôn Yên Thành, xã Xuân Ái, Lào Cai (xã Yên Hợp, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái cũ) thực hiện. Do quen biết, nên việc thỏa thuận xây dựng công trình giữa ông T. và ông Cư ban đầu được thực hiện bằng “hợp đồng miệng”.
Sau khi việc xây công trình gặp một số vướng mắc, ông T và ông Cư mới tiến hành ký hợp đồng chính thức vào ngày 3/10/2024, được thực hiện tại trụ sở UBND xã Đại Phác (cũ). Hợp đồng có giá trị 2.700.000.000 VNĐ (2,7 tỷ VNĐ). Hợp đồng được ký bởi ông T., ông Cư và ông Hoàng Văn Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Phác cũ và giữ chức Trưởng Ban quản lý Đình Đền Đại Phác.
Theo hợp đồng, quá trình xây dựng chia làm 3 giai đoạn và xong trước ngày 25/11/2024. Đến ngày 3/1/2025, các ông Đ.Đ.T, ông Hồ Văn Cư và ông Hoàng Văn Hải - Trưởng Ban quản lý Đình Đền Đại Phác đã cùng nhau tiến hành thủ tục nghiệm thu công trình và đã cùng ký kết văn bản nghiệm thu, căn cứ theo các điều khoản hợp đồng dân sự ngày 3/10/2024.
Trước đó vào ngày 31/12/2024, Ban Quản lý Đình Đền Đại Phác cũng đã lập biên bản tiếp nhận công trình và có trách nhiệm bảo vệ hiện trạng “nhà Đền chính thuộc khu di tích Đình Đền xã Đại Phác”, sau khi đánh giá công trình về cơ bản đã hoàn thành.
Theo đơn đề nghị của ông Cư lên xã Đại Phác và các cấp chính quyền, dù đã ký hợp đồng nghiệm thu và UBND xã Đại Phác đã lập biên bản tiếp nhận công trình, song ông T. vẫn còn một số điều không hài lòng về công trình và chưa thanh toán nốt số tiền còn lại theo hợp đồng. Cụ thể, ông Cư cho biết ông mới nhận được 850.000.000 VNĐ (850 triệu VNĐ) từ ông T. Tổng số tiền chưa thanh toán theo hợp đồng xây dựng công trình này là 1.850.000.000 VNĐ (1,85 tỷ VNĐ).
Sau một thời gian dài không nhận được đủ số tiền trong hợp đồng, ông Cư đã gửi nhiều đơn phản ánh đến chính quyền xã Đại Phác cũ, cũng như xã Xuân Ái sau này và các cơ quan chức năng khác.
Sau khi nhận được đơn phản ánh của ông Hồ Văn Cư về “Đề nghị giải quyết liên quan việc dừng nhà Đền, nghiệm thu, thanh toán tiền thi công làm Đình Đền xã Đại Phác, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái (cũ)”, Ban Nội chính, Tỉnh ủy Lao Cai đã ra văn bản số Số 58 - CV/BNCTU vào ngày 29 tháng 7 năm 2025 với nội dung “chuyển đơn đến Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai để chỉ đạo giải quyết và trả lời cho công dân theo đúng quy định. Kết quả giải quyết báo cáo đồng chí Bí thư Tỉnh ủy (trước ngày 25/8/2025), đồng thời gửi Ban Nội chính Tỉnh ủy để theo dõi, tổng hợp”.
Dù các cấp chính quyền đã vào cuộc, song kể từ khi được ký biên bản nghiệm thu đã gần một năm cho đến nay, Khu di tích Đình Đền Đại Phác vẫn chưa thể đi vào hoàn thiện và hoạt động do vướng mắc về thanh toán hợp đồng nói trên, ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống và tâm tư của người dân địa phương.
Ở diễn biến khác, theo biên bản làm việc giải quyết đơn đề nghị của ông Hồ Văn Cư liên quan đến việc xây dựng Đình Đền Đại Phác vào ngày 23/9/2025 tại UBND xã Xuân Ái, ông Đ.Đ.T cho biết: "Khuyết điểm của tôi có lập hợp đồng mồm với anh Cư là 1 tỷ 300 triệu, lỗi thứ 2 chưa xong mà tôi đã ký nghiệm thu, lỗi thứ 3 khi đi huy động xã hội hoá một cá nhân tỉnh Bắc Ninh hứa với tôi hỗ trợ tiền làm đình đền khi xong lại không hỗ trợ tiền nữa. Lỗi nặng nhất, nhà 16 cột cái, trụ cách nhau 30 phân tuy nhiên đã ký nghiệm thu tôi nhất trí nội dung đấy... Ngày 25/12/2024 tiến hành dọn dẹp để nghiệm thu nhưng nhiều hạng mục hỏng, có nhiều chỗ chưa xong, cửa không đúng, mái không đúng, tam cấp không đúng theo hợp đồng với lý do đó tôi không đồng ý nghiệm thu thanh lý hợp đồng và trả tiền cho ông Cư. Nếu anh Cư sửa đúng, tôi đồng ý trả tiền, theo quy cách của đền Đông Cuông tuy nhiên anh Cư không đồng ý sửa".
Trước sự việc trên, đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai chỉ đạo nhằm đưa ra các biện pháp tháo gỡ những vướng mắc, bất cập... để công trình có ý nghĩa tâm linh, lịch sử và văn hóa quan trọng này có thể sớm đi vào hoạt động. Đồng thời, cần xác minh, làm rõ những trách nhiệm hoặc sai phạm (nếu có) trong quá trình quản lý, quyên góp, xây dựng… công trình Khu di tích Đình Đền Đại Phác và xử lý đúng theo quy định của pháp luật.
Báo Nhà báo và Công luận sẽ tiếp tục thông tin!
